II SAB/Gd 53/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. S. na bezczynność Wojewody w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość postanawia odrzucić skargę. G. S. wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta z 1 marca 1985 r. nr [[...]] znak [[...]] orzekającej o odszkodowaniu za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. W treści skargi skarżąca zarzuciła, że "przedłużające się w czasie działanie Wojewody ...w efekcie paraliżuje realizację wcześniej wydanego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ( sygn. akt II SA/Gd 118/08". W dalszych wywodach zarzuciła, że organ niezasadnie zobowiązał ją do uzupełnienia dokumentacji w sprawie i zażądał wskazania adresów spadkobierców G. S. c. S. i A. ( chodzi o osobę wymienioną w kwestionowanej decyzji – żonę P. S.; skarżąca o tym samym imieniu i nazwisku jest spadkobierczynią P. S. i jego synową ). Skarżąca zarzuciła, że organ "markuje działania niby to zmierzające do wykonania wyroku Sądu Administracyjnego z wyraźną próbą ukierunkowania odpowiedzialności za niemożność jego wykonania na jej osobę..." i oświadczyła, że "oczekuje wydania stosownych postanowień usprawniających proces unieważnienia decyzji nr [[...]] z dnia 1.03.1985 r." W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma wpływu na wykonanie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2008 r. o sygn. akt II SA/Gd 118/08. Wskazał także na podejmowane w sprawie czynności mające na celu ustalenie z urzędu danych innych uczestników postępowania. Skarżąca wezwana przez Sąd do wyjaśnienia czy przed wniesieniem skargi zwracała się do organu wyższego stopnia ( Ministra Infrastruktury ) z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie oświadczyła, że takiego zażalenia nie składała. Podtrzymała skargę zwracając uwagę, że czynności w sprawie na które organ wskazał w odpowiedzi zostały podjęte dopiero w dniu 10 grudnia 2009 r., a więc po wpłynięciu jej skargi do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi uregulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy skarga do sądu administracyjnego przysługuje również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Art. 52 § 1 i 2 ustawy stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu dopuszczalne jest po wyczerpaniu środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 37 kpa. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Stosownie zaś do § 2 organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie złożyła zażalenia, o którym mowa w treści wyżej cytowanego przepisu tj. zażalenia do organu wyższego stopnia na nierozpoznanie w terminie przez Wojewodę sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta z dnia 1 marca 1985 r. nr [[...]], a tym samym skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia w rozumieniu wyżej cytowanego art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność ta musiała skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w/w ustawy. Dodatkowo Sąd uważa, że skarżącej należy wyjaśnić kilka zasadniczych kwestii, a mianowicie: 1/ Sprawa, którą prowadzi Wojewoda jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, które ma inny przedmiot niż sprawa administracyjna, której dotyczył wyrok WSA w Gdańsku z 11 czerwca 2008 r. ( II SA/Gd 118/08 ). Wyrok dotyczył postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ustalenia i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania, o którym orzeczono decyzją z 1 marca 1985 r., a którego jak twierdzi skarżąca nigdy nie wypłacono. Postępowanie to prowadzi jako organ I instancji Starosta. Wojewoda jest w tym przypadku organem II instancji właściwym m. in. do rozpatrzenia zażalenia na bezczynność Starosty. Z kolei drugim postępowaniem jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1 marca 1985 r. Postępowanie to prowadzi jako organ właściwy w I instancji Wojewoda, a właściwym do rozpatrzenia zażalenia na nierozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności w terminie jest organ wyższego stopnia tj. Minister Infrastruktury. W rozpatrywanej sprawie – z uwagi na twierdzenia skarżącej zawarte w skardze i jej oczekiwania co do usprawnienia procesu unieważniania decyzji z dnia 1 marca 1985 r. oraz z uwagi na fakt, że skarga została wniesiona za pośrednictwem organu właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie nieważności Sąd uznał, że skarga dotyczy bezczynności w sprawie prowadzonej przez Wojewodę. 2/ Niezależnie od obowiązków organów administracji publicznej i zasad prowadzenia postępowania administracyjnego wymienionych w art. 8 – 12 kpa strona również powinna podjąć pewne działania mające na celu usprawnienie toku postępowania, zwłaszcza kiedy prowadzone postępowanie z uwagi na upływ czasu i braki w dokumentacji archiwalnej jest dość skomplikowane. W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1 marca 1985 r. udział innych osób tj. wszystkich spadkobierców G. i P. S. jest konieczny niezależnie od tego czy życzy sobie tego skarżąca czy nie oraz czy osoby te są czy nie "zainteresowane spadkiem po matce". Podejmowane przez organ czynności mające na celu prawidłowe ustalenie stron w rozumieniu art. 28 kpa nie mogą być uznane za "zapętlenie biurokratyczne", "brak profesjonalizmu" i "nieumiejętność wyciągania zwykłych logicznych decyzji i wniosków", "sterowaną urzędowo dokuczliwość" i "odwet za wcześniej przegraną sprawę", jak zarzuca skarżąca pod adresem urzędników organu. 3/ Wydane postanowienie o odrzuceniu skargi nie uniemożliwia skarżącej ponownego jej wniesienia i nie zamyka jej prawa do kwestionowania bezczynności organu na drodze sądowej. Powinna jednak w pierwszej kolejności wykorzystać środek zwalczania bezczynności organu przewidziany w art. 37 kpa przez wniesienie zażalenia na nierozpoznanie w terminie sprawy do Ministra Infrastruktury. Z kolei organowi administracji należy zwrócić uwagę, że z akt administracyjnych wynika, że od sierpnia 2008 r. tj. od momentu otrzymania akt z decyzją kasacyjną Ministra Infrastruktury z 25 lipca 2008 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1 marca 1985 r. podjęto zaledwie kilka czynności, które nie usprawiedliwiają tak długiego toku postępowania.