II SO/Gd 1/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-03-09
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawcy nie przedłożyli wymaganych dokumentów potwierdzających trudną sytuację majątkową i rodzinną?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy wymaga, aby strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy wnioskodawcy nie przedłożą na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową i rodzinną, organ rozpoznający wniosek ocenia sytuację na podstawie posiadanej dokumentacji. Jeśli z tej dokumentacji nie wynika, że wnioskodawcy nie są w stanie ponieść kosztów, prawo pomocy należy odmówić.Stan faktyczny
Wnioskodawcy G. B. i A. B., prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z czwórką dzieci, w tym dwojgiem niepełnosprawnych, złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wnioskodawcy są bezrobotni, otrzymują świadczenia i renty socjalne, posiadają dom o powierzchni 120 m2. Na wezwanie sądu nie przedłożyli wymaganych dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową i rodzinną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. B. i A. B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku G. B. i A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 7 stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić G. B. i A. B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 2 lutego 2011r. G. B. i A. B. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazali, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzą z czwórką dzieci, w tym dwoje niepełnosprawnych wymagających stałej opieki. Wnioskodawcy są osobami bezrobotnymi. A. B. z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem otrzymuje świadczenie w wysokości 520 zł, G. B. jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, dwóch synów pobiera rentę socjalną w wysokości po 520 zł. Skarżący posiadają dom o pow. 120 m2.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców pismem z dnia 9 lutego 2011 r., zobowiązano ich do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania: wyciągu z posiadanych przez wnioskodawców rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, odpisu zeznania podatkowego złożonego przez skarżących za rok 2009 bądź oświadczenia o jego nieskładaniu, przedłożenia dokumentów obrazujących koszty utrzymania posiadanej nieruchomości oraz kserokopii nakazów płatniczych dotyczących tejże nieruchomości; wskazania i udokumentowania jakie są koszty utrzymania, wskazania jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadziła G. B. w okresie od 1 września 2008r. do 30 sierpnia 2010r., oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżących pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości).
Skarżący nie nadesłali żadnych dokumentów ani też oświadczeń.
Rozpatrując wniosek w pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisów art. 246 § 1 pkt 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podzielić, pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.
Skarżący jednak nie zastosowali się do wystosowanego wezwania bowiem nie przedstawili żadnych wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę ich rzeczywistego stanu majątkowego. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji to powinna liczyć się z tym, że referendarz będzie rozpoznawał wniosek w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy.
Na podstawie posiadanej dokumentacji nie można w żadnej mierze przyjąć, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wysokość dochodu pięcioosobowej rodziny nie jest najwyższa, ale skarżący nie wykazali, iż nie posiadają żadnych oszczędności bądź rzeczy wartościowych, pojazdów mechanicznych.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło