II SO/Gd 21/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z 25 czerwca 2013 r. K. G. wystąpił ze skargą na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie nieudzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskiem z dnia 16 lipca 2013 r. zwrócił się do WSA w Gdańsku o przesłanie formularza celem złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył w treści wniosku, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek profesjonalnym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie ma żadnego majątku ani dochodów. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie jest zatrudniony. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że aktualnie przebywa w zakładzie karnym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 P.p.s.a. Oświadczenie to należy uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Przy braku majątku i bieżących dochodów, konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika i poniesienia kosztów postępowania stanowi problem dla osoby osadzonej w zakładzie karnym. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że aktualnie skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru bo przekracza to jego możliwości, należało ustanowić dla skarżącego adwokata opłacanego przez Skarb Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia status skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne gdyż osadzenie skarżącego w zakładzie karnym stawia go w gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej, którym w tym konkretnym przypadku jest dyrektor zakładu karnego, w którym wnioskodawca pozostaje osadzony. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że - via facti - pozbawiony jest możliwości nieskrępowanego przeglądania akt sprawy czy dostępu do interesujących go przepisów, literatury fachowej i orzecznictwa. Okoliczność, na ile pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia .