II SAB/Gd 68/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w zakresie nadzoru nad działalnością jednostki samorządu terytorialnego w sprawie dotyczącej zalewania nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. A.Z. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w zakresie nadzoru nad działalnością jednostki samorządu terytorialnego – Burmistrza Gminy Skarszewy - w sprawie dotyczącej zalewania jej nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 6 listopada 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi wniesionej w formie papierowej, poprzez podpisanie skargi znajdującej się w aktach sprawy bądź przez nadesłanie skargi zawierającej własnoręczny, oryginalny podpis celem dołączenia do akt sprawy, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono za pośrednictwem poczty tradycyjnej w dniu 14 listopada 2025 r. W dniu 18 listopada 2025 r. skarżąca, za pośrednictwem ePUAP, nadesłała skan skargi papierowej z podpisem własnoręcznym i potwierdzeniem nadania. Pliki jpg z poszczególnymi stronami skargi stanowiły załączniki do pisma ogólnego skierowanego do Sądu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 kwietnia 2026 r. skarżąca została wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało przesłane skarżącej za pośrednictwem platformy ePUAP i uznane przez system za doręczone w dniu 17 kwietnia 2026 r. (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, k. 81 akt sądowych). W piśmie z 25 kwietnia 2026 r. skarżąca podniosła, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego z uwagi na swoją skrajnie trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wyjaśniła, że w sprawie już złożyła wniosek o prawo pomocy, który jednak został odrzucony, mimo przedstawienia pełnych informacji, zaś zażalenie na to postanowienie nie zostało skutecznie rozpoznane w sposób umożliwiający stronie realizację prawa do sądu. Dalej strona wskazała na przepisy prawa krajowego oraz europejskiego, które Sąd narusza nakładając na nią obowiązek uiszczenia wpisu. Podniosła też, że w okresie od 20 marca 2026 r. do 22 kwietnia 2026 r. nie miała realnego dostępu do korespondencji sądowej doręczanej za pośrednictwem systemu mObywatel, co zostało zgłoszone do Sądu. Wobec tego, w jej ocenie, termin na uiszczenie wpisu należy liczyć od daty faktycznego uzyskania dostępu do zarządzenia w systemie mObywatel, tj. od dnia 25 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 1 pkt 4 ustawy, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Podkreślić przy tym należy, że termin 7 dni do usunięcia braków formalnych ma charakter ustawowy - wynika z ustawy, określony jest w sposób ścisły i nie podlega przedłużeniu. Jego upływ powoduje bezskuteczność czynności. Ponadto, zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła do Sądu skargę w formie papierowej. Skarga nie zawierała podpisu skarżącej, wobec czego została ona wezwana do uzupełnienia tego braku ze wskazaniem, że może to nastąpić poprzez nadesłanie podpisanej własnoręcznie skargi lub złożenie podpisu pod skargą znajdującą się w aktach sprawy. Tymczasem strona nadesłała drogą elektroniczną skan podpisanej papierowej skargi, co oznacza, że nie wykonała ona wezwania Sądu w sposób prawidłowy. Przede wszystkim bowiem nie jest możliwe uzupełnienie braku pisma wnoszonego w formie papierowej poprzez złożenie pisma elektronicznego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, nie stanowi usunięcia braku formalnego dokumentu elektronicznego okoliczność nadesłania dokumentu w formie papierowej (zob. postanowienie NSA z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 432/23, CBOSA). Dobrowolnie wybrana przez stronę forma wniesienia skargi determinuje wymogi, jakim powinna ona odpowiadać oraz ocenę jej dopuszczalności i jeśli strona decyduje się na wniesienie skargi drogą elektroniczną to powinna dochować wszelkich reguł jakie są przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. Choć pogląd ten dotyczy sytuacji odwrotnej, niż ma miejsce w tej sprawie, to teza, że uzupełnienie braków pisma wnoszonego do Sądu powinno nastąpić w takiej samej formie, w jakiej pismo to wniesiono, zachowuje aktualność. Tak więc nadesłanie w formie elektronicznej skanu skargi z własnoręcznym podpisem nie zastępuje własnoręcznego podpisu na wniesionej skardze papierowej, do czego skarżąca została zobowiązana. Dodatkowo należy zauważyć, że załączniki do pisma przewodniego z 18 listopada 2025 r., zawierające skany skargi papierowej, nie zostały podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, jak wymaga tego art. 46 § 2a p.p.s.a. Zgodnie zaś z uchwałą składu 7 sędziów NSA z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższa uchwała przesądziła, że załączniki do pisma ogólnego wnoszonego do Sądu drogą elektroniczną, dla ich uwzględnienia w postępowaniu, również powinny zostać odrębnie podpisane podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Również więc z tych względów Sąd nie mógł uwzględnić nadesłanego skanu skargi, bowiem pliki zawierające te skany nie zostały właściwie podpisane. Wobec powyższego należało uznać, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie, co zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi przesłankę do odrzucenia skargi. Ponadto, wezwaniem z 1 kwietnia 2026 r., skarżąca została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej za pośrednictwem platformy ePUAP i w związku z brakiem odbioru pisma przez skarżącą przez okres 14 dni, uznane za doręczone w dniu 17 kwietnia 2026 r. Zgodnie bowiem z art. 74a § 3 p.p.s.a., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; 2) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zawiadomienie, o którym mowa w § 3, może być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się (§ 4), a datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2 (§ 5). W myśl § 6, w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (§ 7). Natomiast § 8 stanowi, że w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Z Urzędowego Potwierdzenia Doręczenia wezwania o wpisie (k. 81 akt) wynika, że pierwsze zawiadomienie zawierające informację o możliwości odebrania pisma elektronicznego utworzono w dniu 2 kwietnia 2026 r., zaś drugie w dniu 10 kwietnia 2026 r. Żadne z tych zawiadomień nie zostało podjęte przez stronę, wobec czego pismo zostało uznane za doręczone w dniu 17 kwietnia 2026 r. Powyższe oznacza, że termin na wniesienie wpisu upływał w dniu 24 kwietnia 2026 roku. Jak zaś wynika z notatki urzędowej Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu z 14 maja 2026 r., w okresie od 1 kwietnia 2026 r. do 13 maja 2026 r., strona nie uiściła wpisu w wysokości 100 zł. Powyższa sytuacja świadczy o nieuzupełnieniu braku fiskalnego skargi w terminie również obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Odnosząc się do pisma skarżącej z 25 kwietnia 2026 r., w którym domagała się liczenia terminu na uiszczenie wpisu od dnia faktycznego uzyskania dostępu do zarządzenia w systemie mObywatel wyjaśnić należy, że Sąd prowadzi ze skarżącą korespondencję elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, a nie mObywatel, która to aplikacja posługuje się modelem skrzynki osobistej łączącej systemy ePUAP oraz e-Doręczeń. To, że strona odbiera korespondencję z systemu ePUAP w aplikacji mObywatel, w której działaniu występują problemy, nie zmienia zasad doręczania przez ePUAP i obliczania terminów doręczeń. Jeżeli więc Sąd dysponuje Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia (UPD) danego pisma elektronicznego, to zobowiązany jest uwzględnić okoliczności zeń wynikające. Tak jest zaś w tej sprawie, wobec czego brak było podstaw do przyjęcia innej daty odbioru przesyłki elektronicznej z wezwaniem o wpisie, niż wynikająca z UPD. Należy też wyjaśnić, że komunikacja elektroniczna z Sądem jest prawem a nie obowiązkiem obywatela. Skarżąca decydując się na tę formę komunikacji, winna mieć dostateczne umiejętności, pozwalające czynić to skutecznie. Jeżeli dla skarżącej forma środków komunikacji elektronicznej stanowiła formę zbyt skomplikowaną, nic nie stało na przeszkodzie, aby wybrała tradycyjny sposób kontaktu. Skoro jednak skarżąca wybiera elektroniczny sposób komunikacji z Sądem, to ponosi odpowiedzialność za prawidłowe z niego korzystanie, a trudności w jego obsłudze nie mogą mieć znaczenia dla oceny, czy strona wykonała nakładany na nią przez Sąd obowiązek. Z wyżej przedstawionych względów Sąd, działając na podstawie 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.