II SO/Gd 11/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku G.K. i J.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić G. K. i J. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 8 września 2010r. G. K. i J. K. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazali, iż oboje są bezrobotni i nie posiadają żadnego źródła dochodu. J. K. w dniu 27 stycznia br. stracił pracę, do 27 lipca posiadał prawo do zasiłku chorobowego, obecnie pobiera zasiłek dla bezrobotnych. K. K., syn skarżących, studiuje na UJ w Krakowie na V roku, nie otrzymuje żadnych świadczeń pieniężnych. Skarżący oświadczyli, iż aktualnie pomaga im rodzina oraz żyją na kredyt w oczekiwaniu na znalezienie pracy. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, iż skarżący posiadają dom o pow. 124 m2 nie wykończony oraz 1,93 ha gruntów rolnych. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców, referendarz, pismem z dnia 15 września 2010 r., zobowiązał ich do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych, które uznał za niezbędne do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawców. Pouczono także wnioskodawców, że niezastosowanie się do treści wezwania spowoduje rozpoznanie wniosku w oparciu o posiadane dokumenty i oświadczenia. Referendarz sądowy w niniejszym wezwaniu zażądał: wyciągu z posiadanych przez wnioskodawców rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, odpisu zeznania podatkowego złożonego przez skarżących za rok 2009 bądź oświadczenia o jego nieskładaniu, dokumentu potwierdzającego pozostawanie osobami bezrobotnymi i o wysokości zasiłku dla bezrobotnych i na jaki czas został przyznany; przedłożenia dokumentów obrazujących koszty utrzymania posiadanych nieruchomości oraz kserokopii nakazów płatniczych dotyczących posiadanych nieruchomości; wskazania gdzie wnioskodawcy zamieszkują, do kogo należy ta nieruchomość, jakie są jej koszty utrzymania, kto je ponosi; wskazania czy wnioskodawcy korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej, jaka formę ma pomoc świadczona przez rodzinę, jeśli jest to pomoc finansowa to w jakiej miesięcznej wysokości; dokumentu potwierdzającego posiadanie statusu studenta przez syna; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżących pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). Skarżący nadesłali wyciąg z rachunku bankowego za trzy miesiące, gdzie saldo na rachunku na przestrzeni tego okresu jest ujemne. Wyciągi z posiadanych kart kredytowych oraz umowę kredytu gotówkowego na kwotę 35233 zł. Przedstawione zostało także zeznanie podatkowe za rok 2009 oraz decyzja o uznaniu J. K. z dniem 18.08.2010r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 sierpnia 2010r. w wysokości 890,60 zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz 699,30 zł w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku. Skarżący przedłożyli także decyzje wymiarowe w podatku od nieruchomości: gruntów rolnych należących do J. K. położonych w gminie K. o pow. 0,06 ha; gospodarstwa rolnego, którego współwłaścicielką jest G. K. położonego w gminie Sienno o pow. 3,59 ha oraz skarżący posiadają nieruchomość gruntową wraz z budynkiem mieszkalnym o pow. 110 m2 w Lipsku. Skarżący przedstawili rachunek za energię elektryczną za okres lipiec-sierpień na kwotę 206,78 zł; dowód podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez G. K., rachunek za telefon na kwotę 43,52 zł, ksero legitymacji studenckiej syna. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż skarżący nie wykonali w całości zarządzenia referendarza. Nie została wskazana wysokość pomocy świadczonej przez rodzinę, nie zostały złożone oświadczenia o korzystaniu z pomocy społecznej. Ponadto z analizy wyciągów z rachunku bankowego wynika, iż skarżący czerpią korzyści z wynajmu domku letniskowego posiadanego w K. B. oraz skarżący dokonują wpłat gotówkowych, co może sugerować posiadanie nieujawnionego źródła dochodu. Skarżący w złożonym oświadczeniu na formularzu PPF nie ujawnili całości posiadanego majątku w postaci nieruchomości w K. B., gospodarstwa rolnego w gminie Sienno oraz nieruchomości gruntowej w Lipsku zabudowanej prawdopodobnie budynkiem gospodarczo-garażowym. Nie zostało także złożone oświadczenie o posiadanych pojazdach. Twierdzenia skarżących o trudnej sytuacji materialnej nie znalazły potwierdzenia w złożonych dokumentach. Spojrzeć na sytuacje skarżących należy także z perspektywy posiadania sporego majątku w postaci nieruchomości, i pomimo iż bez wątpienia bieżące dochody rodziny są niskie to sytuacja skarżących nie jest tak trudna jak twierdzą skarżący. Kwestia konieczności spłaty zadłużenia w bankach i na kartach kredytowych pozostaje w gestii skarżących, jest to dobrowolne zobowiązanie i zaciągając je skarżący musieli się liczyć z koniecznością spłaty. Z tych właśnie względów (posiadanie znacznego majątku) przyznanie skarżącym prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych byłoby niezasadne, albowiem intencją ustawodawcy było, aby z prawa pomocy korzystały tylko osoby, które wykazują się niskim dochodami i wyjątkową sytuacją życiową. Przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych kosztach postępowania. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.