II SAB/Gd 51/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania W. J. od decyzji Burmistrza z dnia 2 października 2014 r., nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia 2 października 2014 r. nr [...] Burmistrz na skutek wniosku K. B. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową (usługi nieuciążliwe) oraz muru oporowego od strony ul. K. na działce [...], położonej w K. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Burmistrza wniósł w dniu 22 października 2014 r. W. J. Jak wynika z akt sprawy odwołanie zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 30 października 2015 r. Pismem z dnia 26 stycznia 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 27 stycznia 2015 r., K. B. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa w związku z upływem jednomiesięcznego terminu do załatwienia sprawy, wnosząc o jej niezwłoczne załatwienie. Następnie w dniu 9 lutego 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) K. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący wniósł o przyspieszenie terminu załatwienia sprawy oraz jak najszybszą reakcję sądu, która umożliwi mu kontynuowanie zaplanowanej inwestycji. Wyjaśnił, że z powodu odwołania W. J. wstrzymał wszystkie prace inwestycyjne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Według organu skarga wniesiona została z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje również bezczynność organów, oznaczającą stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. J. od decyzji Burmistrza z dnia 2 października 2014 r. nr [...], mocą której ustalono na wniosek K. B. warunki zabudowy dla opisanej inwestycji. Skarga na bezczynność jest w tej sytuacji dopuszczalna, a nadto skarżący wyczerpał wymogi formalne do jej wniesienia. Stosownie bowiem do treści art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego K. B. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z dnia 26 stycznia 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 27 stycznia 2015 r., z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W pierwszej kolejności wobec wniosku o odrzucenie skargi sąd rozważył bezzasadność argumentu wyrażonego w odpowiedzi na skargę co do uchybienia terminu do jej wniesienia. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zatem jedyną przesłanką dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji jest spełnienie obowiązku wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 k.p.a., polegającego na wniesieniu zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie obowiązek ten, polegający na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa został niewątpliwie spełniony. Spełnienie przez skarżącego opisanego warunku formalnego jest wystarczające dla przyjęcia jej dopuszczalności, mimo że jak twierdzi organ nie upłynął termin wywodzony z art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem, jak wielokrotnie wypowiadał się w tym przedmiocie Naczelny Sąd Administracyjny, złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Powołany przepis skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże bowiem jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia, a nie z jego rozpatrzeniem przez organ. Ze względu na charakter środka prawnego przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być załatwione niezwłocznie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej można zatem wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1083/14, LEX nr 1467706). Przedmiotowa skarga na bezczynność podlegała zatem merytorycznej ocenie jej zasadności. Samorządowe kolegium odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 k.p.a., właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu pierwszej instancji. Odwołanie podlega rozstrzygnięciu według reguł określonych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (podkreślenie sądu). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy, niż określone w § 3 (art. 35 § 4 k.p.a.). Należy też zastrzec, że termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym podlega liczeniu z uwzględnieniem treści art. 133 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał decyzji w myśl art. 132 k.p.a. Nadto niniejsza sprawa nie należy do kategorii tych, o których mowa w art. 35 § 4 k.p.a. Jest w niniejszej sprawie niesporne, że odwołanie W. J. z dnia 21 października 2014 r. wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 30 października 2014 r. (zob. pieczęć z prezentatą na piśmie przewodnim Burmistrza z dnia 24 października 2014 r., w aktach administracyjnych SKO). Nadto w dniu 12 listopada 2014 r. wpłynęło do organu odwoławczego pismo wyjaśniające Burmistrza wraz z pismem odwołującego z dnia 30 października 2014 r. (zob. pisma, j.w.) Zgodnie z przywołanym przepisem art. 35 § 3 k.p.a. co do zasady organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczony jest od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Na gruncie niniejszej sprawy ustawowy miesięczny termin na jej załatwienie, poprzez rozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniesionego odwołania, liczony od daty 30 października 2014 r., według zasady określonej w art. 57 § 3 i § 4 k.p.a., upłynął w dniu 1 grudnia 2014 r. Nierozpatrzenie odwołania w terminie miesięcznym przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., trwające do dnia wyrokowania, oznacza stan bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który zresztą był w niniejszej sprawie bezsporny. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę K. B. i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania W. J. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Dodatkowo, stosownie do treści art. 149 § 1 zd. drugie wskazanej ustawy sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W niniejszej sprawie okres oczekiwania na rozpatrzenie odwołania nie jest na tyle długi, aby uznać rażące naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. Obecnie zaś, wobec treści wydanego przez sąd wyroku, organ powinien rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wskazać nadto należy, że w razie niewykonania wyroku stronie przysługuje prawo wniesienia skargi o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec oceny braku rażącego naruszenia prawa sąd nie uznał za celowe rozważanie z urzędu kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o przepis art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.