II SO/Gd 8/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej wniosku w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa postanawia: odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Wnioskiem z 11 lipca 2014 r. złożonym na urzędowym formularzu G. S. wniosła o przyznanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała w uzasadnieniu, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 1633 zł. Po wykupieniu lekarstw i zakupie żywności nie pozostaje wiele środków. Wskazała, że niczego nie posiada. Do wniosku dołączyła skarżąca decyzje o waloryzacji emerytury do kwoty 1633,99 zł netto z informacją o potrąceniach komorniczych w wysokości 408,49 zł. W związku z wątpliwościami co do rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawczyni zarządzeniem z 16 lipca 2014 r. wezwano ją do przedłożenia szeregu dokumentów i złożenia wyjaśnień celem ustalenia, czy istnieją podstawy do pozytywnego rozpoznania złożonego wniosku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała pismo oświadczając, że zameldowana jest w Malborku, gdzie mieszka razem z bratem będącym najemcą lokalu komunalnego. Wskazała, że osoby z którymi zamieszkuje nie wyraziły zgody na ujawnienie ich danych osobowych, majątku i dochodów. Wskazała, że nie ponosi kosztów mieszkaniowych, gdyż wszystko opłaca brat. Jedynie skarżąca dokłada 100 czy 200 zł tytułem zużytych mediów, za czas jaki zamieszkuje. Wskazała skarżąca, że załącza dokumenty dotyczące umów kredytowych: z 12 października 2010 r. na kwotę 23.705 zł, której nie spłaca, Z 14 marca 2011 r. w Santander Consumer Bank, gdzie pozostała do spłaty kwota 960 zł, SKOK z 5 listopada 2011 r. na kwotę 3000 zł. Przedstawiła skarżąca wyciąg z rachunku bankowego w PKOBP, gdzie poza obciążeniami z tytułu prowadzenia rachunku i wpłaty gotówkowej w kwocie 300 zł nie miały miejsca żadne operacje. Wykaz operacji na rachunku w Raiffeisen Bank wskazuje, że skarżąca dokonała tam wpłaty gotówki w dniu 26 listopada 2013 r. w wysokości 650 zł, które w ciągu miesiąca wypłaciła. Nie przedstawiła skarżąca dowodów na ponoszenie kosztów leczenia czy zakupu leków, nie udokumentowała swoich wydatków w żaden sposób, nie złożyła także oświadczenia w przedmiocie posiadania pojazdów mechanicznych. Rozpoznając przedmiotowy wniosek referendarz zważył, co następuje: Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskuje skarżąca, przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). W ocenie referendarza wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazała bowiem, że konieczność poniesienia przez nią kosztów zainicjowanego postępowania mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania. Okoliczności na jakie powołała się wnioskodawczyni we wniosku - na żądanie referendarza- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni (mimo wezwania z 16 lipca 2014 r.) nie wyjaśniła i nie udokumentowała wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową. Pozostała nie wyjaśniona kwestia wysokości kosztów utrzymania skarżącej, nie zostały potwierdzone jakiekolwiek wydatki na leki i leczenie, nie podała skarżąca jednoznacznie gdzie zamieszkuje. Brak jest dowodów na istnienie zadłużenia skarżącej. Odnosząc się do zarzutu, że dane dotyczące osób z którymi skarżąca gospodaruje, których przedstawienia żądano w zarządzeniu podlegają ochronie w trybie ustawy o ochronie danych osobowych, wskazać należy, że osoba, która decyduje się na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy winna liczyć się z tym, że będzie musiała przedstawić swoją sytuację rodzinną i majątkową (a więc także osób z którymi zamieszkuje i gospodaruje) oraz że te dane zostaną poddane szczegółowej analizie. Osoba która domaga się przerzucenia kosztów wszczętego przez siebie postępowania sądowego na Skarb Państwa, a tym samym na podatników, musi mieć świadomość, że jednocześnie decyduje się na wykazanie braku środków po swojej stronie nie tylko poprzez złożenie oświadczenia, ale poparcie tego oświadczenia stosownymi dokumentami. Natomiast rolą referendarza jest ocena czy złożone oświadczenia i przedstawione dowody są wystarczające do udzielenia stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Bezsprzecznie w niniejszym przypadku referendarz podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. I w ocenie referendarza wskazane we wniosku okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, czy poniesienie kosztów sądowych jest dla skarżącej niemożliwe, albowiem z winy samej wnioskodawczyni nie sposób stwierdzić jaka jest jej rzeczywista sytuacja finansowa, a tym samym nie sposób zweryfikować twierdzeń zawartych we wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.