II SO/Gd 7/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. przeciwko Gminie Miasta w przedmiocie wykupu nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić wnioskodawcy M. B. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od wniosku. M.B. (dalej skarżący) wniósł w dniu 27 sierpnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wszczęcie postępowania, które doprowadzić ma do zapłaty przez Prezydenta Miasta G. za korzystanie bez tytułu prawnego z nieruchomości należących do skarżącego. Podał skarżący, że wniosek odnosi się do nieruchomości położonych w G. przy ul. [...] i [...] oraz [...] i [...] za okres 197 miesięcy w kwocie 18.500.000 zł i ustawowych odsetek liczonych od lipca 2003 r. Zarzucił skarżący, że Prezydent Miasta G. nie respektuje obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji wydanej w sposób milczący zgodnie z art. 122a § 2 k.p.a., która stała się ostateczna w dniu 26.02.2019 roku oraz art. 110 § 2 k.p.a., który nakazuje respektować rozstrzygnięcia wydane w trybie milczącego załatwienia sprawy. Opisując sprawę wskazał skarżący, że 9 stycznia 2019 r. złożył do Rady Miasta G. skargę na niezgodne z prawem działanie Prezydenta Miasta G. W ocenie skarżącego skarga ta zainicjowała postępowanie administracyjne i zgodnie z zasadami k.p.a. załatwienie sprawy powinno nastąpić poprzez wydanie decyzji. Z niepodjęcia żadnych kroków ani rozstrzygnięć wywodzi skarżący milczące załatwienie sprawy, co jego zdaniem oznacza, że organ milcząco przyznał zasadność zgłoszonym przez niego żądaniom wypłaty wskazanej powyżej kwoty pieniężnej za bezumowne korzystanie z nieruchomości należących do skarżącego i żądanych odsetek. Zaznaczył skarżący, że Prezydent Miasta G. miał miesięczny termin na zgłoszenie sprzeciwu do wysuniętych wobec niego żądań, jednak nie skorzystał z prawa sprzeciwu - zatem uznał zgłoszone żądania. Cytując przepis art. 122g k.p.a. uznał skarżący, że milczące załatwienie sprawy uzyskało walor ostateczności i z racji związania nim tak organu jak i skarżącego, Prezydent Miasta G. powinien wykonać rozstrzygnięcie zapadłe w trybie milczącego załatwienia sprawy, czyli zapłacić żądaną przez skarżącego kwotę. W związku z powstaniem obowiązku zapłaty żądanej kwoty wystosował skarżący do Prezydenta Miasta G. wezwanie do zapłaty w dniu 9 kwietnia 2019 r. Prezydent Miasta nie zadośćuczynił żądaniu, co oznacza, zdaniem skarżącego, działanie na szkodę Miasta G. poprzez doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem dużej wartości. Podkreślił skarżący, że pozostaje w sporze z organem administracji, którego wiążą przepisy, terminy i procedury załatwiania spraw. Końcowo skarżący wniósł – w przypadku odmowy wszczęcia postępowania – o wskazanie powodów odmowy oraz podstawy prawnej uznania, że Prezydent Miasta G. nie ma obowiązku przestrzegać przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w opisanej przez skarżącego sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne może być skarga lub wniosek. Z art. 63 p.p.s.a. wynika bowiem, że postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, jeżeli ustawy tak stanowią. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), dalej u.p.z.p., jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę lub wykupienia nieruchomości lub jej części. W oparciu o powyższy przepis właściciel, który na skutek wejścia w życie nowych aktów podjętych w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może korzystać ze swojej nieruchomości w dotychczasowy sposób, a chce z tego tytułu uzyskać stosowne odszkodowanie lub żąda od gminy wykupienia nieruchomości, może dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym. Pismo skarżącego stanowi w istocie żądanie wszczęcia postępowania sądowego opartego na powyższych przepisach u.p.z.p., które nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a podlegających rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Należy dodać, że z wymienionych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika również, że sąd administracyjny nie jest właściwy do prowadzenia postępowania mającego na celu nakazania Gminie wypłaty odsetek ustawowych za niewykupienie nieruchomości w terminie. Skoro, jak wynika z powyższego, przedmiot żądania nie mieści się w dyspozycji powołanego przepisu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., wniosek M.B. należało ocenić jako niedopuszczalny ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego w tak przedstawionej sprawie. Czyniąc zadość oczekiwaniu skarżącego domagającego się wskazania czy w zakreślonym przez niego przedmiocie Prezydent Miasta G. zobowiązany jest stosować przepisy Kodeksu posterowania administracyjnego należy w pierwszej kolejności wytknąć skarżącemu błędne i bezpodstawne uznanie, że w sprawie doszło do milczącego wydania decyzji uznającej roszczenie skarżącego. Przepisy o milczącym załatwieniu sprawy, które jak słusznie skarżący wskazuje pojawiły się w Kodeksie postępowania administracyjnego w rozdziale 8a z dniem 1 czerwca 2017 r., mogą być stosowane jedynie w sprawach, w których przepis szczególny to przewiduje. Oznacza to po prostu, że aby doszło do milczącego załatwienia sprawy musi to wynikać z ustawy materialnej, tymczasem w żadnym przepisie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajduje się zapis o możliwości milczącego załatwienia sprawy. Prowadzi to do wniosku, że wbrew przekonaniu skarżącego, w sprawie nie doszło do milczącego uznania przez Prezydenta Miasta G. zasadności roszczenia skarżącego, organ nie ma obowiązku zapłaty żądanej kwoty i nie narusza w taki sposób żadnych przepisów k.p.a.. Tym samym dedukcja skarżącego jest całkowicie błędna i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących Prezydenta Miasta G. przepisach. Żądanie skarżącego nie znajduje oparcia w przepisach, które przewidują wydanie decyzji. Oznacza to, że roszczenie skarżącego nie może zostać załatwione w drodze wydania decyzji. Sądowi z urzędu wiadomo, że tożsamej treści wnioski o wszczęcie postępowania składał skarżący do WSA w Gdańsku wielokrotnie i mimo wskazywania przez Sąd jaki tryb postępowania przewidziany jest dla zadośćuczynienia żądaniu skarżącego nie korzysta skarżący z tej drogi. Raz jeszcze wskazać należy, że skarżący domagać się może nakazania wykupu działek do niego należących przez Gminę Miasta G. w sytuacji, gdy wskutek regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomości te są nieprzydatne gospodarczo dla skarżącego jako właściciela, w drodze powództwa przed sądem powszechnym. W drodze takiego procesu sąd zweryfikuje podstawę roszczenia o wykup działek oraz w sytuacji uznania go za zasadne określi cenę tej transakcji. Natomiast Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do przeprowadzenia takiego postępowania, ani do nakazania Gminie Miasta G. wykupu nieruchomości czy zapłaty jakiejkolwiek kwoty pieniężnej. Z tych względów wniosek jako niedopuszczalny należało odrzucić na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. stanowi bowiem, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił wnioskodawcy ze Skarbu Państwa uiszczony od wniosku wpis sądowy.