II SO/Gd 14/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. S. na brak działań Prezydenta Miasta w przedmiocie uciążliwej działalności postanawia odrzucić wniosek. W dniu 6 lipca 2021 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, E. S., złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku wniosek o nakazanie Prezydentowi Miasta udzielenia wyjaśnień co do podstawy prawnej działalności A. i tego, że władze miasta nie podejmują działań zmierzających do jej zlikwidowania oraz do nakazania organowi zlikwidowania ww. uciążliwej działalności. W piśmie procesowym z 19 lipca 2021 r. skarżący podtrzymał swoje żądania i podkreślił, że domaga się od sądu doprowadzenia do likwidacji bardzo uciążliwej działalności i doprowadzenia do ukarania winnych tego stanu, co pozwoli w przyszłości zapobiec podobnym patologiom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek jako niedopuszczalny należało odrzucić, gdyż jego rozpoznanie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi bądź wniosku sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Natomiast kognicja sądów administracyjnych określona została m.in. w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Zgodnie zaś z art. 63 p.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Na podstawie art. 64 § 1 p.p.s.a. wniosek składa się bezpośrednio do sądu. Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych (§ 2) Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (§ 3). Należy też zauważyć, że przepisy art. 145-150 p.p.s.a. statuują, jakiej treści orzeczenia może podjąć sąd administracyjny, jeżeli uwzględni skargę. W odniesieniu do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, a także aktów i czynności niewymienionych w art. 145-148, sąd może je uchylić lub stwierdzić bezskuteczność czynności lub aktu. W świetle tego, zdaniem sądu, przedmiotowy wniosek dotyczy działań Prezydenta Miasta oraz zawiera żądania, które nie mieszczą się w kognicji sądu administracyjnego. We wniosku tym strona domaga się bowiem nakazania organowi wskazania podstawy prawnej działania przedsiębiorstwa, którego prowadzenie jest uciążliwe dla skarżącego i innych mieszkańców okolicy, a także zlikwidowania tego przedsiębiorstwa. Tymczasem sąd administracyjny, na mocy przepisów art. 145-150 p.p.s.a., nie jest władny do wydania orzeczenia, w którym zobowiązywałby organ administracji publicznej do likwidacji określonej działalności. Sąd bowiem nie orzeka o prawach lub obowiązkach organów, jak też takich praw czy obowiązków nie formułuje. W szczególności więc nie jest możliwe uczynić zadość oczekiwaniu skarżącego kierowanemu do sądu w zakresie "doprowadzenia do likwidacji tej bardzo uciążliwej działalności, doprowadzenia do ukarania winnych tego stanu". Wprawdzie skarżący powołuje się na stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w którym wskazano, że na terenie działki nr [..], obręb Z. nie jest dopuszczalna funkcja magazynowa, jak i składowa, realizowana przez przedsiębiorstwo i zasadne jest przeprowadzenie postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania terenu lub przywrócenia stanu zagospodarowania terenu, jednakże pismo to nie przesądza o kognicji sądu w niniejszej sprawie. Z samego bowiem wniosku nie wynika, iż strona kwestionuje brak podjęcia przez Prezydenta działań prawnych związanych z wstrzymaniem użytkowania terenu, na którym funkcjonuje przedsiębiorstwo z uwagi na niezgodność tej działalności z planem miejscowym. Nie oznacza to jednak, że skarżący jest pozbawiony prawa do sądu, przy czym konieczne jest, aby sfomułował wobec właściwego organu konkretne żądanie, oparte na przepisach prawa do podjęcia działań leżących w jego kompetencjach, a w sytuacji dalszej bezczynności organu w tym zakresie - może złożyć skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. Natomiast przedmiotowy wniosek, ze względu na swój niesprecyzowany zakres oraz treść żądań, które nie pozostają w sferze właściwości rzeczowej sądu administracyjnego na podstawie opisanych wyżej, nadanych mu uprawnień, podlega odrzuceniu. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przedstawionych przyczyn niniejszy wniosek podlega więc odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 tej ustawy.