II SO/Gd 5/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. G. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zarządu Infrastruktury Miejskiej za nieprzekazanie skargi dotyczącej bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Zarządu Infrastruktury Miejskiej grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, 2. zasądzić od Dyrektora Zarządu Infrastruktury Miejskiej na rzecz wnioskodawcy A. M. G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. M. G. wniósł w dniu 1 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zarządu Infrastruktury Miejskiej grzywny w maksymalnej wysokości za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 15 stycznia 2018 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 22 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z aktami sprawy. We wniosku wnioskodawca domagał się ponadto zobowiązania organu do przekazania całości akt sprawy oraz zasądzenia na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania. Do wniosku dołączono odpis skargi na bezczynność Dyrektora Zarządu Infrastruktury Miejskiej w sprawie udostępnienia informacji publicznej z dnia 15 stycznia 2018 r. oraz wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 grudnia 2017 r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, skarga została złożona w organie w dniu 15 stycznia 2018 r. Po jej otrzymaniu organ, pismem datowanym na dzień 5 stycznia 2018 r., lecz nadanym listem zwykłym w dniu 18 stycznia 2018 r., udzielił żądanej informacji publicznej. Następnie, w odpowiedzi na zapytanie wnioskodawcy, o bieg złożonej przez niego skargi, Zarząd Infrastruktury Miejskiej pismem z dnia 19 lutego 2018 r., wysłanym w dniu 27 lutego 2018 r., poinformował, że skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, gdyż jest bezzasadna. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca powołał się na obowiązki wynikające z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. wskazując, że nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowo określonym terminie, stanowi wystarczającą przesłankę do wymierzenia grzywny. Zaznaczył, że z obowiązku tego nie zwalnia organu fakt, iż nie uwzględnił on skargi. Tym samym zasadne jest wymierzenie grzywny organowi, który nie przekazał wniesionej za jego pośrednictwem skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się do stanu sprawy wnioskodawca stwierdził, że działanie organu polegające na opatrzeniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej datą mieszczącą się w terminie na udzielenie takiej odpowiedzi i wysłaniu przesyłki zwykłym listem w terminie późniejszym, nie może stanowić o zachowaniu terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor Zarządu Infrastruktury Miejskiej wniósł o jego oddalenie i obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że dochował należytej staranności w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz późniejszych wniosków strony, gdyż odpowiedzi zostały udzielone w terminie i w sposób wyczerpujący. Nie mniej, w ocenie organu nawet w przypadku uznania, że korespondencja z jednostki została wysłana (ze względu na problemy organizacyjne związane z absencją chorobową osoby odpowiedzialnej za jej wysyłkę) z opóźnieniem, to fakt ten nie ma znaczenia z uwagi na to, że wnioskodawca otrzymał odpowiedź w terminie bezpośrednio od Prezydenta Miasta, do którego skierował tożsame zapytanie, jak we wniosku do organu z dnia 22 grudnia 2017 r. W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2018 r. wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika podtrzymał wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność wyjaśniając dodatkowo, że odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona mu dopiero po otrzymaniu przez organ wniosku o wymierzenie grzywny, a więc po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Z przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., a orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy, albowiem ustawodawca przewidział, że sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Powyższe oznacza, że sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi, zwłaszcza przy skróconym ustawowo terminie jej przekazania. Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie, służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, LEX nr 1164456). W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że uchybiono terminowi przekazania do Sądu skargi, przy czym termin ten wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Jak wynika z akt sprawy skarga została złożona w organie w dniu 15 stycznia 2018 r., zatem termin na przekazanie do Sądu skargi wraz z aktami postępowania upływał w dniu 30 stycznia 2018 r. Tymczasem w piśmie z dnia 19 lutego 2018 r. organ jednoznacznie stwierdza, że wniesionej w dniu 15 stycznia 2018 r. skargi na bezczynność Dyrektora Zarządu Infrastruktury Miejskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie przekazał do sądu administracyjnego, albowiem uznał, ze jest bezzasadna. Potwierdzają to także informacje zawarte w skorowidzu z roku 2018, systemu OSO oraz dziennika korespondencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z których wynika, że do dnia 6 marca 2018 r. do Sądu nie wpłynęła ww. skarga A. M. G. Wobec tego w ujawnionych okolicznościach należało uznać zasadność żądania zgłoszonego we wniosku, z uwagi na bezsporne uchybienie obowiązkowi wynikającemu z art. 21 ust. 1 u.d.i.p., gdyż przedmiotowej skargi na bezczynność nie przekazano do Sądu ani w zakreślonym terminie 15 dni od jej otrzymania, ani w terminie późniejszym. Przy tym dla oceny zasadności wymierzenia grzywny żadnego wpływu nie mają okoliczności związane z udzieleniem odpowiedzi przez organ na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym termin jej udzielenie, oraz fakt, że o taką samą informację wnioskodawca występował również do Prezydenta Miasta. Wymierzając grzywnę w wysokości 2.000 zł Sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia obciążonego nią podmiotu oraz zapewni, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy wywiązywaniu się, terminowym, z obowiązków nałożonych na podmiot zobowiązany w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W szczególności Sąd uwzględnił, że w dniu złożenia wniosku zwłoka organu wynosiła 30 dni, zaś w chwili orzekania przez Sąd około 90 dni. Uwzględniano także przyczyny, z jakich skarga nie została przekazana do sądu. Z pisma organu z dnia 19 lutego 2018 r. wynika wyraźnie, że uchybienie przez organ obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. było związane z uznaniem wniesionej skargi za niezadaną. Odnosząc się do tego trzeba wskazać, że obowiązek przesłania Sądowi skargi przez podmiot zobowiązany ma charakter bezwzględny, a wszelkie okoliczności związane z zasadnością wniesionej skargi na bezczynność podlegają ocenie Sądu rozpoznającego tą skargę, a nie podmiotu (organu), którego działanie bądź bezczynność są przedmiotem skargi. W takiej sytuacji organ jest również zobowiązany do postępowania zgodnie z dyspozycją art. 54 § 2 p.p.s.a., a stanowisko swoje może przedstawić w odpowiedzi na skargę. W związku z tym, że zaniechanie organu w przekazaniu skargi nie było wynikiem wystąpienia okoliczności niezależnych od organu, lecz działaniem świadomym, związanym z przekroczeniem przez organ swoich kompetencji, należało orzec grzywnę w wysokości 2.000 zł. Sąd uwzględnia też przy określeniu wysokości grzywny pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014, sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964). Sąd uznał wobec tego, że grzywna wymierzona w wysokości 2.000 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie podmiotu zobowiązanego w przyszłości. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. postanowił, jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł.