II SO/Gd 12/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. S. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia wymierzyć Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 800 (osiemset) zł. Z. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, w dniu 28 października 2010 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wymierzenie Prezydentowi Miasta wykonującemu zadania starosty z zakresu administracji rządowej, grzywny w trybie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 i z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w wysokości stawki maksymalnej. Skarżąca wskazała, iż Prezydent Miasta wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej nie przekazał w terminie 30 dni, wniesionej w dniu 6 sierpnia 2010 r. do Urzędu Miasta skargi wraz z aktami sprawy, dotyczącej bezczynności w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości toczącej się pod sygnaturą [...]. Skarżąca wniosła również o nakazanie organowi – w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. – wydania, w terminie 30 dni, decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta wniósł o odstąpienie od ukarania karą grzywny oraz oddalenie wniosku złożonego na podstawie art. 55 § 2 p.p.s.a. Prezydent Miasta wskazał, iż Sąd winien uwzględnić, iż w załączeniu do odpowiedzi na wniosek przesłał on skargę Z. S. dotyczącą bezczynności organu wraz z aktami sprawy. Organ wskazał, że przyczyną niezadośćuczynienia obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. było dążenie organu do prowadzenia postępowania w sposób staranny, zebranie i rozpatrzenie wszelkich możliwych środków dowodowych zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej w postępowaniu, które swym zakresem dotyczy przekroju wielu lat i wymaga żmudnego gromadzenia dokumentacji dowodowej. Organ opisał przebieg postępowania, stwierdził, iż dotychczas zgromadzone materiały dowodowe, nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która jest sprawą jest szczególnie skomplikowaną i towarzyszą jej problemy związane z pozyskiwaniem materiału dowodowego, a w wydanie decyzji w terminie 30 dni wnioskowanym przez skarżącą nie jest możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z przytoczonego wyżej przepisu, sąd na wniosek skarżącego może - na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. - orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a). Wskazać należy, iż wniosek o wymierzenie organowi grzywny wszczyna incydentalne postępowanie w ramach toczącego się już postępowania sądowoadministracyjnego. Wyłączną zaś materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków inicjowanych wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy jest niesporne, że Prezydent Miasta uchybił obowiązkowi, jakim było przekazanie sądowi wniesionej przez Z. S. skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 6 sierpnia 2010 r., termin trzydziestodniowy upłynął zatem w dniu 6 września 2010 r. Organ wykonał ciążący na nim obowiązek w dniu 12 listopada 2010 r. W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r, [...] Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wniosek o wymierzenie grzywny należy rozpoznać, także w sytuacji wykonania przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności i nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem funkcję dyscyplinującą, która polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy i aktualizuje się ona wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a Sąd chce na nim wymóc jej dokonanie oraz funkcją represyjną, związaną z sankcją za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. W sytuacji dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed posiedzeniem sądu, ale z uchybieniem terminu, Sąd wymierza zatem grzywnę za uchybienie terminu. (ONSA i WSA 2010/1/2, Lex Nr 530144) Wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny zasługuje zatem na uwzględnienie. Jak wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 20010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2009 r. i w drugim półroczu 2009 r. (M. P. 2010 r. Nr 10 poz. 104) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2009 r. wyniosło 2 716,71 zł. Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy, nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Kwestia wymierzenia grzywny i jej wysokości pozostawiona została uznaniu Sądu. Jak wskazuje się w piśmiennictwie (vide: T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259) taka regulacja oznacza, iż sąd administracyjny podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej kwestii powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ przypisanych obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz to czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ uczynił zadość swoim obowiązkom. Wymierzając grzywnę w wysokości 800 zł Sąd uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią organu oraz zapewni, że organ zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się w terminie z obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Przy ustaleniu wymiaru grzywny, Sąd uwzględnił długość okresu opóźnienia w przekazaniu skargi, który wynosił ponad 2 miesiące, oraz fakt, iż organ przekazał skargę wraz z aktami jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny wraz z odpowiedzią na złożony wniosek. Okoliczności te świadczą z jednej strony o zaniedbaniu organu w wykonaniu obowiązku przekazania skargi, która dodatkowo dotyczyła bezczynności tego organu. Z drugiej strony uwzględnić należało szybką realizację tego obowiązku po wezwaniu do udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek. Sąd uznał, iż wnioskowana przez skarżącą kwota maksymalnej grzywny jest kwotą nieadekwatną do stopnia zawinienia organu, stosowanie tak znacznej sankcji byłoby represją zbyt dolegliwą i niecelową z prewencyjnego punktu widzenia. Jednocześnie Sąd uznał za nieprzekonywujące wyjaśnienia organu, iż brak przekazania skargi wynikał z gromadzenia w sprawie materiału dowodowego. Skoro, jak wskazał organ, w sprawie brak jest możliwości wydania decyzji w terminie 30 dni z uwagi na konieczność poszukiwania nowych dowodów, organ nie przewidywał uwzględnienia we własnym zakresie wniesionej skargi na bezczynność i wydania w sprawie decyzji, powstrzymanie się zatem z przekazaniem tej skargi Sądowi było nieuzasadnione. W sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 55 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Organ przez rozpatrzeniem wniosku przedłożył bowiem wniesioną skargę wraz z aktami sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w kwocie 800 zł. Sąd, zgodnie z art. 210 § 2 p.p.s.a., nie orzekł o kosztach postępowania z urzędu, strona reprezentowana przez radcę prawnego nie złożyła bowiem wniosku o zwrot tych kosztów.