II SAB/Gd 58/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. N. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdyni w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej B. N. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pani B. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdyni w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie zaś do treści art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei, art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, od 1 czerwca 2017 r., wyczerpanie środków zaskarżenia następuje więc poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z treści powołanych przepisów wynika więc, że jednym z warunków formalnych, który musi zostać spełniony przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, tj. wniesienie ponaglenia do właściwego organu. Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym otwiera skarżącym drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego. Ponaglenie jest więc warunkiem formalnym skargi a jego brak powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2020 r., I OZ 33/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie więc z zarządzeniem sędziego z 22 października 2025 r. wezwano Skarżącą do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem przedmiotowej skargi zwracała się z ponagleniem do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku za pośrednictwem organu pierwszej instancji, po wydaniu w tej sprawie wyroku przez tut. Sąd W odpowiedzi, w piśmie z 30 października 2025 r., Skarżąca wyjaśniła, że nie składała ponaglenia po wydaniu w tej sprawie wyroku przez tut. Sąd. Skarżąca wskazał, że przedmiot sprawy jest od 2021 r. ten sam. Z akt tej sprawy wynika, że Skarżąca pismem z 20 kwietnia 2023 r. wniosła ponaglenie do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, jednakże prowadzone wówczas postępowanie administracyjne zakończone zostało ostateczną decyzją tego organu z 31 stycznia 2024 r. W ponownie prowadzonym na skutek wyroku tut. Sądu z 24 lipca 2024 r., II SA/Gd 295/24 postępowaniu, Skarżąca nie wniosła ponaglenia, co potwierdziła w piśmie z 30 października 2025 r. Z powyższego, zdaniem Sądu, wynika, że Skarżąca nie wypełniła ustawowego obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia. Skarżąca domagała się stwierdzenia przewlekłości postepowania prowadzonego po 16 października 2024 r., to jest po zwrocie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdyni akt sprawy zakończonej decyzją 31 stycznia 2024 r., przy czym w ponownie prowadzonym postępowania nie skorzystała ze środka zaskarżenia w postaci ponaglenia. To, że ponownie prowadzone w sprawie postępowanie jest przedmiotowo tożsame, nie oznacza, że jest tym samym postępowaniem, w trakcie którego Skarżąca wniosła ponaglenie. Postępowanie administracyjne kończy się, co do zasady wydaniem decyzji administracyjnej, które stanowi granicę oceny bezczynności bądź przewlekłości tego postępowania. Z powyższych powodów, wniesiona w niniejszej sprawie skarga jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie kwoty uiszczonego wpisu orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.