II SO/Gd 8/12

Gdańsk, dnia 13 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o wymierzenie Burmistrzowi Miasta grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi R. C. na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Burmistrzowi Miasta grzywnę w wysokości 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych); 2. zasądzić od Burmistrza Miasta na rzecz R. C. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. C. - pismem z dnia 11 czerwca 2012 roku, wniósł o wymierzenie Burmistrzowi Miasta grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi R. C. na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż pismem z dnia 25 kwietnia 2012 roku (złożonym w Urzędzie Miejskim 27 kwietnia 2012 r.) skarżący R. C. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Burmistrza Miasta ze skargą na nieudostępnienie mu informacji publicznej w postaci wyników kontroli spółki komunalnej Gminy Miasta (tzw. audytu) w formie określonej w art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazał również, iż do dnia złożenia wniosku skarga nie została doręczona adresatowi tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Miasta wniósł o jego oddalenie jako niezasadnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż skarga R. C. na bezczynność organu z dnia 25 kwietnia 2012 roku została zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku bez wskazania, iż składana jest za pośrednictwem Burmistrza Miasta, zatem bez określenia organu, do którego została złożona. Stwierdził przy tym, iż skarga wpłynęła do Urzędu Miasta. Organ powołał się na treść art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stwierdził, że skarżący R. C., mimo obligatoryjnego wymogu ustawy, nie określił organu, za którego pośrednictwem wnosi skargę. Skarżący wskazał na adresata pisma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku co - zdaniem organu, oznaczało, iż skierował skargę bezpośrednio do Sądu. Powyższa skarga - w przekonaniu Burmistrza, wpłynęła zatem jedynie do wiadomości Burmistrza, a skarżący złożył ją bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazałby ją według właściwości do Burmistrza i wówczas Burmistrz - jako organ, o którym mowa w art. 54 § 1 ww. ustawy, przekazałby skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Burmistrz Miasta wyjaśnił nadto, że jego postępowanie nie stanowi żadnego świadomego i celowego naruszania obowiązków wynikających z przepisów prawa, a Burmistrz nie był zobowiązany do uzupełnianie złożonej przez skarżącego skargi o określenie za pośrednictwem jakiego organu skargę składa. Ustosunkowując się do odpowiedzi na wniosek, R. C. w piśmie z dnia 11 lipca 2012 roku stwierdził, że wyjaśnienia Burmistrza Miasta są niewiarygodne i sprzeczne ze stanem faktycznym. Skargę na bezczynność organu złożył bowiem w dwóch egzemplarzach, co bezsprzecznie dowodzi, że miała ona zostać przesłana wraz z odpowiedzią strony przeciwnej, a więc za pośrednictwem Burmistrza Miasta - do Sądu. Podkreślił przy tym, że Burmistrz Miasta jest doktorem nauk prawnych, wobec czego przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym są mu doskonale znane. Burmistrz Miasta - w odpowiedzi na powyższe pismo wnioskodawcy, podtrzymał swoje stanowisko w sprawie (pismo organu z dnia 20 sierpnia 2012 roku). Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) - skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z przepisu zawartego w § 2 cytowanego artykułu wynika przy tym, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, iż skarga R. C. na bezczynność organu - Burmistrza Miasta, dotycząca nieudostępnienia skarżącemu informacji publicznej, stanowiąca pismo z dnia 25 kwietnia 2012 roku, została złożona w Urzędzie Miejskim dnia 27 kwietnia 2012 roku. W toku postępowania Burmistrz Miasta nie kwestionował przy tym wyjaśnień skarżącego, który w piśmie z dnia 11 lipca 2012 roku podkreślił, iż skargę złożył w dwóch egzemplarzach (dla Sądu i dla organu). W skardze - w ocenie Sądu prawidłowo, określony został adresat skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Prawidłowo określono w niej również strony postępowania tj. skarżącego (R. C.) oraz stronę przeciwną tj. Burmistrza Miasta, jako organ, którego skarga dotyczy. Zdaniem Sądu, w skardze skarżący nie był obowiązany wyraźnie