II SO/Gd 6/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-04-11

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, którego celem statutowym jest aktywny udział w postępowaniach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) pomimo posiadania niewielkich środków finansowych i braku wykazania starań o pozyskanie funduszy na realizację swoich celów?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, którego cele statutowe wymagają aktywnego udziału w postępowaniach sądowoadministracyjnych dotyczących planowania przestrzennego, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie wykaże, że podjęło starania o zabezpieczenie środków na realizację tych celów, a jedynie opiera się na symbolicznych składkach członkowskich. Ciężar kosztów realizacji celów statutowych nie może być przerzucany na Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym uchwały Rady Miasta G. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie podało, że jego celem jest przyjazne zagospodarowanie miasta, nie posiada majątku, a jego dochody pochodzą z symbolicznych składek członkowskich. Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadanie niewielkich środków na koncie oraz brak starań o pozyskanie funduszy na realizację celów statutowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu G. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia G. o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić Stowarzyszeniu G. przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie "A" z siedzibą w G., reprezentowane przez T. K. (przewodniczącego zarządu Stowarzyszenia) oraz A. P. (wiceprzewodniczącą zarządu), wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku PPPr wynika, że przyznane prawo pomocy ma dotyczyć postępowania w przedmiocie uchwały Rady Miasta G. z 19 grudnia 2007 r. nr [...] dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wniosku podano, że statutowym celem Stowarzyszenia jest przyjazne mieszkańcom zagospodarowanie miasta G. Aktualnie Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, zaś jego dochody pochodzą ze składek członkowskich w kwocie 3 zł miesięcznie. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, a wszystkie środki, przeznacza na realizację celów statutowych. W tej sytuacji brak jest środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co uzasadnia wniosek o zwolnienie od kosztów. Stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 cytowanej ustawy). Mając na względzie fakt, że Stowarzyszenie wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych (wniosek zawarty w rubryce 4 formularza PPPr), Sąd rozważał, czy spełnia ono wyżej wymienione przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. W ocenie Sądu, brak jest podstaw, by uznać, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a okoliczność, iż na koncie Stowarzyszenia znajdują się środki w wysokości 63,90 zł nie zmienia tej oceny. Istotna dla takiej konkluzji jest analiza deklarowanych przez Stowarzyszenie jego celów statutowych. Jak wynika z wniosku, celem Stowarzyszenia jest przyjazne mieszkańcom zagospodarowanie miasta G. oraz – stosownie do uchwały zarządu Stowarzyszenia z dnia 29 lutego 2008 r. – zadeklarowana w związku z tym chęć brania udziału w toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, dotyczących uchwalania planów miejscowych G., zmian do studiów i kierunków zagospodarowania przestrzennego G. oraz ustalania warunków zabudowy i lokalizacji inwestycji celu publicznego. Działalności taka z natury rzeczy musi wiązać się z posiadaniem i zabezpieczeniem pewnych kosztów, z przeznaczeniem na ten właśnie cel. Majątek Stowarzyszenia, jak wynika z pkt 36 statutu, powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków i zapisów oraz dotacji i ofiarności publicznej. Stowarzyszenie nie wykazało, aby czyniło jakiekolwiek starania o zabezpieczenie środków na realizację statutowych celów, w inny sposób niż przez zobowiązanie do uiszczania symbolicznych składek członkowskich. Brak jest w takiej sytuacji podstaw do przerzucania ciężaru kosztów realizacji celów statutowych Stowarzyszenia na Skarb Państwa. Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło