II SAB/Gd 50/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-08-06
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku), wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała brak realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W szczególności uwzględniono niesporne okoliczności związane z dochodami małżonka oraz wysokością świadczeń z pomocy społecznej wynikających z niepełnosprawności dziecka. W związku z tym przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty.Stan faktyczny
L. B. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia do wyroku oddalającego jej skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawczyni przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i niepełnosprawną córką, a źródłem utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej, renta męża oraz dochód z działalności gospodarczej. Posiadają mieszkanie, działkę i samochód. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawczyni dołączyła dodatkowe dokumenty.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r.
L. B. w związku z wezwaniem jej do uiszczenia opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku oddalającego skargę w niniejszej sprawie złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie dotyczącym uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i niepełnosprawną córką Źródłem utrzymania małżonków są świadczenia z pomocy społecznej w kwocie 997 zł, renta męża w wysokości 817 zł oraz dochód z działalności gospodarczej w wysokości 1 213 zł. Małżonkowie posiadają mieszkanie o pow. 65,10 m2, działkę o pow. 1017 m2 oraz samochód rok prod. 1995.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni dołączyła dodatkowe dokumenty, między innymi umowę o działo małżonka oraz wyciąg z rachunku bankowego. Wniosła także o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy II SO/Gd 3/14, gdzie wcześniej przedłożyła tożsame dokumenty do tych obecnie żądanych.
W aktach sprawy II SO/Gd 3/14 znajdują się nakazy płatnicze, z których wynika, że wnioskodawczyni posiada w K. M. dom mieszkalny o powierzchni 99 m2, budynek gospodarczy i grunty o pow. 96 m2. Ponadto w N. D. G. budynek o pow. 20 m2 i działkę o pow. 1017 m2. Przedstawione zostały również rachunki, z których wynikają koszty utrzymania, ponadto decyzja przyznająca wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 800 zł do dnia 1 grudnia 2014 r., a od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 marca 2015 r. – 1 500 zł oraz decyzja przyznająca zasiłek pielęgnacyjny dla dziecka poniżej 16 roku życia, w kwocie 153 zł miesięcznie. W okresie od dnia 1 kwietnia do 27 maja 2014 r. na rachunku bankowym, według wyciągu, pozostawała kwota w wysokości 4 098 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
W rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wprost we wniosku złożonym na urzędowym formularzu zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie obejmującym opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia do wyroku (100 zł).
Referendarz biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku i dane zawarte w oświadczeniu wnioskodawczyni oraz na podstawie złożonych dodatkowo dokumentów uznał, że skarżąca wykazała brak realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w zakresie złożonego wniosku bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uwzględnił w szczególności niesporne okoliczności związane z uzyskiwanymi dochodami małżonka wnioskodawczyni oraz wysokością przyznanych świadczeń z pomocy społecznej wynikających z niepełnosprawności dziecka. Pozostałe dochody, z działalności gospodarczej, które niewątpliwie wnioskodawczyni uzyskuje, chociaż ich wysokość jest szacowana i niejasna, nie mogą w sposób znaczący rzutować na ogólny obraz sytuacji majątkowej oraz niezbędnych kosztów utrzymania rodziny wnioskodawczyni.
W takim też zakresie, uwzględniając złożony wniosek, należało przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów postępowania zażaleniowego. Zwolnienie to dotyczy całości kwoty 100 zł i wyczerpuje żądanie wnioskodawczyni.
Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło