II SAB/Gd 69/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego wykonania przeglądu ekologicznego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania wniesionego przez A. J. zażalenia; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga A. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego zażalenia. Z akt sprawy wynika, że skarga ta została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 i 2 kpa, Marszałek Województwa odmówił wszczęcia, na wniosek A. J., postępowania administracyjnego dotyczącego wykonania przeglądu ekologicznego dla oceny skumulowanych oddziaływań lotniska w G., Kolei [...], ul. N. (odcinek B. – [...]) oraz stacji bazowej przy ul. R. Pismem z dnia 20 października 2015 r. A. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie a organ I instancji, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 132 kpa, przekazał to zażalenie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa wpłynęła do Kolegium w dniu 3 listopada 2015 r. i została zarejestrowana pod nr [...]. Ponieważ wniesione zażalenie nie zawierało własnoręcznego podpisu osoby je wnoszącej, pismem z dnia 5 listopada 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało skarżącego do usunięcia tego braku formalnego zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 17 listopada 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło własnoręcznie podpisane przez skarżącego zażalenie. W dniu 13 lutego 2016 r. skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że pomimo upływu ustawowego terminu nie poinformowano go pisemnie o konieczności przedłużenia procedowania sprawy. Następnie, pismem z dnia 5 marca 2016 r., skarżący wniósł w niniejszej sprawie skargę, zarzucając nierozpoznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniesionego przez niego zażalenia i domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia przez sąd akt organowi oraz wymierzenia temu organowi grzywny w maksymalnej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. załatwił przedmiotową sprawę, wydając postanowienie nr SKO [...] utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 6 października 2015 r. W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2016 r. skarżący podtrzymał wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wzniesiona w niniejszej sprawie skarga spełnia wymogi formalne warunkujące możliwość jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 (a więc m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne czy też postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ponadto, przed wniesieniem w niniejszej sprawie skargi skarżący, zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 13 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego), wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Odnosząc się zatem do zasadności złożonej skargi, Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze na dzień wniesienia skargi pozostawało w bezczynności w rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa z dnia 6 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa, właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu I instancji i powinno rozstrzygać zażalenie według reguł określonych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 144 kpa w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przepisem takim jest m.in. art. 133 kpa, który ustanawia termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie zaś datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Ponadto do terminu załatwiania sprawy – zażalenia należy stosować wymogi określone przepisem art. 35 kpa. Zgodnie zaś z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 kpa, przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5). Z kolei, jak stanowi art. 36 § 1 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z powyższego wynika, że termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu do tego organu zażalenia wraz z aktami sprawy. Przy czym do ogólnego terminu załatwienia zażalenia nie wlicza się terminu do uzupełnienia braku formalnego podania w trybie art. 64 § 2 kpa. A zatem, w niniejszej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy – zażalenia wniesionego przez skarżącego na postanowienie Marszałka Województwa z dnia 6 października 2015 r. upłynął dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 17 grudnia 2015 r. a jak wynika z niespornych okoliczności sprawy w terminie tym Kolegium nie załatwiło tej sprawy. Nierozpoznanie, w przewidzianym terminie, wniesionego przez skarżącego zażalenia świadczy o pozostawaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w bezczynności. Z zarzutu bezczynności Kolegium uwolniło się jednak po wniesieniu w niniejszej sprawie skargi, kiedy to w dniu 7 kwietnia 2016 r. wydało postanowienie, w którym utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 6 października 2015 r. Rozpoznanie zażalenia już po wniesieniu skargi na bezczynność uczyniło bezprzedmiotowym zobowiązanie organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. Dlatego też, Sąd, na podstawie art. 161 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania wniesionego przez skarżącego zażalenia. Kierując się jednocześnie wymogiem art. 149 § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzupełnione pod względem formalnym zażalenie wpłynęło do organu w dniu 17 listopada 2015 r. i zostało, wprawdzie dopiero po wniesieniu skargi, rozpoznane przez organ postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 § 1a powołanej ustawy można zaś uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Kryterium rażącego naruszenia wskazuje bowiem na znaczny stopień nasilenia stanu bezprawności, działanie wbrew określonym standardom bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki, odstępstwo od prawnych wymogów bez jakiejkolwiek przyczyny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.ns.gov.pl). Również z uwagi na powyższe, Sąd nie stwierdził podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniosek w tym zakresie oddalił. W ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymierzenie grzywny nie byłoby uzasadnione ani też celowe, tak z punktu widzenia represyjnego, jak i prewencyjnego. Jednocześnie, na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o zwrocie kosztów niniejszego postępowania. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania