II SO/Gd 4/18

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-03-09

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku o nakazanie gminie wydania decyzji w sprawie wykupu nieruchomości oraz nakazanie przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy prawo do żądania wykupu wynika z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o nakazanie gminie wydania decyzji w sprawie wykupu nieruchomości oraz nakazanie przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawy dotyczące żądania wykupu nieruchomości na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Sąd administracyjny nie jest również właściwy do kontroli przestrzegania przez funkcjonariuszy publicznych przepisów KPA.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o wszczęcie postępowania sądowego przeciwko Gminie Miasta, domagając się nakazania Gminie wydania decyzji w sprawie wykupu nieruchomości oraz nakazania Gminie przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioskodawca wyjaśnił, że w związku z uchwaleniem planu miejscowego jego nieruchomości zostały przeznaczone pod drogę, co uniemożliwiło dotychczasowe korzystanie z nich, w związku z czym zwrócił się do Gminy z żądaniem wykupu, którego Gmina nie dokonała.
Rozstrzygnięcie
Wniosek został odrzucony, a wnioskodawcy zwrócono kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od wniosku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. na Gminę Miasta w przedmiocie wykupu nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić wnioskodawcy M. B. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od wniosku. M.B. w dniu 28 lutego 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wszczęcie postępowania sadowego przeciwko Gminie Miasta, żądając nakazania Gminie wydania decyzji w sprawie wykupu opisanych we wniosku nieruchomości oraz nakazania Gminie przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomości wskazane w skardze, a stanowiące jego własności, zmieniły przeznaczenie (były pierwotnie przeznaczone pod inwestycje) i zostały przeznaczonego pod drogę. W związku z tym - na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. ) – dalej w skrócie jako "u.p.z.p.", wnioskodawca zwrócił się do Gminy Miasta z żądaniem wykupu tychże nieruchomości, lecz – jak twierdzi – Gmina wykupu nie dokonała. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej w skrócie jako "p.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne może być skarga lub wniosek. Z art. 63 p.p.s.a. wynika bowiem, że postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, jeżeli ustawy tak stanowią. Należy dodać, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę lub wykupienia nieruchomości lub jej części. W oparciu o powyższy przepis właściciel, który na skutek wejścia w życie nowych aktów podjętych w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może korzystać ze swojej nieruchomości w dotychczasowy sposób, a chce z tego tytułu uzyskać stosowne odszkodowanie lub żąda od gminy wykupienia nieruchomości, może dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym. Zdaniem Sądu, pismo skarżącego – zgodnie z jego treścią, stanowi w istocie żądanie wszczęcia postępowania sądowego opartego na powyższych przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a podlegających rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Należy dodać, że z ww. przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika również, że sąd administracyjny nie jest właściwy do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, czy funkcjonariusze publiczni zatrudnieniu w Urzędzie Miejskim przestrzegają przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Skoro, jak wynika z powyższego, przedmiot żądania nie mieści się w dyspozycji powołanego przepisu art. 3 § 2 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek M B należało ocenić jako niedopuszczalny ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego w tak przedstawionej sprawie. Z tych względów wniosek M B jako niedopuszczalny należało odrzucić na podstawie art. 64 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. stanowi bowiem, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zwrócił wnioskodawcy ze Skarbu Państwa wpis uiszczony od wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło