II SAB/Gd 65/20

WyrokWSA w Gdańsku2020-12-02

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Diana Trzcińska, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, gdy kwestionuje celowość wniosku jako niepubliczny, mimo że żądane informacje mają charakter publiczny?
Ratio decidendi
Wójt Gminy był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ żądane informacje mają charakter publiczny i podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ocena celu, w jakim informacja ma być wykorzystana, nie może prowadzić do odmowy udostępnienia informacji publicznej, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe. Bezczynność organu w tym zakresie została stwierdzona, jednak nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Ł. L. złożył wniosek do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej statusu prawnego i finansowania dwóch ulic w miejscowości G. Wójt przedłużył termin udostępnienia informacji, a następnie odmówił jej udostępnienia, argumentując, że wniosek służy realizacji celu prywatnego. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od zwrotu akt wraz z wyrokiem stwierdzającym prawomocność, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa przez organ, oddalił wniosek o wymierzenie grzywny, zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Ł. L. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego Ł. L. z dnia 4 marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego Ł. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ł. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Pismem z dnia 4 marca 2020 r., które wpłynęło do Urzędu w dniu 16 marca 2020 r., Ł.L. wystąpił do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej konkretnie wskazanych dróg w miejscowości G., poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: 1. czy ulica S. i ulica Z. w miejscowości G., na które składają się odpowiednio m.in. działka nr [..] i działka nr [..], jest drogą publiczną, a jeśli tak to: a. kiedy zostały zakwalifikowane jako drogi publiczne i na jakiej podstawie? b. jaka jest ranga tych dróg? c. czy drogi te przeszły na własność Gminy, jeśli tak to na jakiej podstawie? d. jakie środki publiczne (w jakiej wysokości) zostały przeznaczone na nabycie tychże dróg przez Gminę? Pismem z dnia 26 marca 2020 r. Wójt Gminy powiadomił wnioskodawcę, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że termin udostępnienia żądanej informacji publicznej został przedłużony do dnia 11 maja 2020 r. z powodu konieczności zebrania szczegółowego materiału w sprawie i przeprowadzenia obszernej kwerendy zasobów archiwalnych. Pismem z dnia 16 kwietnia 2020 r. organ poinformował, że po analizie wniosku o udostępnienie żądanej informacji publicznej oraz w świetle wniosku z dnia 4 marca 2020 r. o podjęcie przez Gminę rokowań w sprawie odszkodowania za działki nr [..] oraz [..] położone w G., ustalono, że zakres wniosku stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Jednakże w oparciu o treść obu wniosków organ stwierdził na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że wniosek o udzielenie informacji publicznej służy do uzyskania informacji potrzebnych do realizacji celu niepublicznego, jakim jest prywatny interes klienta adwokata Ł. L. Organ wskazał, że do wniosku o podjęcie rokowań załączono decyzję z dnia 6 października 1990 r. zatwierdzającą podział działki nr [..], zatem wnioskodawca jest w posiadaniu dokumentu stanowiącego podstawę nabycia działek z mocy prawa, więc wniosek jest tym samym bezprzedmiotowy. Ponadto, powołując się na orzecznictwo organ zauważył, że co prawda żądane informacje stanowią informację publiczną, jednak cel wnioskodawcy nie ma charakteru publicznego, co powoduje, że nie będzie miała zastosowania u.d.i.p. Wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy zarzucając naruszenie: 1) art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nierozpoznanie w terminie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, 2) art. 16 ust. 1 ustawy polegające na niewydaniu decyzji w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, mimo braku przeszkód do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, 3) art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 ustawy poprzez błędne uznanie, że dostęp do informacji publicznej we wskazanym przez skarżącego zakresie podlega ograniczeniu, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, pomimo, że zakres wskazany we wniosku stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 4 marca 2020 r. w terminie 14 dni, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania. Według skarżącego, pismo Wójta Gminy z dnia 16 kwietnia 2020 r. stanowiło jedynie informację i nie miało formy decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zatem należy uznać, że do dnia złożenia skargi Wójt pozostaje w bezczynności. Niezależnie od powyższego skarżący nie zgodził się z argumentacją Wójta, jakoby wniosek skarżącego nie podlegał uwzględnieniu z tej przyczyny, że miał rzekomo służyć do realizacji prywatnego interesu osoby trzeciej. Skoro żądana informacja stanowi informację publiczną a Wójt jest organem posiadającym taką informację, to udostępnienie tej informacji było konieczne. Odmienne stanowisko, w ocenie skarżącego, jest sprzeczne z duchem regulacji ustawowych i konstytucyjnych dotyczących dostępu do informacji publicznej, ale nadto byłoby nielogiczne. Skoro bowiem skarżący spełnił wszelkie warunki, aby dany organ udostępnił mu żądaną informację publiczną, to jej udzielnie nie może być uzależnione od subiektywnej oceny tego organu odnoszącej się do bliżej nieokreślonego prywatnego interesu wnioskującego. Powołując się na orzecznictwo skarżący wskazał, że jeżeli konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być pozbawiony tej cechy wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem organu, mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla tego podmiotu w ewentualnym przyszłym procesie cywilnym. Zdaniem skarżącego, zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie jedynie publiczny charakter żądanej informacji uzasadnia przekonanie, że podmiot, obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności a u.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. W konsekwencji, nie można jednocześnie uznać, że dana informacja jest informacją publiczną, a z drugiej strony odmówić jej udostępnienia z uwagi na to, że według organu informacja ta – chociaż publiczna – ma zostać rzekomo wykorzystana w interesie prywatnym. Skarżący wskazał dodatkowo, że wystąpił z wnioskiem we własnym imieniu, nie zaś w imieniu jakichkolwiek innych osób. Wedle wiedzy skarżącego zaś, miedzy nim osobiście a Gminą nie toczą się żadne sprawy lub postępowania. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 16 kwietnia 2020 r. Organ wskazał, że z urzędu posiada wiedzę, że przed Sądem Rejonowym toczy się sprawa z powództwa Gminy przeciwko E. i M. M., reprezentowanym przez adwokata Ł. L., o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dotycząca własności drogi oznaczonej w ewidencji gruntów nr [..], która była przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wójt wyjaśnił, że skarżący (jako pełnomocnik) wnosił o zobowiązanie przez sąd gminy do przedstawienia informacji, o które następnie wystąpił w ramach dostępu do informacji publicznej. Zatem, w oparciu o treść obu wniosków i mając wiedzę wynikającą ze sprawy sądowej, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ stwierdził, że wniosek o udzielenie informacji publicznej we wskazanym zakresie służy do uzyskania informacji potrzebnych do realizacji celu niepublicznego. Informacje te mają bowiem potwierdzić fakt zakwalifikowania przedmiotowych działek jako dróg publicznych i uzyskania informacji potwierdzających lub nie fakt uzyskania już przez klienta skarżącego odszkodowania za przedmiotowe działki. Wyjaśniono, że Gmina stara się przywrócić stan zgodny z prawem w zakresie tej drogi, pełnomocnik zaś za pomocą wniosku o udzielenie informacji publicznej zamierza uzyskać informacje dla swojego klienta, które pozwolą mu dochodzić roszczeń majątkowych związanych z inwestycjami dokonanymi na tej drodze na przestrzeni lat. Organ wskazał, że co prawda same informacje, których żąda skarżący, stanowią informację publiczną, a więc spełniony jest warunek podmiotowy, lecz cel jaki przyświeca skarżącemu nie ma charakteru publicznego, co powoduje, że nie może do tego wniosku mieć zastosowania u.d.i.p. Powołując się na orzecznictwo zauważono, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej, ponieważ przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa, a nie problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2020 r. Wójt Gminy wyjaśnił, że do odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie omyłkowo dołączono stanowisko organu dotyczące sprawy związanej z działką nr [..] położonej w G. W załączeniu przestawiono jednocześnie stanowisko w sprawie organu z dnia 25 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W niniejszej sprawie skarżący zwalczał bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu żądanych we wniosku z dnia 4 marca 2020 r. informacji dotyczących ulic – S. i Z. zlokalizowanych w miejscowości G., w tym o podstawie i okresie, w którym zostały zakwalifikowane jako drogi publiczne, kategorii tych dróg, przejściu ich własności na rzecz Gminy oraz podstawie prawnej tego przejścia, a także o wysokości środków publicznych wydatkowanych na nabycie tych dróg przez Gminę. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.), zwaną dalej u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Oceniając, czy adresat żądania o udostępnienie informacji publicznej pozostaje w bezczynności należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja "prawa dostępu do informacji publicznej" w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Wójt Gminy jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jeśli nią dysponuje. Kwestią sporną pomiędzy organem a wnioskodawcą jest natomiast kwalifikacja żądanych informacji jako informacji o charakterze publicznym, podlegających udostępnieniu w trybie i na zasadach u.d.i.p. O ile bowiem, w ocenie organu, żądane informacje mają charakter publiczny, o tyle nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p., albowiem nie mają służyć realizacji celów publicznych, a wyłącznie mają być użyte dla celów prywatnych. Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wiąże prawo do informacji publicznej z działalnością organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Pojęcie informacji publicznej określił ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, które to pojęcie należy rozumieć szeroko. Analiza art. 6 u.d.i.p. wykazuje, że wnioskiem o udostępnienie informacji mogą być objęte pytania o określone fakty lub o stan określonych zjawisk. Faktem jest każda czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, (LEX nr 78062), stwierdził, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują w zakresie tych kompetencji. Prawo do informacji publicznej jest więc zasadą, a wyjątki od niej powinny być interpretowane ściśle (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2003 r., II SA 3572/02, LEX nr 144641). Weryfikując charakter żądanych w niniejszej sprawie informacji w świetle art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Sąd uznał, że odnoszą się one w istocie do informacji o danych publicznych, w tym o treści dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze) oraz o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c). Skarżący domagał się bowiem informacji o tym, kiedy i na jakiej podstawie dokonano kwalifikacji obu dróg jako publicznych. Zgodnie z przepisami z art. 5, art. 6, art. 6a i art. 7 ustawy dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 470), zwanej dalej u.d.p., zaliczenie do poszczególnych kategorii dróg publicznych następuje na podstawie określonych aktów administracyjnych, których rodzaj zależy od kategorii drogi. W konsekwencji, nie ma wątpliwości, że dążeniem skarżącego było uzyskanie informacji o treści aktów administracyjnych odnoszących się do realizowanych przez organ władzy publicznej obowiązków. Przepisy u.d.i.p. formułują zasadę szerokiego dostępu do informacji publicznej, nie tylko dostępu do dokumentów, ale również dostępu do informacji o istnieniu dokumentów oraz o ich treści. Natomiast żądanie ujawnienia statusu własnościowego oraz środków finansowych przeznaczonych na nabycie nieruchomości wchodzących w skład wskazanych dróg odnosi się do stanu majątku publicznego jednostki samorządu terytorialnego i sposobu dysponowania nim. Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Pojęcie "sprawa publiczna" jest rozumiane jako każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu. W potocznym rozumieniu słowo "publiczny" oznacza "dotyczący ogółu, służący ogółowi ludzi, dostępny dla wszystkich, ogólny, społeczny, nieprywatny" (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 24 oraz powołane tam piśmiennictwo). Z informacją publiczną nie mamy do czynienia wtedy, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste, intymne (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), a także informacje, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151). Dokładna analiza treści sformułowanych pytań podważa prawidłowość stanowiska organu co do tego, że nie odnoszą się one do spraw publicznych. W ocenie Sądu, ani argumentacja organu, ani przedłożone przez niego kopie dokumentów nie uwiarygodniły postawionej tezy, która legła u podstaw odmowy udostępnienia żądanych dokumentów, że objęte nim informacje publiczne posłużyć mają innym celom niż publiczne. Podejmując próbę wykazania intencji skarżącego do prywatnego użycia żądanych informacji w postępowaniu cywilnym dotyczącym działek nr [..] i [..], organ do odpowiedzi na skargę dołączył kopie odpowiedzi na pozew i pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawem dotyczącym działki nr [..] (ul. H.). Organ nie przedstawił natomiast dokumentów, które odnosiłby się do działek nr [..] i [..]. Dodatkowo do pisma procesowego z dnia 25 sierpnia 2020 r., w którym wyjaśnił zaistniałą omyłkę, dołączył stanowisko w sprawie, w którym po raz kolejny powołał się na sprawę związaną z Państwem M. i z działką nr [..] (vide k. 46 akt), nie odnosząc się do jakichkolwiek, zindywidualizowanych do działek nr [..] i [..], okoliczności. W ocenie Sądu, z wniosku skarżącego wynika, że sformułowane pytania zmierzały do ujawnienia informacji odnośnie dwóch ulic w G., tj. ulicy S. i ulicy Z. Skarżący redagując pytanie wskazał, że na ulicę S. składa się m.in. działka nr [..], a na ulicę Z. m.in. działka nr [..]. Treść wniosku skarżącego wskazuje, że zasadniczym celem zawartych w nim pytań było uzyskanie informacji odnośnie dwóch konkretnie wskazanych z nazwy ulic, a nie dwóch wskazanych działek. Organ przy tym nie wyjaśnił, czy ze względu na przebieg ulic, pytania ich dotyczące nie są w istocie pytaniami o wskazane działki. Tymczasem z użytego we wniosku słowa "m.in." wynika, że każda z ulic składa się z większej ilości działek niż dwie wskazane we wniosku. Potwierdza to generalny, a nie zindywidualizowany do działek nr [..] i [..], charakter pytań. W tej sytuacji nadużyciem było przypisywanie skarżącemu woli wykorzystania żądanych informacji do celów prowadzonego przez niego, jako pełnomocnika w imieniu mandanta, postępowania cywilnego dotyczącego działek nr [..] i [..]. Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie sądowoadmnistracyjnym, przywołanym w pismach procesowych organu, stanowisko, że celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje społeczna kontrola władzy publicznej, w związku z czym ustawa ta nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Oceny celu, do realizacji którego żądana informacja publiczna ma być wykorzystana, należy dokonywać jednak ad casum, zawsze w świetle ujawnionych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie natomiast, organy nie zdołały w sposób wiarygodny wykluczyć woli pozyskania przez skarżącego żądanych informacji w celach związanych ze społeczną kontrolą władzy publicznej. Wobec tego nie można było uznać, że żądanie wniosku nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej. Poczynienie powyższych ustaleń doprowadziło Sąd do wniosku, że Wójt Gminy był zobowiązany do kompleksowego załatwienia złożonego przez skarżącego wniosku poprzez odniesienie się do każdego z pytań adekwatnie do ustalonych okoliczności faktycznych, w sposób przewidziany w przepisach u.d.i.p., Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji. W określonych przypadkach na organie spoczywa obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej, co jest uzasadnione w szczególności w następujących sytuacjach: 1) informacja objęta żądaniem wniosku nie stanowi informacji publicznej, 2) podmiot, do którego wniosek został złożony, nie posiada objętej jego żądaniem informacji publicznej, 3) zasady i tryb udostępniania informacji publicznej zostały odmiennie określone w innych ustawach w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., 4) informacja publiczna została zamieszczona w BIP lub w centralnym repozytorium (zob. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 239). Z treści art. 8 ust. 3 u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznych w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza konieczność udostępnienia informacji tam zawartych w trybie wnioskowym. W takim przypadku wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony BIP jako jej źródła stanowi prawidłowe załatwienie wniosku pod warunkiem, że informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio do meritum żądania, bezpośrednio zawierają dane istotne z punktu widzenia podmiotu pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Mając powyższe rozważania na uwadze stwierdzić należy, że objęte wnioskiem skarżącego żądanie dotyczyło udostępnienia informacji publicznej i w związku z tym winno być procedowane w trybie i na zasadach wynikających z u.d.i.p. Skoro organ zaniedbał tej powinności nieprawidłowo kwalifikując charakter żądanych informacji, to bez wątpienia pozostaje w bezczynności, co czyni skargę uzasadnioną. Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 4 marca 2020 r., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji), albowiem takiej kwalifikacji naruszenia prawa nie uzasadniały w niniejszej sprawie żadne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Naruszenie wymogów ustawowych w tym zakresie w musi być znaczne i niezaprzeczalne, i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem bezczynność organu wynikała z błędnej oceny prawnej charakteru zgłoszonego żądania, nie zaś z celowego działania, mającego uniemożliwić uzyskanie wnioskowanej informacji. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę również w zakresie żądania o wymierzenie organowi grzywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. W niniejszej sprawie opisany sposób działania organu nie uzasadniał zastosowania represji w postaci grzywny. Skutkiem niniejszego rozstrzygnięcia jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w formie i terminie przewidzianych przepisami u.d.i.p., z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. przyznając skarżącemu kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło