II SO/Gd 5/19

PostanowienieWSA w Gdańsku2019-05-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku o nakazanie Prezydentowi Miasta wykonania decyzji dotyczącej zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości i wykupu tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o nakazanie Prezydentowi Miasta wykonania decyzji dotyczącej zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości i wykupu tej nieruchomości. Sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych, które mogą orzekać o odszkodowaniu lub nakazać wykup nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stan faktyczny
M. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wszczęcie postępowania przeciwko Gminie Miasta, domagając się nakazania Prezydentowi Miasta wykonania decyzji dotyczącej zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz wykupu tej nieruchomości. Wnioskodawca argumentował, że sprawa została milcząco załatwiona pozytywnie na jego korzyść na podstawie art. 122a § 2 k.p.a., ponieważ organ nie podjął działań w sprawie jego skargi. Sąd administracyjny uznał, że nie posiada właściwości do rozpoznania tego typu wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek M. B. jako niedopuszczalny i zwrócono wnioskodawcy kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. przeciwko Gminie Miasta w przedmiocie wykupu nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić wnioskodawcy M. B. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od wniosku. M. B. w dniu 6 maja 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wszczęcie postępowania sądowego przeciwko Gminie Miasta, żądając nakazania Prezydentowi Miasta wykonania ostatecznej i prawomocnej decyzji wydanej na podstawie art. 122a § 2 k.p.a. dotyczącej zapłaty za korzystanie z nieruchomości skarżącego bez tytułu prawnego położonych w G. przy ul. W. 3 i 5 oraz J. 4 i 6 za okres 197 miesięcy w kwocie 18.500.000 zł i ustawowych odsetek liczonych od lipca 2003 r. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w dniu 9 stycznia 2019 r. złożył do Urzędu Miasta skargę do Rady Miasta na niezgodne z prawem działania Prezydenta w sprawie korzystania bez tytułu prawnego z nieruchomości skarżącego. Dalej wywodzi skarżący, że w sprawie znalazł zastosowanie art. 122a k.p.a., co oznacza że sprawa wykupu nieruchomości została milcząco załatwiona pozytywnie, gdyż organ do którego wniesiono skargę nie podjął działań. W ocenie skarżącego Gmina Miasta pozytywnie załatwiła jego wniosek zawierający żądanie zapłaty za bezpodstawne korzystanie z nieruchomości. Wnioskodawca domaga się nakazania Prezydentowi zapłaty kwoty wskazanej powyżej. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej w skrócie jako "p.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne może być skarga lub wniosek. Z art. 63 p.p.s.a. wynika bowiem, że postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, jeżeli ustawy tak stanowią. Odnotowania na wstępie wymaga, że skarżący po raz kolejny składa do tutejszego Sądu wniosek, który jest próbą doprowadzenia do wykupu i zapłacenia za bezumowne korzystanie przez Gminę Miasta za działki gruntu, należące do skarżącego, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone zostały pod realizacje drogi, a zatem skarżący nie może korzystać z należących do niego nieruchomości zgodnie z własną wolą. Poprzednio złożone wnioski w tym przedmiocie zostały przez Sąd odrzucone i wskazano w nich jednoznacznie, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do orzekania w tym przedmiocie. Już także poprzednio Sąd podkreślał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073), zwanej dalej u.p.z.p., jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę lub wykupienia nieruchomości lub jej części. W oparciu o powyższy przepis właściciel, który na skutek wejścia w życie nowych aktów podjętych w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może korzystać ze swojej nieruchomości w dotychczasowy sposób, a chce z tego tytułu uzyskać stosowne odszkodowanie lub żąda od gminy wykupienia nieruchomości, może dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym. Skarżący swoje żądania powinien zawrzeć w pozwie przeciwko Gminie Miasta skierowanym do Sądu Rejonowego w G. Tylko przed sądem powszechnym, czyli Sądem Rejonowym w G., ma skarżący szansę uzyskać stosowne odszkodowanie bądź wyrok nakazujący wykupienie przez Gminę Miasta nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne. W błędzie pozostaje skarżący wywodząc, że w drodze milczącej decyzji Prezydent Miasta wydał decyzję co do wykupu nieruchomości. Przepisy prawa nie dopuszczają milczącego załatwienia sprawy i wydanie takiej decyzji w sytuacji żądania wykupu nieruchomości. Kierowanie kolejnych identycznych albo bardzo podobnych wniosków do sądu administracyjnego w tym przedmiocie jest bezcelowe i nie doprowadzi do przyznania skarżącemu odszkodowania albo wykupu nieruchomości. Z tych względów wniosek M. B. jako niedopuszczalny należało odrzucić na podstawie art. 64 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. stanowi bowiem, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwrócił wnioskodawcy ze Skarbu Państwa wpis sądowy uiszczony od wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło