II SAB/Gd 60/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-09-30
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody wynoszą ponad 5000 zł miesięcznie i nie ma nikogo na utrzymaniu, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, która wykazała dochody przekraczające 5000 zł miesięcznie, uznając, że nie wykazała ona przesłanek do zwolnienia z kosztów sądowych ani ustanowienia radcy prawnego. Sąd podkreślił, że zwolnienie z kosztów jest wyjątkiem od zasady i wymaga wykazania niemożności poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co nie zostało udowodnione w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący S. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 72 m2 i utrzymuje się wraz z żoną z emerytur w łącznej kwocie 5212,79 zł, nie mając nikogo na utrzymaniu. Sąd rozpatrzył wniosek, analizując stan majątkowy skarżącego w kontekście przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: odmówić S. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Wnioskiem z dnia 23 września 2010r. S. O. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu opisał przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego. Skarżący oświadczył, że posiada we współwłasności z żoną mieszkanie o pow. 72 m2. Małżonkowie utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 5212,79 zł, nie mają nikogo na utrzymaniu.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
W sprawie wszczętej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym przedmiotem oceny jest stan faktyczny wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, zaś ocena ta musi być relatywnie odnoszona do poziomu życia i statusu majątkowego innych obywateli, na których - w razie przyznania prawa pomocy - ciężar zwolnienia strony od kosztów oraz opłacenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zostałby przeniesiony. Badanie zasadności zwolnienia wnioskodawcy od kosztów postępowania (kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego) oparte będzie na ocenie, czy stan faktyczny, na który składają się okoliczności wynikające z akt sprawy, odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Wnioskodawca wskazał, iż dwuosobowa rodzina osiąga dochody w wysokości ponad 5000 zł. Żadne nadzwyczajne okoliczności mające uzasadniać przyznanie zwolnienia od kosztów podane nie zostały. Trudno dopatrzyć się jakiejkolwiek wyjątkowości, która uzasadniałaby zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych sprawy zainicjowanej przez samego wnioskodawcę.
W tym stanie rzeczy uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstaw do przyznania mu prawa pomocy i wobec takiej konstatacji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło