II SO/Gd 12/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. Ś. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Bursy w G. z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Bursy w G. grzywnę w wysokości 1000 zł (jeden tysiąc złotych); 2. zasądzić od Dyrektora Bursy w G. na rzecz wnioskodawcy M. Ś. kwotę 109,50 zł (sto dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 14 czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął wniosek M. Ś. o wymierzenie Dyrektorowi A., w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., grzywny z powodu nieprzekazania do Sądu jego skargi na decyzję Dyrektora A. z dnia 12 lutego 2021 r., nr [..]. Wnioskodawca wyjaśnił przy tym, że w dniu 29 stycznia 2021 r. złożył do Dyrektora A., za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej a w dniu 21 kwietnia 2021 r. skierował, za pośrednictwem tego organu do tut. Sądu, skargę na wydaną przez ten organ w tym przedmiocie decyzję. Do dnia złożenia wniosku nie została ona jednakże przekazana do Sądu. W odpowiedzi na powyższy wniosek, udzielonej w piśmie z dnia 29 czerwca 2021 r., Dyrektor A. wniósł o nieuwzględnienie wniosku z uwagi na jego bezzasadność, wskazując, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające ukaranie organu karą grzywny. Dyrektor wyjaśnił przy tym, że skargę na decyzję nr [..] z dnia 21 kwietnia 2021 r. potraktował jako odwołanie od decyzji organu I instancji i wraz z kompletną dokumentacją przekazał ją do organu właściwego do jego rozpoznania, tj. do Prezydenta Miasta, jako organu wyższego stopnia. Prezydent Miasta decyzją z dnia 28 czerwca 2021 r., nr [..], uchylił zaś zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Dyrektorowi A. Rozpoznając złożony wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stanowiący podstawę prawną złożonego przez wnioskodawcę wniosku przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi a stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Tym samym, grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierzana jest za niedopełnienie określonego w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku przekazania do sądu administracyjnego w terminie 30 dni, przez organ, którego akt, czynność lub bezczynność jest przedmiotem skargi, skargi i odpowiedzi na tę skargę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy administracyjnej. Organ, do którego skarga została skierowana musi wykonać ten obowiązek w całości, tj. w wyznaczonym terminie musi przekazać sądowi administracyjnemu skargę, akta sprawy i odpowiedź na skargę. Przy tym, obowiązek ten spoczywa na organie administracji publicznej, niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie sąd, do którego skarga jest kierowana, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet zatem uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż np. sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, czy też, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem, to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., z uwagi na niedopuszczalność złożonej skargi, bądź jej niezasadność, nie usprawiedliwia nieprzekazania tej skargi sądowi administracyjnemu. Do kompetencji organu administracji nie należy ani ocena dopuszczalności skargi, ani ocena jej zasadności. Dokonuje jej bowiem każdorazowo wojewódzki sąd administracyjny, który na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., może odrzucić skargę, co podlega dalszej ewentualnej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 39/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., stanowi także represję. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, LEX nr 1164456). Przy tym, co jeszcze raz należy podkreślić, wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie zaistniały podstawy do wymierzenia Dyrektorowi A. grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi wniesionej przez wnioskodawcę na decyzję Dyrektora A. z dnia 12 lutego 2021 r., nr [...]. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w dniu 21 kwietnia 2021 r. wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym na adres Dyrektora A. przesyłkę kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem Dyrektora A., zawierającą jego skargę na decyzję Dyrektora A. z dnia 12 lutego 2021 r., nr [..]. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 26 kwietnia 2021 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do tutejszego Sądu upływał dla organu w dniu 26 maja 2021 r., bez względu na to, czy w ocenie organu, skarga ta była dopuszczalna, czy została wniesiona do właściwego organu i czy była zasadna. Z kolei, jak wynika z kwerendy sądowych urządzeń ewidencyjnych, jak i wyjaśnień Dyrektora, do dnia wydania niniejszego postanowienia, Dyrektor nie nadesłał do Sądu ani złożonej przez wnioskodawcę skargi z dnia 21 kwietnia 2021 r., ani odpowiedzi na tę skargę, ani też akt dotyczących tej sprawy. Wręcz przeciwnie, Dyrektor skargę na decyzję nr [...] z dnia 21 kwietnia 2021 r. potraktował jako odwołanie od decyzji organu I instancji i wraz z kompletną dokumentacją przekazał ją do właściwego, w jego ocenie, organu, tj. do Prezydenta Miasta. Wbrew twierdzeniom Dyrektora, podnoszone przez niego okoliczności, które w jego ocenie usprawiedliwiają nieprzekazanie skargi, nie zwalniały go od obowiązku jej przekazania do sądu. Jeszcze raz podkreślić bowiem należy, że organ, którego aktu, czynności lub bezczynności skarga dotyczy, zobowiązany jest wykonać obowiązki z art. 54 § 2 p.p.s.a. a dopiero sąd administracyjny uprawniony jest do dokonania oceny i ustaleń dotyczących pisma skierowanego przez stronę do sądu jako skargi, w szczególności w aspekcie dotyczącym właściwości sądów administracyjnych. Wobec tego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, Sąd uznał zasadność żądania zgłoszonego przez wnioskodawcę, jako że Dyrektor A. bezspornie uchybił bezwzględnemu obowiązkowi przekazania wniesionej przez wnioskodawcę skargi do sądu. Z uwagi na to, Sąd wymierzył Dyrektorowi A. grzywnę w wysokości 1000 zł, uznając, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia organu oraz spowoduje, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków, zwłaszcza w niniejszej sprawie. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, uwzględniając m.in. jak duże było przekroczenie terminu, a także mając na uwadze przyczyny niedopełnienia obowiązku przez organ oraz charakter sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OZ 285/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964). W ocenie Sądu, organ powinien niezwłocznie przekazać Sądowi skargę złożoną przez wnioskodawcę, dotyczącą bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003). Wskazać przy tym należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 p.p.s.a. nie ma charakteru jednorazowego i w sytuacji, gdy organ, pomimo wymierzenia takiej grzywny, w dalszym ciągu nie wypełnia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, dopuszczalne jest ponowne jej wymierzenie. Nadto, stosownie do treści art. 55 § 2 p.p.s.a. jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty postępowania składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł a także uiszczona przez wnioskodawcę opłata kancelaryjna w łącznej wysokości 9,50 zł.