II SAB/Gd 47/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia przyznać S. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od sporządzonego uzasadnienia wyroku. S. G., we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 4 marca 2014 r., ponownie zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym, tym razem poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Według oświadczenia, żaden z członków rodziny nie osiąga dochodów. Rodzina nie posiada również żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podkreślił, że ZUS bezprawnie pozbawił go prawa do emerytury. Wskazał też, że został umieszczony, na podstawie orzeczenia sądu, w rejestrze dłużników niewypłacalnych. Z uwagi na to, że postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. przyznano wnioskodawcy zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, a na obecnym etapie koszty sądowe zamykały się w kwocie opłaty od sporządzonego uzasadnienia do wyroku oddalającego skargę w wysokości 100 zł, to postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2014 r. przyznano S. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od sporządzonego uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. S. G. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, zaskarżając je w całości. Jak wynika z treści sprzeciwu skarżący twierdzi, że nie da się zwolnić w zakresie częściowym od opłaty kancelaryjnej od sporządzonego uzasadnienia wyroku, skoro jest to opłata w wysokości stałej 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, że w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 i art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie S. G. wprost we wniosku złożonym na urzędowym formularzu zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie obejmującym opłatę kancelaryjną, do której został wezwany. Sąd biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku i dane zawarte w oświadczeniu wnioskodawcy, w szczególności fakt braku dochodów w jego gospodarstwie domowym oraz braku majątku i oszczędności uznał, że wnioskodawca wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w zakresie złożonego wniosku bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takim też zakresie, uwzględniając złożony wniosek, należało przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od sporządzonego uzasadnienia wyroku. Zwolnienie to dotyczy całości kwoty 100 zł i wyczerpuje żądanie wnioskodawcy. Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.