II SO/Gd 8/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze wniosku I. P. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta za nieprzekazanie skargi dotyczącej wymierzenia grzywny z powodu niewykonania wyroku sądu postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych; 2. zasądzić na rzecz I. P. od Prezydenta Miasta kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. P. pismem z 28 marca 2013 roku wniosła o wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku jej skargi o wymierzenie temu organowi grzywny z powodu niewykonania wyroku sądu w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wyjaśniła, że pismem z 13 stycznia 2013 roku wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę o wymierzenie Prezydentowi grzywny z powodu niewykonania wyroku tego Sądu. WSA pismem z 23 stycznia 2013 r. przekazał skargę Prezydentowi z wezwaniem do udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania akt sprawy w terminie 30 dni. Wysokość grzywny pozostawiła skarżąca do uznania Sądu. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II odpis wniosku o wymierzenie grzywny został doręczony organowi z jednoczesnym wezwaniem do udzielenia odpowiedzi na ten wniosek w 2 egzemplarzach w terminie 7 dni. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone organowi 23 kwietnia 2013 r. Prezydent nie udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek. Natomiast pismem z 29 kwietnia 2013 r. organ ustosunkował się do skargi o wymierzenie grzywny z powodu niewykonania wyroku Sądu oraz nadesłał akta sprawy dotyczące skargi I. P. z 13 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi i akt sprawy w terminie jest zasadny. Stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) - skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z przepisu § 2 cytowanego artykułu wynika przy tym, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia. W niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, iż skarga I. P. dotycząca niewykonania przez Prezydenta Miasta wyroku, stanowiąca pismo z 13 stycznia 2013 r., została złożona bezpośrednio do WSA w Gdańsku. Sąd pismem z dnia 23 stycznia 2013 r. (nadanym 29 stycznia 2013 r.) przesłał skargę według właściwości do Prezydenta Miasta pouczając o treści art. 55 § 1 P.p.s.a. który stanowi, że w razie niezastosowania się organu do obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie 30 dni, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny. Skarga I. P. została wysłana do organu w dniu 29 stycznia 2013 r., termin do przekazania jej do Sądu upływał zatem z końcem dnia 28 lutego 2013 r. Skarga wraz z aktami została nadana na adres Sądu dopiero w dniu 29 kwietnia 2013 r. Bezspornie obowiązkiem Prezydenta Miasta przekazanie przesłanej według właściwości przez Sąd skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w ustawowym terminie 30 dni, o którym mowa w art. art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenie obowiązku wynikającego ze wskazanego przepisu, jest zatem - zdaniem Sądu - oczywiste. Wskazać należy także, iż cytowany przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. jej charakter, przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Powyższe nie ma wpływu na okoliczność, że wyłączną materialno-prawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Samo wykonanie obowiązku, określonego we wskazanym przepisie (ale po terminie), nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Wprawdzie nie ma już potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, albowiem organ ostatecznie wykonał ten obowiązek. Niemniej należy zauważyć, iż obowiązek ten został wykonany z uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi w tym przypadku sankcję za naruszenie prawa i spowodowanie, że sprawa sądowoadministracyjna nie mogła być rozpatrzona bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymaga również zaznaczenia, iż w sytuacji, gdy organ przekazał sprawę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po złożeniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny nie staje się bezprzedmiotowe i nie znajduje zastosowania w tej sprawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Wymierzenie grzywny w takiej sytuacji nie tylko pełni funkcję represyjną, ale ma także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale. Sąd nie może uwzględnić stanowiska organu co do kwestii przyczyn uchybienia terminowi do przekazania skargi, bowiem takie wyjaśnienia złożone nie zostały. Jednak z pisma strony skarżącej złożonego do sprawy sygn. akt II SA/Gd 320/13 wynika, że praktyka nieprzekazywania środków odwoławczych, w tym skarg kierowanych do Sądu, jest często stosowana przez Prezydenta i stąd też skarżąca celowo złożyła skargę także z pominięciem organu (vide pismo z 11 marca 2013 r. k. 34). Natomiast jednocześnie ze skierowaniem skargi do Sądu skarżąca wysłała ją także z dowodem uiszczenia opłaty od skargi do organu. Jednak organ nie przesłał skargi złożonej do niego bezpośrednio, jak również nie przesłał tej skargi doręczonej mu za pośrednictwem Sądu. Pozostawał w bezczynności, nie czynił nic aby dochować terminów przekazania skargi i akt sprawy, aby zagwarantować stronie szybkie rozpoznanie jej sprawy i nie dołożył staranności aby zachować ustawowy termin. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny, to jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wskazać należy, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 P.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności, w tym ocenia, jakie przyczyny spowodowały opóźnienie w przesłaniu skargi, czy organ dopuszczał się tego rodzaju uchybień w przeszłości, czy przekroczenie terminu do przesłania skargi ma charakter nagminny, czy też stanowiło jednostkowy przypadek. Uwzględnia także podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Opisany powyżej brak jakiegokolwiek działania organu pomimo doręczenia mu przez Sąd i przez skarżącą skargi nie może zostać zaakceptowany. Pozostawienie uznaniu organów oceny, czy dana skarga powinna zostać skierowana do sądu administracyjnego, czy też nie, byłoby sprzeczne z celem analizowanych przepisów, które prawo dokonania takiej oceny dają sądowi administracyjnemu, który może w jej wyniku skargę odrzucić jako niedopuszczalną lub nadać jej bieg zgodny z ustawą. Nie można pominąć także okoliczności, że gdyby organ w terminie przekazał skargę I. P. to na dzień dzisiejszy sprawa z tej skargi mogłaby już być rozstrzygnięta. Wymierzając grzywnę w wysokości 15000 zł, czyli w średnich jej granicach, Sąd wziął pod uwagę, iż skarga, której dotyczy wniosek, została przekazana do Sądu po kolejnych pismach skarżącej i dopiero do doręczeniu organowi wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt. Sąd zważył również, iż wniosek I. P. dotyczy nieprzekazania skargi złożonej w przedmiocie wykonania wyroku. Sąd orzekający uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 15 000 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Wymierzając tak stosunkowo wysoką grzywnę Sąd uwzględnił, iż organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, nie poinformował strony o przyczynie niedotrzymania terminu, jak również wykonał nałożony na niego obowiązek w postaci przesłania skargi jej odpowiedzi i akt administracyjnych dopiero po złożeniu przez skarżąca wniosku o wymierzenie grzywny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 210 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu na rzecz wnioskodawczyni zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi.