II SAB/Gd 85/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta Gdańska do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącego z dnia 20 września 2021 r.; 2. stwierdza, że bezczynność, której dopuścił się Prezydent Miasta Gdańska nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. Skarga K. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 20 września 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 20 września 2021 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdańska z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką A. Z. Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 11 grudnia 2021 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W piśmie z dnia 21 grudnia 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, które rozpoznane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 17 marca 2022 r., mocą której uchylono decyzję organu I instancji w całości i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta została przekazana organowi I instancji wraz z aktami sprawy w dniu 28marca 2022 r. W dniu 17 marca 2022 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie rozpatrzenia wniesionego przez niego odwołania od decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 60/22, stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wGdańsku dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie. W dniu 7 czerwca 2022 r. skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie przez organ I instancji sprawy w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 lipca 2022 r. odmówiło wskazania, że organ I instancji dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W dniu 30 czerwca 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na niezałatwienie przez organ I instancji jego wniosku z dnia 20 września 2021 r., domagając się stwierdzenia bezczynności tego organu i zobowiązania go do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku a także nałożenia na organ grzywny w wysokości 20 000 zł i przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 13 000 zł, podkreślając, że na skutek bezczynności organu zagraża mu eksmisja za brak opłat czynszowych, gdyż wpadł w zadłużenie finansowe, co poskutkowało również problemami zdrowotnymi. W odpowiedzi na skargę, Prezydent Miasta Gdańska wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący nie wniósł wymaganego ponaglenia, gdyż ponaglenie z dnia 7 czerwca 2022 r. zostało wniesione przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku a Kolegium nie przekazało go organowi I instancji. Jednocześnie, w przypadku uznania przez Sąd, że skarżący dopełnił wymogów formalnych, Prezydent wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności a w pozostałym zakresie o oddalenie skargi, wskazując, że w dniu 5 lipca 2022 r. wydał decyzję przyznającą skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką A. Z. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) a także na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej wykazała, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna. W skardze tej skarżący zarzucił Prezydentowi Miasta Gdańska bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 20 września 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu, wniesiona skarga spełnia wymogi formalne, umożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie. Przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał bowiem przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 7 czerwca 2022 r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, za pośrednictwem organu I instancji, z ponagleniem na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta Gdańska sprawy z jego wniosku w terminie, wypełniając tym samym wymóg wynikający z art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Kolegium postanowieniem z dnia 25 lipca 2022 r. uznało to ponaglenie za nieuzasadnione. Zgodnie przy tym z treścią art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli wniesionej skargi, Sąd wyjaśnia, że zarzucana przez skarżącego bezczynność to, zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a., stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie przy tym z treścią art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Jednocześnie, w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Nadto, zasada załatwienia sprawy w rozsądnym terminie wynika z art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.). W każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., mamy do czynienia z bezczynnością organu (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 306/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność, jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2348/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy tym, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, uznać należy, że Prezydent Miasta Gdańska, na dzień wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, pozostawał w istocie bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 20 września 2021 r. po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzji z dnia 17 marca 2022 r., uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 grudnia 2021 r. i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy, wniosek skarżącego z dnia 20 września 2021 r., podczas ponownego rozpoznawania sprawy, nie został załatwiony przez Prezydenta w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Po wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia 17 marca 2022 r., mocą której uchylono decyzję Prezydenta z dnia 11 grudnia 2021 r. i przekazano temu organowi przedmiotową sprawę do ponownego rozpatrzenia, akta administracyjne zostały zwrócone Prezydentowi w dniu 28 marca 2022 r. i do dnia wniesienia skargi w niniejszej sprawie, tj. do dnia 30 czerwca 2022 r. sprawa nie została załatwiona. Przy czym, zdaniem Sądu, w sytuacji, kiedy sprawa zostaje przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji powinno nastąpić niezwłocznie i w pierwszej kolejności, co w niniejszej sprawie bez wątpienia nie nastąpiło. Co więcej, z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w toku postępowania wystąpiły sytuacje, które przedłużałyby termin załatwienia sprawy zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. Przepis art. 35 § 5 k.p.a. stanowi bowiem, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Z kolei, wniesienie skargi do Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji z dnia 11 grudnia 2021 r., nie mogło przedłużać terminu załatwienia sprawy przez organ I instancji. Jak stanowi bowiem przepis art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Samo więc wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie może powodować zaprzestania czynności w postępowaniu. Również, okoliczność pozostawania akt w innym organie czy sądzie nie zwalnia organu administracji publicznej od obowiązku dołożenia starań w kierunku podjęcia wymaganego rozstrzygnięcia. Istotnie, termin do załatwienia sprawy powiązany jest z doręczeniem organowi akt sprawy, jednakże, jak wskazuje się w orzecznictwie, organ nie może biernie oczekiwać na zwrot akt lecz każdorazowo ma obowiązek, pod rygorem stwierdzenia pozostawiania w bezczynności, podjęcia działań w celu uzyskania akt i terminowego załatwienia sprawy. Niedysponowanie aktami sprawy nie usprawiedliwia braku działania organu. Niezbędne dokumenty organ może bowiem uzyskać przez ich wypożyczenie na pewien okres bądź ich skopiowanie. Brak akt stanowi zatem przeszkodę w prowadzeniu postępowania, ale jest to przeszkoda w pełni usuwalna przy dołożeniu odpowiedniej staranności. Kłopoty organizacyjne organu nie mogą bowiem wywoływać negatywnych skutków dla stron postępowania, jakimi może być brak rozstrzygnięcia w zakresie ich praw lub obowiązków. Praca organu powinna zostać zorganizowana w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt IV SAB/Wa 35/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 36 § 1 k.p.a., Prezydent nie poinformował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, o przyczynach zwłoki, jak i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie, Sąd stwierdza, że z zarzutu bezczynności w niniejszej sprawie Prezydent uwolnił się w dniu 5 lipca 2022 r., kiedy to wydał decyzję, załatwiającą wniosek skarżącego z dnia 20 września 2021 r. Decyzja ta wydana została jednak dopiero po wniesieniu skargi w przedmiotowej sprawie, co miało miejsce w dniu 30 czerwca 2022 r. Powyższe, uczyniło bezprzedmiotowym orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu Prezydenta, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do wydania aktu lub podjęcia czynności. Z przepisu tego wynika bowiem, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja ta lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jeżeli do daty orzekania przez Sąd, organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to – mimo pozostawania w zwłoce – przestaje on tkwić w bezczynności a postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, Lex nr 463687). Dlatego też, Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 20 września 2021 r. Kierując się jednocześnie wymogiem art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność, której dopuścił się Prezydent nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku. Sąd uwzględnił, że dokonując oceny w powyższym zakresie należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się także, że naruszenie prawa rażące oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O rażącym naruszeniu prawa w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwłoka w wykonaniu obowiązku musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia. Zatem o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć zaś należy, że przedmiotowa sprawa została wszczęta na wniosek skarżącego z dnia 20 września 2021 r. i Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 11 grudnia 2021 r. załatwił ten wniosek ale decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 marca 2022 r., mocą której przekazano również przedmiotową sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzja Kolegium wraz z aktami sprawy została przekazana organowi I instancji w dniu 28 marca 2022 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent wydał decyzję załatwiającą sprawę co do istoty w dniu 5 lipca 2022 r. a więc po trzech miesiącach od dnia otrzymania tej decyzji i akt sprawy. Uwzględnić przy tym trzeba, że w między czasie, tj. w dniu 17 marca 2022 r., skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Kolegium w rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta z dnia 11 grudnia 2021 r., co wiązało się z potrzebą przekazania akt niniejszej sprawy do Sądu. Choć okoliczność ta nie może stanowić uzasadnienia dla bezczynności organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym przepisami prawa, to jednak niewątpliwie powinna być uwzględniana przy ocenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny i o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej. Stosownie do treści art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej, zgodnie podkreśla się przy tym, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być zastosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15, LEX nr 2205900). Z kolei, suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16, LEX nr 2237160). W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie zachodzi uzasadniona konieczność zastosowania dodatkowych środków dyscyplinująco-represyjnych a także prewencyjno – kompensacyjnych i dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w części dotyczącej żądania wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej, o czym orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.