II SAB/Gd 86/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku w sprawie ze skargi M.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nieważności decyzji dotyczących warunków zabudowy postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w dniu 17 lutego 2015 r. wniosła do Sądu drogą elektroniczną zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2015 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącą do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez podpisanie zażalenia z dnia 17 lutego 2015 r. przesłanego pocztą elektroniczną znajdującego się w aktach sprawy bądź przez nadesłanie odpisu ww. zażalenia zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie skierowana została na adres skarżącej znajdujący się w aktach sprawy. Po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę w dniach 23 lutego 2015 r. i 3 marca 2015 r. przesyłka z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" została zwrócona do Sądu w dniu 11 marca 2015 r. (vide: k. 240). Postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie M. W. na postanowienie tego Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyczyną odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych zażalenia we wskazanym w wezwaniu terminie. Z uzasadnienia postanowienia z dnia 26 marca 2015 r. wynika, że Sąd uznał za prawidłowo dokonane i skuteczne w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., doręczenie skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 15 kwietnia 2015 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 22 kwietnia 2015 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia od postanowienia z dnia 22 stycznia 2015 r. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca dopiero z doręczonego jej w dniu 15 kwietnia 2015 r. odpisu postanowienia z dnia 26 marca 2015 r. o odrzuceniu zażalenia dowiedziała się o skierowaniu do niej drogą pocztową przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość i skuteczność przyjętego za dokonane doręczenia wezwania do usunięcia braków zażalenia wskazując, że przesyłka powyższa była podwójnie awizowana poprzez przystawienie pieczęci na kopercie, ale bez faktycznego doręczenia drugiego awiza o terminie odbioru. Skarżąca wskazała, że sam fakt postawienia pieczęci na kopercie o podwójnym awizowaniu nie jest wystarczającym dowodem na jednoczesne doręczenie awiza, albowiem są to dwie odrębne czynności. Jedynym dowodem potwierdzającym fakt podwójnego awizowania byłoby prowadzenie przez doręczyciela rejestru doręczanych awiz, w którym wpisy musiałyby następować po doręczeniu awiza. Skarżąca wyjaśniła, że w związku z zaistniałą sytuacją zwróciła się do Poczty Polskiej z reklamacją przedmiotowej przesyłki. Kopię wskazanej reklamacji skarżąca przedłożyła do akt sądowych. Na wezwanie Sądu Poczta Polska S.A., Biuro Ładu Korporacyjnego i Zgodności, Dział Operacyjny, poinformowało, że reklamacja M. W. została rozpatrzona w trybie skargowym i w dniu 27 maja 2015 r. udzielono skarżącej odpowiedzi, której kopię przedłożono Sądowi. Z odpowiedzi tej wynika, że na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Pocztowego U. i danych zarejestrowanych w systemie informatycznym ustalono, że drugie zawiadomienie na przesyłkę poleconą nr ([...] zostało sporządzone przez pracownika UP i przekazane do doręczenia. Doręczyciel, do którego należy obsługa rejonu doręczeń, w tym ul. C., w pisemnym oświadczeniu stwierdził, że zarówno pierwsze, jak i powtórne zawiadomienie dotyczące przedmiotowej przesyłki doręczył pod wskazanym adresem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 tej ustawy, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia. W ocenie Sądu bowiem skarżąca nie zdołała skutecznie obalić domniemania skutecznego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei, w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie w dniu 10 marca 2015 r. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja prawna doręczenia zastępczego opiera się na przyjęciu domniemania, iż przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie adresat jej nie odebrał. Przesyłkę taką pozostawia się bowiem w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być jednak obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej, z której skorzystała skarżąca. Z odpowiedzi Poczty na reklamację skarżącej wynika, że dane zarejestrowane w systemie informatycznym oraz wyjaśnienia doręczyciela obsługującego m.in. rejon miejsca zamieszkania skarżącej potwierdzają, że zarówno pierwsze, jak i powtórne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej zostały doręczone pod wskazany adres. Udokumentowane czynności doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie wskazują na jakiekolwiek uchybienia poczynione z jego strony w toku procedury doręczania. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru umieścił informacje o niemożności doręczenia bezpośredniego, o miejscu pozostawienia przesyłki do odbioru oraz o umieszczeniu zawiadomienia o tych faktach w drzwiach adresata, opatrując je własnoręcznym podpisem. W toku postępowania reklamacyjnego okoliczności te potwierdził w złożonym oświadczeniu. Na skarżącej spoczywał ciężar uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę przywrócenia terminu. Skarżąca nie wykazała, że dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie są zgodne z rzeczywistością. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia skarżącej, że drugiego awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. Wskazać nadto należy, że mimo zobowiązania do uprawdopodobnienia w terminie 21 dni okoliczności uzasadniających wniosek, doręczonego skarżącej w dniu 25 maja 2015 r. i rozpoznania jej reklamacji przez urząd pocztowy pismem z 27 maja 2015 r., do dnia rozpoznania wniosku skarżąca nie dostarczyła sądowi żadnych informacji w tym zakresie. Zdaniem Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym stwierdzić należało, że w odniesieniu do przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zaistniały przesłanki określone w art. 73 p.p.s.a. W konsekwencji, brak jest usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia, albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu tego terminu. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł o odmowie przywrócenia terminu.