II SAB/Gd 5/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. E. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie zniszczenia drzew postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżącej M. E. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. W dniu 17 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ skarga M. E. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w postępowaniu dotyczącym zniszczenia drzew. Z treści skargi wynikało, że została ona poprzedzona ponagleniem z dnia 19 grudnia 2023 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta Gdańska wnosząc o jej oddalenie poinformował, że 27 grudnia 2023 r. wysłał do skarżącej decyzję umarzająca postepowanie w sprawie. W przesłanych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 22 grudnia 2023 r. nr WŚ.II.6132.28/2021/16/2023/PP umarzająca postepowanie administracyjne w sprawie zniszczenia skupiny krzewów z gatunku żywotnik zachodni, która rośnie na terenie nieruchomości położonej w G. przy ul. J. [...] (dz. Nr [...] obręb [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: - niewłaściwość sądu (pkt 1), - niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), - nieuzupełnienie braków formalnych skargi pomimo wezwania (pkt 3), - zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), - brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), - brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz - niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne jak i opisane wyżej okoliczności faktyczne Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna. Z akt administracyjnych sprawy przekazanych Sądowi wynika wprost, że decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r. nr WŚ.II.6132.28/2021/16/2023/PP Prezydent Miasta Gdańska umorzył postepowanie administracyjne w sprawie zniszczenia skupiny krzewów z gatunku żywotnik zachodni, która rośnie na terenie nieruchomości położonej w G. przy ul. J. [...] (dz. Nr [...] obręb [...]). Wskazać w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19; publ.: ONSAiWSA 2020/6/79; dostępność: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to jest w zakresie stwierdzenia przez sąd administracyjny, że organ dopuścił się bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, natomiast celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w celu odszkodowawczym. Za niedopuszczalną należy zatem uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne zapatrywanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego. NSA podkreślił również, że pogląd o dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność, w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, to jest stanu bezczynności. Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i stwierdzono, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że pogląd zawarty w cytowanych uchwałach NSA znajduje zastosowanie również w sprawach dotyczących bezczynności organu I instancji, w sytuacji, gdy w sprawie została wydana decyzja przez organ I instancji, a więc decyzja nieostateczna. Obie uchwały zostały wydane w sprawach dotyczących postępowania organu odwoławczego, stąd w ich treści odniesienie do ostatecznej decyzji i ostatecznego zakończenia postepowania administracyjnego. Zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania może być jednakże skierowany zarówno do organu I, jak i II instancji. Wydanie decyzji przez organ I instancji kończy postępowanie administracyjne prowadzone przez ten organ w taki sam sposób jak wydanie decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a., czyniąc niemożliwym zobowiązanie do wydania aktu. Ne jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność w danej sprawie w sytuacji, gdy sprawa została już załatwiona (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 129/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi skarżącej stanowi bowiem okoliczność wniesienia jej w dniu 30 grudnia 2023 r. (data stempla pocztowego), a zatem w momencie, w którym Prezydent Miasta Gdańska nie prowadził już postępowania, albowiem wcześniej, to jest w dniu 22 grudnia 2023 r., wydał decyzję w sprawie. W konsekwencji wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania administracyjnego (to jest po wydaniu decyzji ostatecznej), co miało miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy, determinuje uznanie, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.