II SAB/Gd 5/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania odwołania A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2009 r., nr [...] w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 31 marca 2009 r. Prezydent Miasta G., działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 1 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2005r. Nr 175 poz. 1459 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]w prawo własności. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, spółka "A", reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. wniosła odwołanie, zarzucając Prezydentowi Miasta G. naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz braki postępowania dowodowego. Odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozpatrzenie sprawy co do istoty, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołanie wniesione zostało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. za pośrednictwem Prezydenta Miasta, do którego wysłane zastało z datą nadania w urzędzie pocztowym 21 kwietnia 2009 r. W dniu 22 maja 2009 r. pełnomocnikowi spółki "A" doręczone zostało pismo Urzędu Miejskiego w G. – Wydział Skarbu datowane na dzień 30 kwietnia 2009 r. informujące o przekazaniu odwołania wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. Pismem z dnia 23 lipca 2009 r. skarżąca złożyła zażalenie na bezczynność SKO w G. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosząc o spowodowanie rozpatrzenia sprawy przez Kolegium oraz ustalenie osób winnych przewlekłości i pociągnięcie ich do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Kolejnym pismem z dnia 24 września 2009 r. pełnomocnik wskazał, że zażalenie z dnia 23 lipca 2009 r. należy traktować jako skargę na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009 r. (II SAB/Gd 46/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wobec jej nieopłacenia w terminie. Pomimo upływu kilku miesięcy SKO nadal nie rozpoznało odwołania z dnia 21 kwietnia 2009 r. W konsekwencji spółka "A", pismem z dnia 6 stycznia 2010 r. ponownie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Kolegium. W uzasadnieniu skarżąca, powołując się na treść art. 35 § 1 K.p.a., zarzuciła organowi znaczne i nieuzasadnione przekroczenie wskazanych w ustawie terminów. W przekonaniu skarżącej organ, pomimo otrzymania odwołania w maju 2009 r. nie rozpoznał go przez ponad siedem miesięcy, ponadto zaniechał powiadomienia strony o ewentualnym terminie załatwienia sprawy, jak również o przyczynach załatwienia sprawy z opóźnieniem. Skarżąca wniosła o zdyscyplinowanie organu administracji i zobligowanie go do merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz zwrot kosztów procesowych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i wyjaśniło, że rozpoznaje sprawy według kolejności ich wpływu, zaś przewlekłość spowodowana jest dużym wpływem spraw do Kolegium. Pierwotnie Kolegium planowało rozpoznać odwołanie w grudniu 2009 r., co okazało się niemożliwe z uwagi na przekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku akt sprawy w związku z wniesionym zażaleniem (skargą) na bezczynność organu. Obecnie, wobec ponownego wniesienia skargi na bezczynność organu, SKO przekazało akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę do Sądu, co powoduje, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta może zostać rozpoznane dopiero po zwrocie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji. Bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy organ administracji, w terminach przewidzianych przepisami prawa nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ponadto organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. to jest nie zawiadomił strony o przyczynach zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zarówno w literaturze jak i w judykaturze podkreśla się, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak też wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2004 r., I SAB 287/03 LEX nr 156902). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stanął na stanowisku, że skarga jest uzasadniona, albowiem w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek bezczynności w wydaniu rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Jak wynika z akt sprawy odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta zostało nadane w urzędzie pocztowym przez skarżącą w dniu 21 kwietnia 2009 r. Do Urzędu Miejskiego w G. wpłynęło dwa dni później, w dniu 23 kwietnia 2009 r. Z kolei w odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że akta sprawy wraz z odwołaniem skarżącej wpłynęły do organu odwoławczego w dniu 22 maja 2009 r. Biorąc zatem pod uwagę treść przytoczonego wyżej przepisu art. 35 § 3 K.p.a. sprawa przez organem odwoławczym powinna była zostać rozpoznana do dnia 23 czerwca 2009 r. Tymczasem do dnia rozpatrywania przedmiotowej sprawy przez Sąd, a więc na dzień 19 kwietnia 2010 r., Kolegium nie wydało stosownego rozstrzygnięcia, nie powiadamiając dodatkowo skarżącej o terminie rozpatrzenia sprawy oraz o przyczynach zwłoki. Podkreślenia wymaga, iż w sytuacji przedłużającego się postępowania wyjaśniającego w sprawie, organ zobligowany jest informować strony na bieżąco o postępach toczącego się postępowania. Natomiast w przypadku naruszenia ustawowych terminów, przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej, organ powinien wskazać inny termin zakończenia takiej sprawy. Jeżeli niezbędne jest zebranie kolejnych dowodów, to wówczas także zasadnym jest poinformowanie o tym strony. Konieczność ta spowodowane jest również tym, że naruszanie terminów ustawowych do zakończenia sprawy bez wskazania stronie przyczyn takiego naruszenia, może powodować utratę zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Istotna jest również okoliczności, że zadaniem organu odwoławczego jest jedynie ponowne rozpatrzenie sprawy, co oznacza że organ odwoławczy nie przeprowadza ponownie dowodów, które zostały przeprowadzone przez organ pierwszej instancji a jedynie ogranicza się do oceny materiału dowodowego, dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i do zbadania tych okoliczności faktycznych, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie, oraz tych, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne (tak też NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2000 r., V SA 102/00). Dodatkowo przywołać należy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 listopada 2009 r. (sygn. akt II SAB/Ol 49/09, LEX nr 529793) gdzie podano, że "zasada sformułowana w art. 6 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 K.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 K.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy wyrażone w przedstawionych wyżej orzeczeniach. W przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji nie zastosował procedury wynikającej z przepisów K.p.a., co pozwala przyjąć że pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki. Odnosząc się do podnoszonej przez Kolegium okoliczności pozostawania akt sprawy w tutejszym Sądzie wskazać należy, iż nie stanowiło to przeszkody do rozpoznania odwołania, gdyż organ mógł zwrócić się do Sądu o nadesłanie kopii bądź odpisów z dokumentów, czego jednak nie uczynił. Natomiast bierne oczekiwanie na załatwienie sprawy przez sąd administracyjny i zwrot akt może być oceniane tylko jako bezczynność organu. Na podobnym stanowisku stanął m.in.: WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 listopada 2007r. sygn. akt VII SAB/Wa 49/07. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy uznał, że SKO pozostaje w bezczynności i z tego względu w pkt 1 na podstawie art. 149 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku wyznaczając 30 dniowy termin do rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2009 r. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi – art. 286 § 1 P.p.s.a. Wskazać przy tym należy, iż Sąd zakreślił 30 – dniowy termin do wydania przez organ aktu administracyjnego, gdyż termin ten należy liczyć zgodnie z przepisami art. 35 K.p.a., uwzględniając treść art. 35 § 5 K.p.a. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie uznał, że najodpowiedniejsze będzie zobligowanie organu do rozpatrzenia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania akt. Jest to zasadne ze względu na zapewnienie warunków dla jak najbardziej wnikliwego i dokładnego rozpoznania sprawy skarżącego. Wyznaczenie zbyt krótkiego terminu do załatwienia sprawy mogłoby stworzyć ryzyko niedotrzymania terminu do załatwienia sprawy, choćby ze względów organizacyjnych. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 ustawy P.p.s.a.