II SAB/Gd 52/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: asesor WSA Magdalena Dobek-Rak sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W. D. I S. D. na bezczynność A Spółka z o.o. w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie bezczynności, 3. wymierza A Spółka z o.o. w G. grzywnę w wysokości 500 zł. (słownie złotych: pięćset), 4. zasądza od A Spółka z o.o. w G. na rzecz skarżących W. D. I S. D. kwotę 597 zł. (słownie złotych: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. D. i S. D. wnieśli skargę na bezczynność A. w postępowaniu dotyczącym wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 listopada 2017 r. domagając się zobowiązania organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni licząc od dnia wydania wyroku w sprawie, stwierdzenia, iż przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie spółce A. grzywny oraz o zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania z uwzględnieniem opłaty od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał pełnomocnik, że pismem z dnia 14 listopada 2017 r. wniósł o udostępnienie przez Spółkę informacji publicznej dotyczącej infrastruktury przesyłowej w postaci sieci wodociągowych, zlokalizowanych na nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości Z., obejmującej działkę o nr ewidencyjnym [..], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o nr [..]. We wskazanym piśmie szczegółowo określono zakres żądanej informacji. Przedmiotowy wniosek został doręczony do siedziby Spółki w dniu 20 listopada 2017 r. Do chwili wniesienia skargi przedmiotowy wniosek nie został rozpatrzony w sposób zgodny z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka nie udostępniła skarżącym informacji publicznej w zakresie w jakim tego żądali, ani nie wydała decyzji o odmowie udostępnienie informacji publicznej w tym zakresie W odpowiedzi na skargę A. wniosło o umorzenie postępowania, stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Wskazał organ, że w dniu 17 maja 2018 r. udzielono informacji publicznej w zakresie punktu 1 (w części), punktów 2-3 oraz punktów 5-7 wniosku z dnia 14 listopada 2017 r, a w pozostałym zakresie wydano rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji, wobec czego postępowanie w przedmiocie zobowiązania do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezachowanie terminu określonego w przepisie art. 13 ustawy z dnia września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej odnośnie udostępnienia niektórych żądanych informacji było spowodowane okolicznością, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej został objęty tym samym pismem, co wezwanie do umownego ustanowienia służebności przesyłu oraz do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której znajduje się urządzenie przesyłowe przeciwnika skargi. Nie miało miejsca zlekceważenie wniosku skarżących ani brak woli załatwienia sprawy, doszło natomiast do potraktowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej jako niesamodzielnej części pisma obejmującego roszczenie cywilne, co do którego strony podjęły korespondencję. Pytania postawione przez skarżących w części V ww. pisma były bowiem ściśle związane ze zgłoszonym roszczeniem, a żądane informacje miały ułatwić skarżącym formułowanie dalszych żądań, twierdzeń i/ lub wniosków dowodowych w ewentualnym postępowaniu sądowym. Opóźnienie nie wynikło zatem ze złej woli przeciwnika skargi, lecz z przeoczenia i potraktowania całej tematyki objętej jednym pismem jako roszczenia cywilnego. W ocenie Spółki, powyższe okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także i w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764), zwana dalej u.d.i.p., polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Kontrolując niniejszą skargę na bezczynność Sąd uznał, że zasługiwała ona na uwzględnienie na dzień jej wniesienia, jednakże przed wydaniem orzeczenia zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie bezczynności. Przedmiotową skargą skarżący zwalczają bezczynność A. w przedmiocie rozpoznania ich wniosku z dnia 14 listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej wskazanie statusu prawnego urządzeń posadowionych na nieruchomości skarżących, jakiego rodzaju ograniczenia dla skarżących generują istniejące urządzenia, wskazanie daty budowy. Wniosek stanowiło 13 precyzyjnie opisanych punktów. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że udostępnienie informacji objętych wnioskiem może nastąpić wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz, że jest on w posiadaniu informacji, które mają charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, nie budzi wątpliwości Sądu, że adresat przedmiotowego wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Nie budzi wątpliwości, że przedsiębiorstwo wodociągowe, jakim jest A. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu żądana informacja ma charakter informacji publicznej, bowiem dotyczy struktury własnościowej i majątku jednostki organizacyjnej, która wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Według art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e) i f) oraz pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega m.in. informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5 i majątku, którym dysponują, a także informacja o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. W konsekwencji adresat wniosku z dnia 14 listopada 2017 r. zobowiązany był do załatwienia wniosku skarżących w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Na podstawie tej ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej, zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, chyba że zachodzą sytuacje, o których mowa w art. 13 ust. 2 bądź art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje pismem, bez szczególnej formy, przy czym powinien być zachowany również termin, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.i.d.p. ustawodawca przewidział w przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz podmiot zobowiązany odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że Spółka otrzymała wniosek w dniu 20 listopada 2017 r., zaś w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie udostępniła żądanej informacji. Uczyniła to dopiero po otrzymaniu skargi. Niemniej bezczynność, której dopuścił się podmiot zobowiązany ustała po wniesieniu skargi, czego strona skarżąca nie kwestionowała. Udostępnienie informacji publicznej i wydanie decyzji po wniesieniu skargi czyni zbędnym zobowiązanie A. do rozpoznania żądania zawartego we wniosku z dnia 14 listopada 2017 r. Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania Spółki do rozpoznania wniosku uznając, że wobec wypełnienia przez stronę przeciwną obowiązku, którego dotyczy skarga, orzekanie o zobowiązaniu do jego wykonania jest bezprzedmiotowe. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma bowiem zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r. nr 4, poz. 63). Mając to wszystko na uwadze, w związku z udostępnieniem w dniu 17 maja 2018 r. żądanej informacji publicznej, Sąd umorzył, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w sprawie zobowiązania A. do udostępnienia informacji publicznej (pkt 2 wyroku). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że o ile wydanie przez organ administracyjny, na dzień orzekania przez Sąd, żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.; zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, na stronie httsp//orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd wziął pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że organ uczynił zadość żądaniu skarżącej, udzielając jej, niedługo po otrzymaniu skargi, żądanych informacji i decyzje odmowną co do części wniosku. Wprawdzie nastąpiło to po wskazanych w przepisach u.d.i.p. terminach do załatwienia sprawy, jednakże Sąd uwzględnił fakt, że sposób załatwienia wniosku był dla strony skarżącej satysfakcjonujący, o czym świadczy jej wniosek o umorzenie postępowania sądowego w sprawie zaskarżonej bezczynności (pismo z dnia 19 kwietnia 2018 r.). W tym miejscu wskazać jednak trzeba, że w sprawie brak było podstaw do umorzenia całego postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż jak już wyjaśniono, sąd administracyjny w takiej sytuacji nadal jest zobowiązany do zbadania, czy w sprawie doszło do bezczynności, a następnie oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Czyniąc zadość ww. obowiązkowi Sąd orzekający oceniając okoliczności sprawy stwierdził, że bezczynność podmiotu zobowiązanego miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę, że od dnia wpływu wniosku (20 listopada 2017 r.) do dnia udzielenia informacji (pismem z dnia 17 maja 2018 r.) upłynął dłuższy czas, nadmiernie przekraczający termin 2 miesięcy przewidziany w art. 13 ust. 2 u.i.d.p. Nie uwzględniono wyjaśnień organu dotyczących błędnego przyjęcia, że wniosek z 14 listopada 2017 r. został w całości uznany za zmierzający do ustanowienia służebności, gdyż w piśmie skarżących wyraźnie wyodrębniony redakcyjnie był wniosek o udzielenie informacji publicznej. Nierzetelne wczytanie w treść żądania strony nie może stanowić usprawiedliwienia dla pozostawania w bezczynności w sytuacji obowiązku udzielenia informacji publicznej. Spółce można w tej sytuacji przypisać cechy lekceważącego traktowania skarżących i obowiązków nałożonych ustawą. W związku z powyższym Sąd stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a P.p.s.a. uznał, że bezczynność organu miała rażący charakter (pkt 1 wyroku) i na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. nałożył na organ grzywnę w wysokości 500 zł (pkt 3 wyroku). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie istnieje potrzeba zdyscyplinowania organu, który dopuścił się nieuzasadnionego i długotrwałego prowadzenia postępowania. Jak już wyżej wskazano, termin rozpatrzenia wniosku przekroczył znacznie i bez uzasadnionej przyczyny czas przewidziany przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięć. Określając wysokość grzywny, Sąd uwzględnił okoliczność, że art. 154 § 6 P.p.s.a. zakreśla jedynie górną granicę grzywny, którą wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zatem w tych granicach wysokość grzywny podlega miarkowaniu przez sąd orzekający w sprawie. W związku z tym Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzona grzywna w kwocie 500 zł będzie stanowić środek dyscyplinujący organ do załatwiania spraw w ustawowych terminach oraz wywiązywania się z obowiązku określonego w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, określając je na kwotę 597 zł, obejmującą uiszczony w sprawie wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie adwokata ustalone w wysokości 480 zł na podstawie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( t.j. Dz.U.2015.1800) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.