napisać, iż wnosi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem Burmistrza Miasta. W sposób oczywisty z czynności podjętych przez skarżącego i treści pisma wynikało bowiem, iż skargę kieruje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (adresata pisma) i że prawidłowo tj. zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę skierowaną do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu (Burmistrza Miasta), którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Obowiązkiem organu tj. Burmistrza Miasta było zatem tak złożoną skargę przekazać wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w ustawowym terminie, o którym mowa w zacytowanym powyżej art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, tj. w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, czego organ nie uczynił. Jak wynika bowiem z wyjaśnień stron oraz notatek urzędowych sporządzonych w niniejszej sprawie, w tym z ostatniej notatki urzędowej z dnia 12 września 2012 roku, pomimo upływu ustawowego terminu do wykonania obowiązku, określonego w przepisach art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, Burmistrz Miasta nie przekazał skargi oraz akt administracyjnych sprawy, której skarga dotyczy, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Naruszenie obowiązku wynikającego z ww. przepisów (tj. art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej), jest zatem - zdaniem Sądu - oczywiste. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia - na podstawie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny Sąd ustalił mając na uwadze treść art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2011 r. i w drugim półroczu 2011 r. (M. P. z 2012 roku, poz. 94). Zgodnie z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W 2011 roku - jak wynika z powyżej opisanego obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, wyniosło 2974,69 zł. Wymierzając grzywnę w wysokości 20.000 zł, czyli w górnych jej granicach, Sąd wziął pod uwagę, iż do dnia dzisiejszego skarga, której dotyczy wniosek, nie została przekazana do Sądu. Sąd zważył również, iż wniosek R. C. dotyczy nieprzekazania skargi złożonej w przedmiocie bezczynności organu administracji w sprawie udzielenia informacji publicznej. Obowiązek udzielania przez organy informacji publicznej stanowi element konstytucyjnych gwarancji jawności administracji. Zasada jawności działania organów państwa, nazywana niekiedy "przejrzystością administracji", jest uważana za jedną z fundamentalnych wartości państwa prawa, warunek efektywnego funkcjonowania systemu demokratycznego (tak T. R. Aleksandrowicz w: "Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej", Warszawa 2002, s. 7-10). Dostęp do informacji publicznej jest uznawany za konsekwencję przyjęcia zasady zwierzchności narodu wyrażonej w art. 4 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (tak P. Winczorek w: "Prawo obywatela do informacji", "Rzeczpospolita" z dnia 24 lutego 2000 r., nr 46). Z koncepcji podporządkowania organów państwa jego obywatelom wynika w szczególności postulat zapewnienia tym ostatnim pełnej informacji na temat działań administracji publicznej, dzięki czemu realna staje się odpowiedzialność osób sprawujących funkcje publiczne przed społeczeństwem. W innym przypadku "obywatele nie dysponujący informacjami o biegu spraw publicznych, także w skali lokalnej, nie mogą realizować swoich praw jako członkowie zbiorowości, do której należy władza zwierzchnia" (tak P. Winczorek w: "Prawo obywatela do informacji", "Rzeczpospolita" z dnia 24 lutego 2000 r., nr 46). Zasada przejrzystości administracji funkcjonuje zatem nierozdzielnie z prawem dostępu do informacji publicznej. Z tej też przyczyny niezwykle istotna jest kontrola sposobu udostępniania obywatelom informacji publicznej przez organy administracji, sprawowana przez sądy administracyjne. Kontrola ta może jednak być efektywna jedynie wówczas gdy skargi obywateli na bezczynność organów w tym zakresie będą przekazywane przez organy do sądów i to w zaostrzonym w stosunku do treści art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (30 dni na przekazanie skargi) terminie 15 dni, wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu na rzecz wnioskodawcy zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi.