II SAB/Gd 57/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie pomocy społecznej w postaci schronienia i posiłku 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych z odpisem orzeczenia o stwierdzeniu prawomocności, rozstrzygnięcia w postępowaniu wywołanym wniesieniem przez S. M. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 2 września 2005 r., nr [...], 2. odrzuca skargę w części dotyczącej żądania zasądzenia odszkodowania, 3. oddala wniosek o zwrot kosztów postępowania. S. M. wniósł w dniu 27 października 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania i zasądzenie od Skarbu Państwa - Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jego rzecz kwoty 10.000,00 zł za naruszenie prawa. W uzasadnieniu podał, że w dniu 12 września 2005r. złożył środek zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji, nierozpatrzony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w miesięcznym terminie przewidzianym w art. 35 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego bezczynność organu narusza przepisy art. 35 § 3 i art. 36 kpa oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło oświadczenie o uznaniu skargi. Organ odwoławczy podał, że akta sprawy wraz z odwołaniem S. M. od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 2 września 2005r. nr [...] zmieniającej decyzję własną z dnia 29 sierpnia 2005r. Nr [...] wpłynęły do Kolegium w dniu 20 września 2005r. Organ odwoławczy wskazał jako przewidywany termin rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego luty 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. W myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Tryb orzekania w przedmiotowej sprawie podlegał odpowiednio przepisom ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), w związku z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.), w zakresie nieuregulowanym w tej ostatniej ustawie, jeżeli nie stanowi ona inaczej. Zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. i i j ustawy o pomocy społecznej świadczeniem niepieniężnym z pomocy społecznej jest między innymi schronienie i posiłek. Z kolei przepis art. 106 ust. 1 stanowi, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Pomoc społeczna w postaci udzielenia schronienia i zapewnienia posiłku należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej). Stosownie zaś do art. 110 ust. 1 zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej, a na podstawie ust. 7 do art. 110 wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, a upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, może być także udzielone innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy organ administracji publicznej I instancji właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy świadczenia regulowanego opisaną wyżej ustawą wydał w dniu 2 września 2005r. decyzję nr [...] zmieniającą na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej własną decyzję z dnia 29 sierpnia 2005r. nr [...] przyznającą S. M. świadczenie w formie schronienia i posiłku. Od decyzji z dnia 2 września 2005r. odwołanie złożył S. M. w dniu 12 września 2005r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej a przekazane ono zostało Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu jako organowi II instancji wraz z aktami sprawy w dniu 20 września 2005r. (vide: akta administracyjne II instancji). Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwy organ odwoławczy od organów gminy w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa, rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 kpa w związku z art. 133 kpa. Przepis art. 133 kpa ustanawia ustawowy termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W myśl przepisu art. 35 ust. 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracji stanowią inaczej. Miesięczny termin na załatwienie niniejszej sprawy upłynął zatem dla organu odwoławczego w dniu 20 października 2005r. Nierozpatrzenie odwołania w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 kpa, świadczy zatem o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na braku rozstrzygnięcia środka odwoławczego rodzi negatywne dla strony skutki w postaci braku możliwości ewentualnego wniesienia skargi do sądu, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Tym samym trafne są zarzuty skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania. Uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, stosownie do brzmienia przepisu art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W dyspozycji cytowanego wyżej przepisu nie mieści żądanie "stwierdzenia przewlekłości postępowania", zatem uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W niniejszej sprawie zgłoszenie żądania zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego odszkodowania nie może być przedmiotem rozpoznania, albowiem nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego określony przepisami art. 3 § 2 i art. 4 powołanej wyżej ustawy nie obejmuje wydawania rozstrzygnięcia w takim przedmiocie. Z tych przyczyn skargę w tym zakresie należało odrzucić, na mocy art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek skarżącego zwrot kosztów postępowania, złożony w piśmie z dnia 20 lutego 2006r. nie może zostać uwzględniony, ponieważ w niniejszej sprawie strona nie poniosła żadnych kosztów sądowych ani nie udokumentowała poniesienia innych kosztów postępowania, o których mowa w art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.