II SAB/Gd 62/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. M. na bezczynność Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu ze Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) zł. C. M. wniósł skargę na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej domagając się zobowiązania Zarządu Spółdzielni do dostarczenia kalkulacji stawek opłat czynszu i funduszu remontowego oraz uchwały Rady Nadzorczej dotyczącej przyjętych wysokości opłat oraz rozpoznania wniosku o ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jako członek Spółdzielni, wielokrotnie bezskutecznie zwracał się do organów spółdzielni o udostępnienie kalkulacji stawek czynszu. Skarżący stwierdził, że działanie organów Spółdzielni narusza treść art. 2, 61 i 64 Konstytucji i powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SAB 113/02 dotyczące zobowiązania spółdzielni mieszkaniowej do udostępnienia kalkulacji stawek czynszu jako informacji publicznej. Skarżący stwierdził, że 11 września 2002 r. wystąpił z wnioskiem o ustanowienie odrębnej własności lokalu. Wniosek taki skarżący złożył ponownie 25 marca 2004 r. Wniosek ten nie został przez Spółdzielnię rozpoznany. Spółdzielnia Mieszkaniowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, wskazując, że udzieliła odpowiedzi na pisma skarżącego, a obecnie C. M. nie jest członkiem Spółdzielni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w przypadkach przewidzianych wart. 3 § 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nadto, zgodnie z art. 3 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani przepisy szczególne nie przewidują prawa wniesienia skargi na bezczynność organów spółdzielni mieszkaniowej w przedmiocie rozpoznania wniosku członka spółdzielni dotyczącego ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego. Skarga w tym zakresie podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa nie podlega bowiem właściwości sądu administracyjnego. Dodatkowo wskazać należy, że członkowi spółdzielni mieszkaniowej, w przypadku braku realizacji przez spółdzielnię wniosku o ustanowienie i przeniesienie prawa odrębnej własności lokalu wynikającym z przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( t.j. Dz. U. Nr 119 z 2003 r. poz. 1116 ze zm.), przysługuje prawo wytoczenia powództwa przed sądem powszechnym w trybie art. 64 k.c. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U Nr 112 poz. 1198 ze zm.), stanowi przepis szczególny w rozumieniu art. 3 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewiduje bowiem wart. 16, 17 i 21 możliwość wniesienia skargi na bezczynność podmiotów nie będących organami władzy publicznej obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu przepisy tej ustawy nie mogą jednak stanowić podstawy wniesienia skargi w niniejszej sprawie, bowiem żądana przez skarżącego informacja dotycząca kalkulacji stawek czynszu i funduszu remontowego nie ma charakteru informacji publicznej. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w art. 1 ust. 1 stanowi, że informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, nie definiując pojęcia sprawy publicznej. W art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy wskazano, że do udzielenia informacji publicznej obowiązane są m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Art. 6 ustawy stanowi. iż udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a)-c), oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d). Dotyczący prawa do informacji art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Spółdzielnia mieszkaniowa mogłaby mieścić się w katalogu podmiotów wyszczególnionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy tylko wówczas gdyby faktycznie wykonywała zadania publiczne lub dysponowała majątkiem publicznym. Przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t.j.Dz.U z 2003 r.Nr 188 poz. 1848) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j.Dz.U z 2003 r. Nr 119 poz. 1116) nie dają podstaw do uznania, że spółdzielnie mieszkaniowe wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Majątek spółdzielni zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze jest prywatną własnością jej członków. Przepis ten z mocy art. 1 ust. 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych znajduje odpowiednie zastosowanie do spółdzielni mieszkaniowych. Przepisy Prawa spółdzielczego w zakresie pomocy państwa w gospodarce finansowe spółdzielni i nakładania na spółdzielnie obowiązków przez władze zostały uchylone z dniem 26 września 1994 r. ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o zmianie ustawy Prawo spółdzielcze oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 90 poz. 419). Spółdzielnia, co do zasady, nie należy do kategorii podmiotów wyszczególnionych wart. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, gdyż nie wynika to z jej charakteru ani woli ustawodawcy. Nie wyklucza to możliwości, że konkretna spółdzielnia wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym, przesłanka taka winna jednak wynikać z okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie powoływał się na takie okoliczności. Nadto wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 61 Konstytucji obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów osób oraz jednostek organizacyjnych, nie będących organami władzy publicznej, w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przesłanką uznania danej informacji za informację publiczną, poza wyraźnie wymienionymi w art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w przypadku podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, winno być zatem pozostawanie tej informacji w zakresie gospodarowania mieniem publicznym. W tezie wyroku NSA z dnia 30 października 2002 r. II SA 1956/02 (Lex Nr 78062) wskazano, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i art. 61 Konstytucji informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustalenie wysokości czynszu oraz stawek opłat funduszu remontowego nie pozostaje w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, lecz dotyczy gospodarowania majątkiem spółdzielni i jej rozliczeń z członkami spółdzielni. W związku z powyższym Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SAB 113/02, na który to wyrok powołuje się skarżący, w którym stwierdzono, iż spółdzielnie mieszkaniowe są podmiotami obowiązanymi do udzielania informacji publicznej jako podmioty reprezentujące inne osoby, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, a informacje dotyczące uchwał o wysokości opłat za ciepłą wodę i opłat za ochronę osiedla stanowią informację publiczną, wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy. Członek spółdzielni może domagać się udostępnienia wiadomości o kalkulacji czynszów me z uwagi na fakt, iż stanowi ona informację publiczną, lecz jako członek konkretnej spółdzielni mieszkaniowej, w ramach posiadanych w tym zakresie uprawnień. Ewentualne trudności w realizacji uprawnień na tej drodze, nie mogą uzasadniać przyznania członkowi prawa do domagania się realizacji jego uprawnień w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, której celem jest realizowanie zasady demokratycznego państwa przez zapewnienie obywatelom dostępu do informacji o działalności organów władzy i majątku publicznym. Przeciwna interpretacja obligowałby spółdzielnie mieszkaniowe do udostępniania informacji na temat stawek czynszu i kalkulacji funduszu remontowego, jak i innych wewnętrznych informacji dotyczących stosunków finansowych w spółdzielni wszystkim podmiotom, niezależnie od stosunku członkostwa w spółdzielni. Skoro informacja, której domagał się skarżący nie jest informacją publiczną - nie stosuje się do niej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd odrzucił wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa nie podlega bowiem właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżącemu, w związku z odrzuceniem skargi przed wysłaniem jej odpisu stronie, zwrócono z urzędu uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł.