II SAB/Gd 48/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta do wydania decyzji w sprawie z wniosku T. S. o ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz T. S. 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku o ustalenie wysokości odszkodowania z dnia 3 kwietnia 1952 r. za wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, położoną w G. przy ul. [...], oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako parcela nr [...] o powierzchni 526 m2. Nadto domagał się zobowiązania Prezydenta Miasta wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej do wydania merytorycznej decyzji w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż pismem z dnia 10 marca 2009 r. wystąpił do Prezydenta Miasta o rozpatrzenie wniosku z dnia 3 kwietnia 1952 r. o ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w G. przy ul. [...], oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako parcela nr [...] o powierzchni 526 m2. Ponieważ organ nie powiadomił uczestników postępowania o podjętych przez niego działaniach, ani też o terminie załatwienia sprawy, skarżący pismem z dnia 30 czerwca 2009 r. wystąpił do organu nadrzędnego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. W zażaleniu wskazał, iż Prezydent Miasta nie podjął żadnych merytorycznych działań związanych z załatwieniem sprawy, ani też nie informował strony o podejmowanych w sprawie działaniach. Wojewoda postanowieniem z dnia 8 września 2009 r., uznał zażalenie za nieuzasadnione, wskazując, iż co prawda strona mogła mieć odczucie, iż organ I instancji nie podejmował żądnych działań związanych z załatwieniem sprawy, gdyż organ ten nie informował strony o podejmowanych w sprawie czynnościach, jednakże dokumentacja w tej sprawie świadczy o tym, iż działania choć podejmowane z opóźnieniem, to były jednak podejmowane i miały na celu II SA/Gd 48/09 skompletowanie materiału dowodowego koniecznego do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżący wyjaśnił, że bezsporne w sprawie jest, iż do dnia złożenia niniejszej skargi, Prezydent Miasta nie załatwił sprawy poprzez wydanie decyzji, nie powiadomił też strony o przyczynach niezałatwienia sprawy, ani też nie wskazał realnego terminu jej załatwienia. Podniósł również, iż nie neguje konieczności zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, jednakże zgodnie z przepisem art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy (tj. zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie oraz wydanie decyzji) powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej. Pomimo upływu 7 miesięcy od daty złożenia przez stronę pisma, obligującego organ do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 3 kwietnia 1952r. organ ten nie tylko nie wydał decyzji załatwiającej sprawę, lecz także nie podjął żadnych działań związanych ze zgromadzeniem materiału dowodowego pozwalającego mu na wydanie decyzji merytorycznej (np. nie powołał biegłego do oszacowania wywłaszczonej nieruchomości). Skarżący wskazał nadto, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Jeżeli zatem do chwili obecnej organ I instancji nie wydał rozstrzygnięcia, tym samym rażąco uchybił on obowiązkowi określonemu w przepisie art. 35 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto na wniosek T. S., L. K., M. B.-P., K. T., S. T. i Z. T. z dnia 10 marca 2009 r., w którym wnioskodawcy wnoszą II SA/Gd 48/09 o rozpatrzenie wniosku o ustalenie wysokości odszkodowania z dnia 3 kwietnia 1952 r. za wywłaszczoną nieruchomość położoną w G. przy ul. [...] oznaczoną w dacie wywłaszczenia, jako parcela [...]o pow. 526 m2. Organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił, że spadkobiercami po wywłaszczonym F. S. są: T. S., L. K., M. B. – P., K. T., S. T. i Z. T.. Ustalił nadto, że dawna parcela nr [...] (k.m.56) uległa podziałowi na parcele: [...] oraz [...]. Zwrócił się dwukrotnie do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii dokumentów wywłaszczeniowych dot. w/w nieruchomości, zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury o przesłanie kopii dokumentów wywłaszczeniowych dot. w/w nieruchomości. Ponadto pracownik Urzędu Miasta - Wydziału Polityki Gospodarczej i Nieruchomości w dniu 8 lipca 2009 r. udał się do Archiwum Państwowego, gdzie został poinformowany, iż akta APG 1280/4991 są w użytku wewnętrznym i nie można ich udostępnić na miejscu. W związku z uzyskaną z Archiwum Państwowego informacją (pismo z dnia 4 sierpnia 2009 r.), że Pracownia Naukowa jest nieczynna w sierpniu, pracownik Urzędu Miasta Wydziału Polityki Gospodarczej i Nieruchomości udał się do Archiwum Państwowego ponownie we wrześniu 2009r. i ustalił, że w aktach APG 1280/4991 znajdują się dokumenty związane z wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości.: Organ odwoławczy wskazał również, iż Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej po uzyskaniu dokumentów z Archiwum Państwowego zleci wycenę biegłemu rzeczoznawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W ocenie Sądu skarga J. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony organ nie wydał w prawem przewidzianym terminie żadnego rozstrzygnięcia. Dyspozycja art. 35 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei z art. 35 § 3 k.p.a. wynika, że załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wprawdzie Wojewoda postanowieniem z dnia 8 września 2009r. uznał zażalenie wniesione przez skarżącego w trybie art. 37 kpa za nieuzasadnione, lecz zdaniem Sądu argumentacja przytoczona za takim stanowiskiem jest wysoce nieprzekonywująca. Kalendarium wykonanych przez organ I instancji czynności po wpłynięciu w dniu 11 marca 2009 r. wniosku strony skarżącej o ustalenie wysokości odszkodowania przedstawia się następująco: - 26 maj 2009 r. - pismo Prezydenta Miasta do Archiwum Państwowego , - 26 maj 2009 r. - pismo Prezydenta Miasta do Ministra Infrastruktury, - 26 maj 2009 r.– pismo pracownika Wydziału Polityki Gospodarczej i Nieruchomości Referatu Zwrotów i Wywłaszczeń do Wydziału Geodezji, - 5 czerwca 20090r. – pismo Archiwum Państwowego informujące o tym, że akta wywłaszczeniowe o nr APG 1280/4991 zostały w dniu 29 kwietnia 2003r. wypożyczone Urzędowi Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W., - 15 czerwca 2009r. – tę datę noszą włączone do akt : wykaz zmian gruntowych i notatka dotycząca zmian własnościowych nieruchomości, - 16 czerwiec 2009r. - pismo Prezydenta Miasta do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W., - 17 czerwca 2009r. – data wpływu pisma z Ministerstwa Infrastruktury informującego, że akta wywłaszczeniowe o nr APG 1280/4991 zostały w dniu 1 czerwca 2009r. zwrócone do Archiwum Państwowego, - 8 lipiec 2009r. – notatka pracownika urzędu, że w tym dniu pracownik Archiwum Państwowego poinformował o niemożności przejrzenia akt w tym dniu, - 22 lipca 2009r. - pismo Prezydenta Miasta do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii akt o nr APG 1280/4991, - 22 lipca 2009r. - pismo Prezydenta Miasta do pełnomocników wnioskodawców, w tym do pełn. strony skarżącej o przedłożenia wszelkich posiadanych dokumentów wywłaszczeniowych, - 28 lipiec 2009r. - przekazanie Wojewodzie przez Prezydenta Miasta zażalenia pełn. strony skarżącej wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. - 12 sierpnia 2009r. – data wpływu pisma Archiwum Państwowego informująca o możliwości skopiowania przedmiotowej dokumentacji za określoną opłatą także o tym, że w Pracowni Naukowej można przeglądać dokumenty i zamówić kserokopie najistotniejszych dokumentów oraz, że w m-cu sierpniu Pracownia Naukowa jest nieczynna, - 13 sierpień 2009r. – odpowiedź pełn. strony skarżącej, że nie jest ona w posiadaniu dokumentów wywłaszczeniowych i wskazująca na obowiązek zebrania przez organ materiału dowodowego, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., - 1 październik 2009r. – notatka służbowa z przeprowadzonej przez pracownika urzędu w dniu 30 września 2009r. kwerendy akt przedmiotowej sprawy wywłaszczeniowej. Przedstawienie tego kalendarium ilustruje opieszałość i nieudolność urzędu w załatwianiu sprawy niniejszej sprawy. Po wpływie w dniu 11 marca 2009 r. wniosku strony organ nie wykonał żadnej czynności do 26 maja 2009r., czyli przez dwa i pół miesiąca. Następnie po uzyskaniu 17 czerwca 2009r. informacji, że akta są w Archiwum Państwowym podjęto próbę ich kwerendy dopiero 8 lipca 2009r. Ze względu na niemożność przejrzenia akt w tym dniu z przyczyny leżącej po stronie Archiwum (zapisek na str. 25 akt administracyjnych) i zamknięcia Pracowni Naukowej Archiwum w m-cu sierpniu kwerendy akt dokonano dopiero 30 września 2009r. Tego rodzaju postępowanie należy określić jako opieszałe, nie znajdujące uzasadnienia i nie zasługujące na usprawiedliwienie. Nic nie stało na przeszkodzie by czynności tej dokonać już po dniu 17 czerwca 2009r. i nie ograniczyć się do podjęci próby wykonania kwerendy tylko raz w lipcu, tj. w dniu 8 lipca (kiedy to w tym dniu istniała przeszkoda w dostępie do akt) lecz wykonać tę czynność w innych dniach lipca. Wreszcie po upływie m-ca sierpnia, kiedy Pracownia Naukowa Archiwum była zamknięta organ potrzebował całego miesiąca by dopiero 30 września 2009r. przeprowadzić kwerendę akt. Podkreślenia wymaga to, że od przeprowadzenia owej kwerendy do chwile orzekania przez Sąd upłynęły kolejne cztery miesiące, a organ nie wydał stosownej decyzji. Powyższe w sposób jednoznaczny wskazuje na opieszałość urzędu, taką która wyczerpuje znamiona pojęcia bezczynności bezczynność organów administracji w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dodać tu należy, że czynności na wykonanie których powołuje się organ w odpowiedzi na skargę dotyczące ustalania spadkobierców strony skarżącej, to nie przysporzyły one organowi zbytniego kłopotu, gdyż jak wynika z akt sprawy pełnomocnicy wnioskodawców, w tym strony skarżącej wraz z wnioskiem złożyli stosowne postanowienia o nabyciu spadku i inne (k.8 – 17 akt administracyjnych). Mając zatem na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku, zaś o kosztach postępowania orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy.