II SO/Gd 2/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł. G. o wymierzenie grzywny Kołu Łowieckiemu W. z siedzibą w P. z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć grzywnę Kołu Łowieckiemu W. z siedzibą w P. w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2. zasądzić od Koła Łowieckiego W. z siedzibą w P. na rzecz Ł. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ł. G. wniósł o wymierzenie grzywny A. w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) z powodu nieprzekazania skargi z 9 października 2020 r. dotyczącej bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z 17 września 2020 r. Ł. G. zwrócił się do A. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek został złożony drogą elektroniczną na adres:[..] wskazany na stronie internetowej A. Wobec braku odpowiedzi wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu wysyłając ją na adres Zarządu A. przesyłką z potwierdzeniem nadania w dniu 9 października 2020 r. Następnie, pismem z 14 stycznia 2021 r. skarżący wniósł do sądu o wymierzenie grzywny A. z powodu nieprzekazania sądowi jego skargi. Sąd doręczył A. wniosek i wezwał do złożenia odpowiedzi. W odpowiedzi z 4 lutego 2021 r. A. wniosło o oddalenie skargi oraz wniosku o wymierzenie grzywny. W ocenie A., oba wnioski są bezzasadne. Jednocześnie wskazano, że pytania skarżącego zostały wysłane na adres poczty elektronicznej, który nie jest regularnie obsługiwany. Przypomniano, że członkowie zarządu piastują swoje funkcje społecznie, a A. nie zatrudnia nikogo do prac związanych z obsługą poczty. Poczta elektroniczna jest zwyczajowo przeglądana na posiedzeniach zarządu, jednak z uwagi na stan pandemii posiedzenia te w 2020 r. praktycznie się nie odbywały. Wyjaśniono, że część członków Zarządu A. jest w grupie podwyższonego ryzyka, dla których zarażenie byłoby związane z zagrożeniem życia. A. nie posiada zaś warunków technicznych dla zapewnienia zdalnych posiedzeń zarządu. W dalszej części uzasadnienia A. odniosło się do charakteru wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym, na mocy art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), dalej jako u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd – w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. – może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Instytucja wymierzenia grzywny określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywnie tej nadano mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter (por. postanowienie NSA z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), czyniąc z niej podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Omawiana sankcja finansowa służy przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości, stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Przy czym, wymierzając organowi grzywnę sąd bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m. in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów, a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, postanowienie WSA w Łodzi z 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując powyższe rozważania sąd zauważa, że wymierzenie grzywny uzależnione jest wyłącznie od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ ustawowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione, bowiem skarga z 9 października 2020 r., która wpłynęła do adresata 15 października 2020 r., powinna zostać przekazana w terminie do 30 października 2020 r. Tymczasem, nie została przekazana sądowi aż do momentu przekazania organowi przez sąd wniosku o wymierzenie grzywny, co nastąpiło 4 lutego 2021r., a więc z uchybieniem terminowi z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wobec tego wniosek strony skarżącej o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi okazał się zasadny. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało uznaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozstrzygając o wymiarze grzywny ze względu na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", sąd brał pod uwagę wszystkie okoliczności mniejszej sprawy, a mianowicie przyczynę niewypełnienia obowiązku, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczności, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W niniejszej sprawie sąd uznał, że grzywna w kwocie 500 zł będzie adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa przez organ i okoliczności, w których do nich doszło. Sąd uwzględnił przy tym okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę, wskazujące na "niezawodowy" charakter organu, będącego zobowiązanym w okolicznościach niniejszej sprawy do udzielenia informacji publicznej. Wymierzając grzywnę sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia obciążonego nią podmiotu oraz zapewni, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków. Grzywnę, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierza się do wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2020 r. (M.P. z 2020 r., poz. 195), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2019 r. i w drugim półroczu 2019 r. wyniosło 4.434,58 zł, zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wynosi 44.345, 80 zł. Zauważyć należy, że art. 154 § 6 p.p.s.a. określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2143/13, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu sądowego od wniosku w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w wysokości 480 zł i zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, tj. łącznie 597 zł.