II SAB/Gd 67/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. B. i R. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku skarżących K. B. i R. B. z dnia 17 listopada 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 15 stycznia 2007 r. w przedmiocie warunków zabudowy w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem, ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o ukaranie Samorządowego Kolegium Odwoławczego grzywną, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących K. B. i R. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy ostateczną decyzją z 15 stycznia 2007 r., ustalił, na wniosek K. i R. B., warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy zagrodowej w zakresie budynku mieszkalnego, stodoły, budynku gospodarczego, garażu oraz wiaty na maszyny rolnicze na terenie działki nr [...] w miejscowości N. Pismem z 17 listopada 2014 r. K. i R. B. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 15 stycznia 2007 r.. Wójt Gminy przy piśmie z 5 grudnia 2014 r. przekazał ten wniosek wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa wpłynęła do Kolegium w dniu 12 grudnia 2014 r. i została zarejestrowana pod numerem [...]. Wobec nierozpoznania wniosku K. i R. B. złożyli osobiście w dniu 26 stycznia 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo z 22 stycznia 2015 r.). W dniu 18 lutego 2015 r. K. i R. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu ich wniosku z dnia 17 listopada 204 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 15 stycznia 2007 r.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie i wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy. Jednocześnie wniosło o stwierdzenie, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, albowiem jej jedyną przyczyną jest rozpoznawanie spraw według kolejności ich wpływu. Na rozprawie przed tutejszym Sądem R. B. oświadczył, że do chwili obecnej decyzja nie został wydana oraz wniósł o uznanie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów oraz ukaranie organu grzywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu wniosku K. i R. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 15 stycznia 2007 r., ustalającej na wniosek skarżących warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy zagrodowej na działce nr [...] w N. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a.. Stosownie do art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarga jest zatem dopuszczalna, ponieważ skarżący, występując do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z 22 stycznia 2015 r. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wyczerpali wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w I instancji przez Wójta Gminy, gdyż na mocy art. 17 pkt 1 k.p.a. samorządowe kolegium odwoławcze jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego. Wniosek o stwierdzenie nieważności wpłynął do Kolegium w dniu 12 grudnia 2014 r. wraz z aktami sprawy. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 ust 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Termin załatwienia sprawy przez organ liczy się więc od dnia doręczenia mu żądania i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością tego organu. W niniejszej sprawie dwumiesięczny termin załatwienia sprawy, przewidziany dla sprawy szczególnie skomplikowanej, upłynął w dniu 12 lutego 2015 r. Nierozpatrzenie wniosku w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 2 k.p.a., świadczy zatem o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku K. B. i R. B. z 17 listopada 2014 r. w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Dodatkowo, stosownie do treści art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Przejawem rażącego naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. w niniejszej sprawie jest przede wszystkim okoliczność, że wniosek o stwierdzenie nieważności zostało wniesiony wraz z aktami sprawy w dniu 12 grudnia 2014 r. i do dnia dzisiejszego Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie. Zaniechanie rozpoznania wniosku doprowadziło do kilkukrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 2 k.p.a.. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie jego unormowań i godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie i nie wyjaśniło w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyczyn przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Organ wobec treści wydanego przez Sąd wyroku powinien rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wskazać przy tym należy, że w razie niewykonania wyroku przysługuje stronie prawo wniesienia skargi o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie znalazł podstaw do nałożenia na Samorządowe Kolegium Odwoławcze grzywny na podstawie art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wymierzeniu grzywny ma charakter fakultatywny, a organ chociaż nie zakończył postępowania w formie przewidzianej prawem, to w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że załatwienie spraw odbywa się wedle kolejności ich wpływu. Sprawa z wniosku skarżących posiada numer [...] można więc uznać, że istotnie ilość spraw jaka wpływa do Kolegium jest duża w odniesieniu do ilości etatów orzeczniczych posiadanych przez ten organ. W tym stanie rzeczy poprzestanie na stwierdzeniu, że bezczynność Kolegium w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżących z 17 grudnia 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa jest, w ocenie Sądu, adekwatne do stopnia naruszenia prawa przez organ Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy.