II SO/Gd 15/13

II SO/Gd 15/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. N. i Z. N. o wymierzenie A S.A. z siedzibą w G. grzywny z powodu nie przekazania skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia wymierzyć A S.A. z siedzibą w G. grzywnę w wysokości 1 000 (jeden tysiąc) zł za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi E. N. i Z. N. na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji publicznej. II SO/Gd 15/13 Uzasadnienie E. N. i Z. N. wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie A. grzywny z tytułu niezastosowania się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W odpowiedzi na wniosek A. wniósł o jego odrzucenie lub oddalenie, wskazując, że A. nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). A wskazała że otrzymała skargę w dniu 12 lutego 2013 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. spółka wskazała, że skarga nie zostanie przesłana do sądu, z uwagi na fakt, że nie jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. A. przesłała skargę do sądu wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 23 maja 2013 r., opóźnienie było zatem nieznaczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198), zwanej dalej ustawą, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że jedną z przesłanek jego zastosowania jest to, aby wskazana sankcja dotyczyła organu w rozumieniu przepisów tej ustawy, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W piśmiennictwie przyjmuje się, że organem w rozumieniu komentowanej ustawy jest każdy podmiot wykonujący administrację publiczną, a więc nie tylko organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, ale także inny organ państwowy, jednostka organizacyjna czy osoba fizyczna, powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do wydawania aktów i podejmowania czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 tej ustawy. Podstawowym zadaniem sądów administracyjnych stosownie do art. 184 Konstytucji i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest bowiem kontrola działalności administracji publicznej. Dlatego też podmioty, które tę działalność prowadzą w formach prawnych, określonych art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., mieszczą się w pojęciu organu w rozumieniu komentowanej ustawy (zob. M. Niezgódka-Medak w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX Warszawa 2009 str. 108). Możliwość wymierzenia grzywny dotyczy wszelkich podmiotów, na których akty lub bezczynności strona może wnieść skargę, zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. A. obciąża obowiązek udostępnienia informacji publicznej w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem jest on podmiotem zobligowanym do przekazania sądowi wniesionej skargi, na który może zostać nałożona grzywna w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będące organami władzy publicznej. W świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059), A., jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych. (OTK-A 2006/7/87, Dz.U.2006/141/1012, Lex nr 198687) Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513) Wskazać także należy, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 nr 102 poz.651 ze zm.) A zatem, przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Bd 87/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też jej bezczynność może podlegać kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1, jest pełnienie funkcji dyscyplinującej i represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę w tej czynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 ONSAiWSA 2010/1/2, Lex 530114). Złożony wniosek zasługiwał zatem na uwzględnienie. Skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do A. w dniu 12 lutego 2013 r., a zatem, stosownie do powołanego przepisu art. 21 pkt 1 ustawy, termin do jej przekazania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawami do Sądu upływał w dniu 27 lutego 2013 r. Skargę przekazano ze znacznym prawie trzymiesięcznym opóźnieniem w dniu 23 maja 2013 r. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę przyczyny niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz fakt przesłania skargi przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny. Okres późnienia w przekazaniu skargi, był znaczny wynosił bowiem kilka miesięcy. Sąd uznał, że błędna ocena prawna w zakresie prawa do wniesienia skargi nie usprawiedliwia niedochowania terminu do przekazania skargi. Sąd wziął pod uwagę, że w tym zakresie istniało w dacie wnoszenia skargi przytoczone wyżej orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazujące na istnienie po stronie A. obowiązku udostępniania informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanowił wymierzyć A. grzywnę w wysokości 1 000 zł.