II SO/Gd 18/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] w J. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii z powodu nieprzekazania skargi na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych) za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku w terminie skargi Stowarzyszenia [...] w J. z dnia 21 marca 2018 r. 2. zasądzić od Powiatowego Lekarza Weterynarii na rzecz wnioskodawcy - Stowarzyszenia [...] w J. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie złożyło w dniu 6 lipca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii grzywny za niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 21 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) Do wniosku dołączono odpis skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, sporządzony przez pełnomocnika skarżącego stowarzyszenia adw. D. R. 21 marca 2018 r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, Stowarzyszenie zwróciło się w piśmie z 18 grudnia 2017 r., wysłanym drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP do Powiatowego Lekarza Weterynarii o udostępnienie informacji w zakresie treści i postaci raportu z wizytacji schroniska dla zwierząt w M. za 2016 r. Na powyższy wniosek organ ten nie odpowiedział w żaden sposób – w szczególności nie wydał na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W tej sytuacji, Stowarzyszenie w dniu 21 marca 2018 r. złożyło skargę na bezczynność organu, kierując ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Powiatowego Lekarza Weterynarii. Jak wynika z notatki urzędowej Sądu z 12 lipca 2018 r., do tego dnia nie wpłynęła do Sądu skarga Stowarzyszenia na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii. W odpowiedzi na wniosek Powiatowy Lekarz Weterynarii wniósł o jego nieuwzględnienie i umorzenie postępowania w sprawie. W treści tego pisma wyjaśnił, że w odpowiedzi na wniesioną do niego skargę z 21 marca 2018 r. przy piśmie z 5 kwietnia 2018 r. udostępnił Stowarzyszeniu wnioskowany przez nie raport. Z uwagi na całkowite zadośćuczynienie żądaniu wnioskodawcy organ ten uznał skargę za bezprzedmiotową i nie nadał jej biegu, nie przesyłając jej sądowi. W jego ocenie, wobec zrealizowania żądania w zakresie udostępnienia informacji nie ma mowy o bezczynności organu w tej sprawie i w konsekwencji niecelowe jest dyscyplinowanie organu środkiem w postaci grzywny. Ponadto, argumentując brak przekazania skargi, organ wskazał, że skarżące Stowarzyszenie nie wyczerpało środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, nie składając ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a., skarga podlegała więc odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Mając na uwadze, że przedmiotem sprawy zainicjowanej skargą Stowarzyszenia jest dostęp do informacji publicznej, należało wziąć pod uwagę również treść art. 21 pkt 1 ustawy z dostępie do informacji publicznej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z zakresu udostępniania informacji publicznych następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Wskazać należy, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6). Jak wynika z treści art. 55 § 1 p.p.s.a. kwestia wymierzenia grzywny organowi w warunkach objętych jego dyspozycją pozostawiona została do uznania sądu, który bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a przede wszystkim okres, jaki upłynął od wniesienia skargi. Niemniej judykatura jednolicie przyjmuje, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny, natomiast wymiar grzywny podlega ocenie sądu, który między innymi bada przyczynę niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1, jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto grzywna z art. 55 § 1 pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, LEX nr 1164456). Z okoliczności sprawy wyprowadzić należy oczywisty wniosek, że Powiatowy Lekarz Weterynarii uchybił obowiązkowi, jakim jest przekazanie sądowi przedmiotowej skargi wraz aktami w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Termin 15-dniowy przekazania skargi Stowarzyszenia liczony jest od daty wpływu skargi do organu. Z akt sprawy wprawdzie nie wynika, kiedy skarga na bezczynność wpłynęła do organu, jednak okolicznością bezsporną i przyznaną w odpowiedzi na skargę jest, że nie przekazał on sądowi skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do chwili obecnej. W tych okolicznościach należało uznać zasadność żądania wniosku, z uwagi na niewątpliwe uchybienie obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie należy podkreślić, że zasadność skargi na bezczynność podlega ocenie Sądu, podobnie jak i jej dopuszczalność z punktu widzenia dopełnienia przez skarżącego trybu warunkującego jej skuteczność. Brak jest podstaw do tego, by to organ wyręczał sąd w realizacji jego ustawowej funkcji, tj. ocenie legalności aktów i czynności podejmowanych przez organy administracji, gdyż pozostaje to poza sferą jego ustawowych kompetencji. W konsekwencji organ miał obowiązek przekazać skargę sądowi w celu dokonania jej oceny, któremu to obowiązkowi bezspornie uchybił. W tej sytuacji, w dalszej kolejności Sąd ocenia przesłanki do wymierzenia grzywny w określonej wysokości. Wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł sąd uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią organu oraz zapewni, że organ zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się w terminie z obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z okoliczności sprawy organ błędnie ocenił sytuację przyjmując, że realizacja obowiązku udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem podmiotu ją żądającego zwalnia go z obowiązku ustawowego przekazania skargi na bezczynność w tym zakresie, a w konsekwencji, że uchroni organ przed konsekwencjami wynikającymi z art. 55 § 1 tej ustawy. Sąd podziela przy określeniu wysokości grzywny pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014, sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964). Sąd uznał, że w przedstawionych okolicznościach grzywna w wysokości 200 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Jednocześnie w świetle przywołanych okoliczności należy zwrócić uwagę, że Powiatowy Lekarz Weterynarii powinien niezwłocznie przekazać przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, aby uchronić się przed kolejnym wnioskiem o wymierzenie grzywny. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na wniosek strony, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) ustalając, że na poniesione koszty składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy w wysokości 100,00 zł oraz wynagrodzenie adwokackie w kwocie 480 zł.