II SAB/Gd 89/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę. M. R. wniosła w dniu 12 maja 2023 r. (data stempla pocztowego) skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania wskazując, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, że decyzją z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt SKO Gd/35/23 wydaną w tej sprawie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Pszczółki z dnia 8 grudnia 2022 r. nr GOPS.5140.Śr.29.2022 odmawiającą przyznania skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w punktach 1-5a. Niedopuszczalność ta występuje przykładowo w sytuacji, gdy nie istnieje przedmiot zaskarżenia. Ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania (art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a.). Bezczynność organu ma miejsce w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r., poz. 2000, dalej jako: k.p.a.) lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. m.in. wyrok NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1987/18). Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (por. art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Judykatura wskazuje, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania, mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w sprawie o sygn. II OPS 5/19 podjął następującą uchwałę: wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że termin "w każdym czasie" wyrażony w art. 53 § 2b p.p.s.a. należy wykładać w nawiązaniu do trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym skargę można wnieść od zaistnienia stanu bezczynności, po wniesieniu ponaglenia, aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny zanegował tym samym pogląd o dopuszczalności nielimitowanego żadnym terminem orzekania w przedmiocie bezczynności. W związku z powyższym kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy, musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny nie zaś historyczny. Szczególnego podkreślenia wymaga okoliczność, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że z powyżej przywołanej uchwały jednoznacznie wynika, że skarga wniesiona po zakończeniu postępowania i wydaniu ostatecznej decyzji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jednocześnie wskazać należy, że wydania rozstrzygnięcia nie należy utożsamiać z jego doręczeniem stronie postępowania (por. np. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006/5/132; wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1554/19, CBOSA; wyrok NSA z 24 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1979/18). Doręczenie decyzji ma taki skutek, że wchodzi ona do obrotu prawnego i decyduje o związaniu treścią decyzji organu zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. Nie wpływa jednak na samą kwestię istnienia w sensie prawnym (wydania) decyzji (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2021 r., sygn. I OSK 3098/19, postanowienie NSA z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 531/21). Nie sposób utożsamiać momentu wydania i doręczenia decyzji. Z chwilą podpisania decyzji administracyjnej następuje jej wydanie – data ta jest miarodajna dla oceny podstawy prawnej i faktycznej decyzji. Zasada związania rozciąga się zatem na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, oczywiste jest bowiem, że organ nie może w tym czasie jej zmienić, a decyzja ta istnieje – nawet jeżeli nie wywołuje wszystkich skutków (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 2162/21). Data wydania (sporządzenia) decyzji zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową, wywołująca oznaczone, chociaż nie wszystkie skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt III OSK 7246/21). Należy stanąć na stanowisku, że sprawa może mieć tylko jedną datę załatwienia, związaną z dniem wydania decyzji tj. datą wydania wynikającą z jej treści (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wniesiona została do sądu w dniu 12 maja 2023 r. (data stempla pocztowego), natomiast decyzja kończąca postępowanie w sprawie wydana została przez ten organ w dniu 10 maja 2023 r. W tej sytuacji merytoryczne odniesienie się przez sąd do zarzutów badanej w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalne, bowiem w dniu jej wniesienia nie istniał już przedmiot postępowania, jakim w realiach niniejszej sprawy był stan bezczynności. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przewidziana w art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. inna przyczyna niedopuszczalność skargi. Przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi okoliczność wniesienia jej w dniu, w którym organ nie prowadził już postępowania, bowiem wcześniej wydał decyzję w sprawie objętej skargą. Z powyższych względów na podstawie art. 58 §1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).