II SO/Gd 16/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-01-19

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokat ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za czynności podjęte przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, jeśli skarga nie została ostatecznie złożona?
Ratio decidendi
Adwokat ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie ze środków budżetowych za czynności podjęte w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że wynagrodzenie przysługuje za działania procesowe po wniesieniu skargi. W przypadku, gdy skarga nie została złożona, nie ma podstaw do wypłaty wynagrodzenia za czynności podjęte przed wszczęciem postępowania sądowego, nawet jeśli adwokat doradzał stronie co do zasadności wniesienia skargi.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy prawnej w związku z zamiarzem zaskarżenia bezczynności Wójta Gminy dotyczącej nieodpłatnego przekazania działki. Adwokat ustanowiony z urzędu, A. K.-K., po zapoznaniu się z aktami i analizie sprawy doradził rezygnację ze złożenia skargi na bezczynność. Adwokat wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną, której jednak nie otrzymał.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania adwokatowi A. K.-K. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. K.-K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie z wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: odmówić przyznania adwokatowi A. K.-K. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. W związku ze złożonym przez B. K. na urzędowym formularzu wnioskiem o przyznanie prawa pomocy motywowanym zamiarem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku bezczynności Wójta Gminy w przedmiocie nieodpłatnego przekazania działki, ustanowiono dla wnioskodawczyni adwokata, którego Okręgowa Rada Adwokacka w Gdańsku wyznaczyła w osobie A. K.-K. W dniu 14 stycznia 2015 r. wyznaczona adwokat złożyła w tutejszym sądzie pismo z żądaniem zasądzenia od Skarbu Państwa na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w niniejszej sprawie z urzędu. Adwokat oświadczyła, że nie otrzymała zapłaty za udzieloną pomoc prawną z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie podała, że w wyniku zapoznania się z aktami sprawy oraz analizy dokumentacji dostarczonej przez skarżącą doszła do wniosku, że skarga na bezczynność nie jest właściwym środkiem załatwienia sprawy. Podczas kilku spotkań ze skarżącą pełnomocnik przekazała jej swoje stanowisko w efekcie skarżąca postanowiła o niewnoszeniu skargi na bezczynność. Do przedmiotowego pisma radca prawny dołączyła oświadczenie skarżącej potwierdzające okoliczność rezygnacji z wniesienia skargi na bezczynność organu. Rozpoznając wniosek referendarz zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Wskazując na powyższe podnieść należy, że przy obowiązujących regulacjach prawnych wynagrodzenie ze środków budżetowych pozostających w dyspozycji sądu należy się adwokatowi ustanowionemu dla strony z urzędu za czynności podjęte w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości. W realiach rozstrzyganego przypadku oczywistym zaś jest, że skoro skarga nie została złożona to nie może być mowy o jakichkolwiek czynnościach, które adwokat podejmowałaby przed jakimikolwiek sądem administracyjnym. Równocześnie brak jest wystarczających podstaw normatywnych do przyjęcia, że za stwierdzony przez adwokata brak podstaw do złożenia skargi należy się jej od Skarbu Państwa wynagrodzenie, jak za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wydaje się, że swoją aktywność wyznaczony pełnomocnik powinien podjąć w momencie zawiadomienia, że przed Sądem zawisła sprawa ze skargi, w której pełnomocnikiem został wyznaczony. Wniesienie skargi na działalność administracji publicznej do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zostało obwarowane przez prawodawcę przymusem adwokacko-radcowskim i strona posiada zdolność postulacyjną, gdy chodzi o zakomunikowanie organowi procesowemu chęci wywołania określonego skutku procesowego. Zatem od momentu tego zakomunikowania, czyli od momentu zaistnienia sprawy, wniesienia skargi, rozpoczyna się umocowania adwokata działającego z urzędu do reprezentacji strony. Zarazem trudno wywodzić, by strona korzystała z pomocy prawnej, gdy ustanowiony dla niej z urzędu pełnomocnik odwodzi ją od zamiaru wniesienia skargi (nawet gdy zasadnie nie widzi podstaw do jej wniesienia). Podstawą żądania wynagrodzenia jest podjęcie czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny pierwszej instancji sprawy strony korzystającej z pomocy prawnej z urzędu. Nie sposób zaliczyć do takich czynności zapoznanie się przez tego profesjonalnego pełnomocnika procesowego z treścią akt sprawy z wniosku o przyznania prawa pomocy ani rozmów z wnioskodawczynią, które nie doprowadziły do wyjaśnienia ani rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw faktycznych i prawnych do żądania przez adwokata zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Uznając, że wniosek adwokat A. K.-K. jest na aktualnym etapie postępowania nieuzasadniony referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił, przyznania jej kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło