II SAB/Gd 75/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Towarzystwa Opieki nad Zabytkami o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać Towarzystwu Opieki nad Zabytkami prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A., działające jako stowarzyszenie, wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedmiotem działalności Towarzystwa jest podejmowanie działań i realizowanie przedsięwzięć zmierzających do ochrony zabytków i krajobrazu kulturowego oraz pobudzenie inicjatywy społecznej na rzecz ochrony i opieki nad zabytkami. Stowarzyszenie działa społecznie, nie uzyskuje żadnego dochodu ze swojej działalności. Jego członkowie działają nieodpłatnie, wykazując się dużą ofiarnością i zaangażowaniem. Koszty prowadzenie biura pokrywa ze środków prywatnych Prezes Stowarzyszenia. Towarzystwo nie posiada żadnego kapitału zakładowego ani środków trwałych. Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 grudnia 2017 r. wynika, że Stowarzyszenie osiągnęło zysk w kwocie 500,02 zł. Na rachunkach bankowych Towarzystwa znajduje się kwota 696,02 zł, zaś w kasie jest 0 zł. Osiągane dochody miesięczne stanowią 30 zł i pochodzą z zapłaty nawiązki sądowej, która wpływa na konto. Wydatki Stowarzyszenia stanowią opłaty z tytułu wyjazdów służbowych na zebrania Zarządu Głównego Towarzystwa, odbywające się w W., dojazdy do G. k. M. na prace konserwacyjne w obrębie XIV w. Kościoła pw. śś [..], ratujące zabytek przed zniszczeniem, dojazdy do innych zabytków zgodnie ze zgłoszeniami, a także wydatki z tytułu podatku CIT oraz na materiały biurowe. Zdaniem wnioskodawcy, działalność Towarzystwa jest realizowana na rzecz dobra wspólnego, w głównej mierze ze środków jego prezesa i ze względu na bardzo ograniczone środki, jakim Towarzystwo dysponuje, zasługuje na zwolnienie z kosztów. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia referendarzowi dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a referendarz - na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów - dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego wniosku wynika, że Stowarzyszenie nie ma majątku, zaś na rachunku bankowym znajduje się kwotą około 700 zł. Środki te służą na zabezpieczenie wydatków biurowych oraz kosztów dojazdów do restaurowanych zabytków. Działalność Towarzystwa jest działalnością nieodpłatną, opartą na zaangażowaniu osobistym jego członków, a zwłaszcza osób zarządzających stowarzyszeniem. Zdaniem referendarza oceniającego niniejszy wniosek, należało uznać, że Stowarzyszenie wykazało, że nie dysponuje środkami, pozwalającymi na poniesienie pełnych kosztów zainicjowanego postępowania. Znajdująca się na rachunku bankowym kwota około 700 zł, z całą pewnością nie zabezpiecza ww. wydatków, jakie Stowarzyszenie ponosi w ciągu roku. Podobnie, ze względu na wysokość, nie mogą mieć takiego charakteru uzyskiwane dochody w kwocie 30 zł miesięcznie z tytułu nawiązki. W tej sytuacji, należało uznać, że wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.