II SAB/Gd 60/20

WyrokWSA w Gdańsku2021-01-05

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Jolanta Górska, Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Aresztu Śledczego dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek M. P. z dnia 25 czerwca 2020 r., a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Dyrektor Aresztu Śledczego dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ w odpowiedzi na wniosek M. P. z dnia 25 czerwca 2020 r. nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania, a jedynie przedstawił ogólne wyjaśnienia dotyczące zasad stosowania środków zindywidualizowanych oddziaływań na osadzonych. Sąd zobowiązał Dyrektora do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, a brak udostępnienia informacji wynikał z błędnej interpretacji przepisów.
Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Dyrektora Aresztu Śledczego, dotyczący szczegółów dotyczących cel mieszkalnych, monitoringu osadzonych oraz liczby osób objętych szczególną ochroną. Dyrektor Aresztu odpowiedział ogólnikowo, nie odnosząc się do konkretnych pytań. M. P. wniósł skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się zobowiązania organu do udostępnienia informacji, stwierdzenia bezczynności oraz zasądzenia kosztów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Dyrektora Aresztu Śledczego do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. P. z 25 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. 2. Stwierdzono, że bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono wniosek skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej. 4. Zasądzono od Dyrektora Aresztu Śledczego na rzecz skarżącego M. P. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. P. z 25 czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej, 4. zasądza od Dyrektora Aresztu Śledczego na rzecz skarżącego M. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarga wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Skarżący pismem z 25 czerwca 2020 r. (data wpływu do Aresztu: 2 lipca 2020 r.) wniósł na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.) do Dyrektora Aresztu Śledczego o udostępnienie mu informacji publicznej poprzez wskazanie, czy: 1. na terenie Aresztu Śledczego znajduje się cela mieszkalna, w której oprócz drzwi, w wejściu do celi zamontowano kratę koszową (dystansującą) a także całodobowo można monitorować zachowanie osadzonego przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk; 2. na terenie Aresztu Śledczego jest stanowisko ochronne, na którym funkcjonariusz Służby Więziennej całodobowo kontroluje zachowanie osadzonego, pełniąc dozór przy otwartych drzwiach celi mieszkalnej i zamkniętej kracie koszowej (dystansującej) uniemożliwiającej osadzonemu samodzielne opuszczenie celi; 3. administracja Aresztu Śledczego na podstawie decyzji organu postępowania karnego wykonawczego o monitorowaniu zachowania osadzonego stosowała lub stosuje wobec osób przebywających w Areszcie Śledczym - na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr [..] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności - środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi - całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi. Wnioskodawca, o ile taka praktyka jest lub była stosowana, wniósł także o udzielenie informacji, wobec ilu osadzonych ww. środki były stosowane kolejno w latach 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 i na dzień sporządzenia informacji. Wnioskodawca wniósł o doręczenie informacji listowanie. Dyrektor Aresztu Śledczego pismem z 16 lipca 2020 r. odpowiedział na wniosek skarżącego podając, że "[...] W jednostkach penitencjarnej Służby Więziennej przebywają osadzeni wymagający zindywidualizowanych oddziaływań oraz szczególnych zaleceń ochronnych z uwagi na charakter popełnionych przestępstw i konieczność dbania o właściwy wizerunek Służby Więziennej. Zapewnienie bezpieczeństwo osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, należą do podstawowych zadań Służby Więziennej. Kodeks karny wykonawczy w art. 108 § 1 przewiduje, że administracja ma obowiązek podejmowania odpowiednich działań celem zapewnienia skazanym bezpieczeństwa w czasie odbywania kary. Ponadto Kodeks karny wykonawczy wprowadził do polskiego porządku prawnego instytucję szczególnej ochrony skazanych i tymczasowo aresztowanych, o których mowa w przepisach ort. 88d i ort. 212ba Kodeksu karnego wykonawczego. Jeżeli w związku z toczącym się lub zakończonym postępowaniem karnym, w którym osadzony uczestniczy lub uczestniczył w charakterze podejrzanego, oskarżonego, świadka lub pokrzywdzonego, wystąpiło poważne zagrożenie lub istnieje bezpośrednia obawa wystąpienia poważnego zagrożenia dla jego życia lub zdrowia, dyrektor obejmuje takiego osadzonego szczególną ochroną w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia. Szczególna ochrona w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia, polega w szczególności na: kontroli stanu zdrowia, udzielaniu pomocy psychologicznej, stosowaniu warunków odbywania kary, stałym nadzorze i cenzurze korespondencji, chyba że ustawa stanowi inaczej, kontroli rozmów w trakcie widzeń, rozmowy telefoniczne skazanych podlegają kontroli administracji zakładu karnego. Dyrektor jednostki może objąć osadzonego szczególną ochroną na wniosek sądu, przed którym toczy się postępowanie karne, na wniosek prokuratura prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze, jak również na uzasadniony wniosek osadzonego. Po zakończeniu postępowania karnego organem właściwym w zakresie składania wniosków do sądu lub prokuratura o objęciu lub ustaniu przyczyny objęcia szczególną ochroną, jest sędzia penitencjarny. Przed podjęciem decyzji dyrektor jednostki zasięga opinii odpowiedniego sądu lub prokuratora, natomiast po zakończeniu postępowania karnego, opinii sędziego penitencjarnego. Sposób realizacji szczególnej ochrony polega na dobraniu odpowiednich środków i sposobów ochrony osadzonego adekwatnych do zagrożenia dla jego życia lub zdrowia oraz jego właściwości i warunków osobistych". M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej poprzez nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej wnioskowanej w ww. piśmie z 25 czerwca 2020 r. Wniósł również o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego do udostępnienia w terminie 7 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia wnioskowanej informacji publicznej, o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie od organu kosztów procesu. Ponadto w piśmie z 6 września 2020 r. wniesiono, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zarzucono organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie skarżącemu w terminie 14 dni żądanej informacji publicznej oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie żądanej przez skarżącego informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z treścią wniosku z 25 czerwca 2020 r. Zdaniem skarżącego organ w piśmie skierowanym do niego zamiast odpowiedzieć na postawione pytania, jedynie udzielił wykładni prawa w przedmiocie stosowania przez administrację Aresztu Śledczego zindywidualizowanych oddziaływań oraz szczególnych zaleceń ochronnych z uwagi na charakter popełnionych przestępstw i konieczności dbania o właściwy wizerunek Służby Więziennej. Tymczasem decyzje o monitorowaniu zachowania osadzonego wydawane przez Dyrektora Aresztu Śledczego oraz przez Komisję Penitencjarną przy Areszcie Penitencjarnym są dokumentami urzędowymi, o których mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Przechowywane są w aktach osobowych osób pozbawionych wolności prowadzonych przez administrację jednostki penitencjarnej. Podlegają one zatem udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Sama formuła "w szczególności" zawarta w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. jednoznacznie pokazuje, że katalog informacji publicznej, która podlega udostępnieniu, ma charakter niezamknięty. Czy żądana informacja przez wnioskodawcę jest informacją publiczną, czyli dotyczy informacji o sprawach publicznych, określa przepis art. 1 ust. 1 ustawy. Skoro decyzje o monitorowaniu zachowania osadzonego wydawane przez organy postępowania karnego wykonawczego są dokumentem urzędowym podlegającym ujawnieniu, to Dyrektor Aresztu Śledczego nie mógł uznać, że dane liczbowe, które stanowiłyby informację publiczną, nie są gromadzone. Wszystkie decyzje o monitorowaniu zachowania osadzonego podlegają nadzorowi penitencjarnemu dokonywanemu przez sędziego penitencjarnego więc muszą być w stałym posiadaniu jednostki penitencjarnej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wskazał, że skarga na bezczynność organu nie jest zasadna, ponieważ skarżącemu pismem z 16 lipca 2020 r. udzielono odpowiedzi. W piśmie procesowym z 30 października 2020 r. skarżący powołał się na działania dyrektorów innych Zakładów Karnych na terenie Polski oraz podkreślił, że zarzuty podnoszone w skardze, jak i w kolejnych pismach procesowych należy uznać za zasadne w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej przez Dyrektora Aresztu Śledczego co najmniej w zakresie tego, czy na dzień sporządzenia informacji publicznej administracja Aresztu Śledczego, na podstawie decyzji organu postępowania karnego wykonawczego o monitorowaniu zachowania osadzonego, stosowała lub stosuje wobec osób przebywających w Areszcie Śledczym - na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr 2/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności - środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi - całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi - ponieważ Dyrektor Aresztu Śledczego był w jej posiadaniu w dniu sporządzenia pisma, czyli 16 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga co do zasady zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako u.d.i.p.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej przywoływanej jako p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie między innymi w sprawach ze skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności, odnosząc się do kwestii formalnych wskazać należy, że w myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., co do zasady skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie wnoszenie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10 dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wynikającej z trzech pytań sformułowanych przez skarżącego w piśmie z 25 czerwca 2020 r., a dotyczących tego, czy w Areszcie Śledczym znajduje się cela mieszkalna, w której oprócz drzwi, w wejściu do celi zamontowano kratę koszową (dystansującą) a także całodobowo można monitorować zachowanie osadzonego przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk (1); czy w Areszcie tym jest stanowisko ochronne, na którym funkcjonariusz Służby Więziennej całodobowo kontroluje zachowanie osadzonego, pełniąc dozór przy otwartych drzwiach celi mieszkalnej i zamkniętej kracie koszowej (dystansującej) uniemożliwiającej osadzonemu samodzielne opuszczenie celi (2); a także, czy administracja Aresztu Śledczego na podstawie decyzji organu postępowania karnego wykonawczego o monitorowaniu zachowania osadzonego stosowała lub stosuje wobec osób przebywających w Areszcie Śledczym - na podstawie § 4 ust. 1 pkt 9 i 10 Instrukcji nr 2/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności - środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej, pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi - całodobowo monitorując zachowanie osadzonego przez zamkniętą kratę koszową (dystansującą) uniemożliwiającą osadzonemu opuszczenie celi. Jeśli tak - to wobec ilu osadzonych ww. środki były stosowane kolejno w latach 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 i na dzień sporządzenia informacji (3). Nie ulega wątpliwości sądu, że w odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Aresztu Śledczego - wprawdzie wystosował do skarżącego pismo z 16 lipca 2020 r., jednakże – poza wyjaśnieniem zasad stosowania środków indywidualnego oddziaływania na osadzonych – nie odniósł się w żaden sposób do pytań zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie lub też podejmował uzasadnione prawnie czynności, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył postępowania wydaniem stosownego aktu lub nie podjęciem stosownej czynności (vide T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne. Komentarz. Warszawa 2010, s. 70). O bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wyłącznie wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest wniesienie tejże skargi przez podmiot, od którego pochodzi wniosek oraz w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Odnosząc się do statusu adresata wniosku jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji wskazać należy, że nie budzi on wątpliwości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są m. in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 848 ze zm., dalej jako u.s.w.) Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 523 ze zm., dalej k.k.w.) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Art. 7 pkt 3 u.s.w. stanowi, że organem Służby Więziennej jest dyrektor aresztu śledczego. Zarazem, art. 8 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy stanowi, że jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m. in. areszty śledcze. Z art. 6 u.s.w. wynika natomiast, że koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.s.w. aresztem śledczym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora aresztu śledczego należy w szczególności realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). Powyższe uregulowania prawne prowadzą do wniosku, że dyrektor aresztu śledczego, jako jeden z organów Służby Więziennej, czyli formacji powołanej do realizacji zadań publicznych ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Oceniając z kolei, czy żądana w niniejszej sprawie informacja stanowi informację publiczną wskazać trzeba, że stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z 28 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z 17 stycznia 2013r. w sprawie sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Przykładowy katalog informacji publicznych zawiera art. 6 u.d.i.p. Użycie słów "w szczególności" w treści tego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c). W świetle powyższego stwierdzić należy, że żądane przez skarżącego informacje dotyczące wskazania, czy na terenie Aresztu Śledczego znajdują się określonego rodzaju cele mieszkalne, wyposażone w sposób opisany przez skarżącego (pytanie 1) oraz stanowisko ochronne z funkcjonariuszem monitorującym całodobowo tego rodzaju celę (pytanie 2) stanowią informacje publiczną, bowiem dotyczą organizacji i przedmiotu działalności organu wymienionego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (jednostki organizacyjnej Służby Więziennej), a także majątku jednostki organizacyjnej wykonującej zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b), c) i f) u.d.i.p.). Z kolei, wskazanie ilości osób w poszczególnych latach, w stosunku do których wydana została indywidualna decyzja o monitorowaniu zachowania osadzonego i zastosowaniu wobec niego środków profilaktycznych, polegających na zastosowaniu całodobowo monitorowanej bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w celi opisanej w pytaniu 3 pisma skarżącego również stanowi informacje publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p. W przepisie tym mowa jest o danych publicznych, takich jak treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności zaś – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, które stanowiąc informację publiczną – podlegają udostępnieniu. Tym samym, nie sposób nie przyznać skarżącemu racji, że w sytuacji, gdy treść indywidualnych decyzji administracyjnych stanowi informację publiczną, podlegającą udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., to tym bardziej nie może być pozbawiona takiego charakteru informacja o ilości osób, wobec których takie decyzje zostały wydane w poszczególnych latach. Co więcej, w art. 25a ust. 2 pkt 1 lit. f) tiret drugie u.s.w. wskazuje się, że w Centralnej Bazie przetwarza się informacje niezbędne do realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez Służbę Więzienną, w tym m. in. informacje niezbędne do dokonania prawidłowej klasyfikacji, rozmieszczenia wewnątrz zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz indywidualnego postępowania zmierzającego do realizacji celów, jakim ma służyć wykonanie kar pozbawienia wolności, środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz tymczasowego aresztowania. Żądane w pytaniu trzecim pisma skarżącego z 25 czerwca 2020 r. informacje są więc bez wątpienia informacjami, które zgodnie z przepisami prawa, gromadzi i przetwarza właściwy organ Służby Więziennej, a więc, jak słusznie argumentuje skarżący, pozostają w jego dyspozycji. Powinny zatem zostać udostępnione zgodnie z wnioskiem skarżącego. Analiza charakteru żądanych przez skarżącego informacji prowadzi do wniosku, że w całości stanowią one informację o działalności i organizacji podmiotu publicznego, w tym sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz posiadanego przezeń majątku. Podsumowując tą część rozważań stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, zaś sama informacja jest co do zasady informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Wniosek skarżącego powinien więc zostać załatwiony w trybie uregulowanym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez udzielenie żądanej informacji, chyba że zachodzą okoliczności, które przesądzają o ograniczeniu prawa dostępu do informacji publicznej. Przypomnieć przy tym należy, że na gruncie u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei, jeśli podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący nie uzyskał odpowiedzi na pytania sformułowane w jego wniosku z 25 czerwca 2020 r., a jedynie informację na temat ogólnych zasad realizacji zadań publicznych związanych ze stosowaniem środków zindywidualizowanych oddziaływań na osadzonych przez Służbę Więzienną. Oznacza to, że organ nie udostępnił informacji publicznej i niewątpliwie - w tym zakresie – pozostaje w bezczynności. Tym samym, skarga zasługuje na uwzględnienie poprzez zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z 25 czerwca 2020 r. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie, sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności organu, na co zresztą nie wskazywał również skarżący, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku. W tym zakresie należało uwzględnić fakt, że organ udzielił skarżącemu w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek skarżącego, a zatem nie zlekceważył jego pisma, zaś nieudostępnienie informacji wynikało z błędnej interpretacji przepisów prawa. W tej sytuacji uznać należy, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie mu sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w jego piśmie z 6 września 2020 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zasądzenie sumy pieniężnej jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji (w postaci grzywny lub sumy pieniężnej lub obu naraz) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. W niniejszej sprawie sposób działania podmiotu zobowiązanego nie uzasadniał zastosowania represji w postaci sumy pieniężnej, okoliczności sprawy nie wskazywały także na konieczność dyscyplinowania go w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności. W konsekwencji, nakładanie na organ dodatkowych sankcji finansowych uznać należy za nieuzasadnione, stąd też w tym zakresie sąd wniosek oddalił (pkt 3 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W niniejszej sprawie sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło