II SAB/Gd 83/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. G. i M. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławcze w sprawie rozpoznania odwołania w sprawie wykonania uchwały dotyczącej sprzedaży domów i lokali mieszkalnych stanowiących własność gminy, przyznania pierwszeństwa w ich nabywaniu oraz udzielaniu bonifikat 1. zobowiązuje Samorządowego Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania A. G. i M. G. z dnia 16 kwietnia 2013 r. w terminie 1 miesiąca od doręczenia akt wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. G. i M. G. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. G. i M. G. wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odwołania z dnia 16 kwietnia 2013 r. od pisma Burmistrza Miasta z dnia 3 kwietnia 2013 r. dotyczącego wniosku skarżących z dnia 12 marca 2013 r. o wykonanie uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 9 czerwca 1998 r. w sprawie sprzedaży nieruchomości gminnych z bonifikatą. Zwalczana skargą bezczynność Kolegium miała miejsce w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 12 marca 2013 r. (doręczony organowi w dniu 13 marca 2013 r.) A. i M. G. zwrócili się do Burmistrza Miasta o wykonanie uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 9 czerwca 1998 r. w sprawie sprzedaży domów i lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy, przyznania pierwszeństwa w ich nabywaniu oraz udzielaniu bonifikat. Wnioskodawcy wskazali, że mocą powyższej uchwały Rada Miasta powierzyła Zarządowi Miasta wykonanie uchwały poprzez przeniesienie z bonifikatą własności nieruchomości położonej w J. przy ul. [...] , to jest działki nr [...] wraz z budynkiem mieszkalnym na rzecz jej mieszkańców A. i M. G. Do dnia wniesienia wniosku nie dokonano wyceny przedmiotowej nieruchomości i nie przeniesiono jej własności na wnioskodawców zgodnie z uchwałą. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Miasta w piśmie z dnia 3 kwietnia 2013 r. stanął na stanowisku, że żądanie wnioskodawców jest bezzasadne. Wyjaśnił, że na skutek konieczności weryfikacji zasad sprzedaży oraz form bonifikaty, obciążenia nieruchomości na rzecz gminy z tytułu zaległych czynszów oraz nie podjęcia przez wnioskodawców rozmów w sprawie podpisania umowy z miastem przedmiotowa uchwała została zmieniona uchwałą Nr [...] z dnia 19 lipca 2000 r. dotyczącą wykreślenia z wykazu domów i lokali mieszkalnych przeznaczonych do sprzedaży lokalu przy ul. [...]. Wobec tego w sprawie wnioskodawców zastosowanie ma uchwała z dnia 19 lipca 2000 r., a co za tym idzie nie można ich traktować jako stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W dniu 16 kwietnia 2013 r. Państwo A. i M. G. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od przedstawionego wyżej stanowiska Burmistrza uznając je za decyzję rozstrzygającą ich wniosek. Odwołujący nie zgodzili się ze stanowiskiem Burmistrza twierdząc, że uchwała z 1998 r. przyznała im prawo nabycia nieruchomości, którą zamieszkują od 25 lat. Burmistrz odmawiając przeniesienia na odwołujących się prawa własności przedmiotowej nieruchomości naruszył ich prawa nabyte chronione przez Konstytucję Rzeczpospolitej Polskiej. Odwołujący powołali się na orzecznictwo sądowe na potwierdzenie swojego interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu. Twierdzili, że będąc najemcami opisanej wyżej nieruchomości mają interes prawny w sprawie wykonania uchwały zmierzającej do przeniesienia jej na własność dotychczasowych najemców. Skargą z dnia 10 marca 2014 r. A. i M. G. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie rozpoznania odwołania skarżących od pisma Burmistrza Miasta z dnia 3 kwietnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 56/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił tą skargę z powodu niepoprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga bowiem wpłynęła do Kolegium w dniu 12 marca 2014 r., a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nadane w urzędzie pocztowym w dniu 13 marca 2014 r., wpłynęło do Kolegium w dniu 18 marca 2014 r., czyli już po wniesieniu skargi. W tej sytuacji skarżący ponownie w dniu 15 maja 2014 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiotowej sprawie. Skarżący zarzucili Kolegium uchybienie art. 35 k.p.a. polegające na niezałatwieniu sprawy w terminie przewidzianym w ustawie. Skarżący wyjaśnili, że na podstawie art. 37 k.p.a. pismem z dnia 3 marca 2014 r., które wpłynęło do Kolegium w dniu 18 marca 2014 r., wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa w postaci niezałatwienia sprawy w terminie, na które nie uzyskali odpowiedzi. Skarżący wnieśli o wyznaczeniu organowi terminu do załatwienia sprawy i o wymierzenie grzywny. Wskazali, że Burmistrz miał 7 dni na przekazanie sprawy wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego – Kolegium. Termin ten upłynął w dniu 23 kwietnia 2013 r., a więc sprawa powinna znaleźć się w Kolegium w dniu 24 kwietnia 2013 r. Natomiast do dnia wniesienia skargi na bezczynność Kolegium nic w sprawie się nie wydarzyło. Sprawie nie została nadana nawet sygnatura, co według skarżących stanowi jaskrawy przejaw lekceważenia obywateli oraz przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie w zakresie wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy, albowiem organ pozostaje w bezczynności co do załatwienia odwołania skarżących od pisma Burmistrza Miasta z dnia 3 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. G. i M. G. od pisma Burmistrza Miasta z dnia 3kwietnia 2013 r. stanowiącego odpowiedź Burmistrza na wniosek skarżących o wykonanie uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia 9 czerwca 1998 r. Skarga jest zatem dopuszczalna, a ponadto skarżący wyczerpali wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu, albowiem, stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 37 § 1 kpa, przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z dnia 3 marca 2014 r., doręczonym organowi w dniu 18 marca 2014 r. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 k.p.a., właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu I instancji i rozstrzyga odwołania według reguł określonych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 k.p.a. Przepis art. 133 k.p.a. ustanawia termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie zaś datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Z odpowiedzi na skargę wynika, że odwołanie skarżących z dnia 16 kwietnia 2013 r. wpłynęło do Kolegium w dniu 29 kwietnia 2013 r. Zgodnie zaś z art. 35 ust 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 ust. 3). Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się więc od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. W niniejszej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął zatem w dniu 29 maja 2013 r. Nierozpatrzenie odwołania w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., świadczy o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania skarżących A. G. i M. G. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Dodatkowo, stosownie do treści art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przejawem rażącego naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. jest okoliczność, iż sprawa nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego, a przed Kolegium nie nadano jej nawet biegu. Zaniechanie rozpoznania odwołania doprowadziło do wielokrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie jego unormowań i godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie i nie wyjaśniło w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyczyn przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Organ wobec treści wydanego przez Sąd wyroku powinien rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wskazać przy tym należy, że w razie niewykonania wyroku przysługuje stronie prawo wniesienia skargi o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd uwzględnił wniosek o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Wysokość grzywny w kwocie 500 zł ustalono na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę długi okres bezczynności organu, nieskomplikowany charakter sprawy podlegającej rozpoznaniu i zachowanie organu, który mimo wpływu skargi nie rozpoznał wniesionego odwołania. Wymierzona grzywna w wysokości 500 zł, w ocenie Sądu, spełni swą funkcję sankcji za naruszenie przez organ jego obowiązków i wpłynie na organ dyscyplinująco w zakresie terminowości rozpatrywania spraw w przyszłości. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy w wysokości 100 zł.