II SPP/Gd 46/19
PostanowienieWSA w Gdańsku2019-05-20
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna non profit, działająca na rzecz dzieci i seniorów, która utrzymuje się z dotacji i pracy wolontariuszy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i uzyskać ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Organizacja społeczna non profit, działająca na rzecz dzieci i seniorów, która wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Sąd może uwzględnić wcześniejszą dokumentację finansową strony oraz fakt zainicjowania przez nią wielu postępowań.Stan faktyczny
Towarzystwo z siedzibą w W. wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą rozbiórki obiektu budowlanego. Towarzystwo argumentowało, że jest organizacją non profit, działającą na rzecz dzieci i seniorów, korzystającą jedynie ze środków członków i sponsorów, bez zatrudniania pracowników. Wskazało na posiadanie jedynie ruchomości i niewielkie środki na koncie bankowym, a także na miesięczne wydatki związane z utrzymaniem siedziby. W poprzednich postępowaniach sądowych przed tym samym sądem, Towarzystwo wykazało podobną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano Towarzystwu z siedzibą w W. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2019 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym wniosku Towarzystwa z siedzibą w W. w sprawie ze jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: przyznać Towarzystwu z siedzibą w W. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Towarzystwo z siedzibą w W. zwróciło się wnioskiem z 11 maja 2019 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając swój wniosek wskazało, że jest organizacją społeczną non profit, działającą na rzecz dzieci i seniorów. W swej działalności korzysta jedynie ze środków swych członków (składek) i wsparcia sponsorów. Nie zatrudnia pracowników, czynności organizacyjne i techniczne wykonują wolontariusze, którzy z ogromnym zaangażowaniem wykonują zadania na rzecz dzieci i seniorów. Przez ponad 10 lat z wypoczynku organizowanego przez Stowarzyszenie skorzystało około 6 tysięcy dzieci i młodzieży z terenów zaniedbanych. Stowarzyszenia nie stać na coroczne rozbieranie i stawianie na nowo stanicy wykorzystywanej wyłącznie w celach realizacji celów statutowych, a tym bardziej na wydatki związane ze skutkami pochopnych decyzji, wydawanych przez urzędników.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że Stowarzyszenie nie posiada kapitału zakładowego, środków finansowych i majątku, poza ruchomościami takimi jak namioty, łóżka, materace, wyposażenie kuchenne i sanitarne. Wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za 2018 rok wynosi 81 525,01 zł, zaś wysokość zysku i strat za 2018 rok wynosi 0 zł. Na rachunku bankowym Stowarzyszenia znajduje się kwota 1.401,815 zł (według oświadczenia na formularzu PPPr). Miesięczne wydatki Stowarzyszenia z tytułu: czynszu najmu za lokal siedziby, energii elektrycznej, telefonów, internetu, wywozu odpadów wynoszą około 1100 zł. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu i poniesionej straty za 2017 rok Stowarzyszenia wynika, że jego przychód wyniósł 320 468,16 zł, koszty uzyskania przychodu – 285 492,79 zł, a dochód – 34 975,37 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Wniosek Stowarzyszenia Skautowego o przyznanie prawa pomocy obejmował zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a zatem dotyczył sytuacji określonej w art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a..
Stosownie zaś do treści art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Odnotowania wymaga, że przed tutejszym Sądem zostały rozpoznane już wnioski o przyznanie prawa pomocy pochodzące od przedmiotowego Stowarzyszenia i referendarzowi znana jest dokumentacja finansowa i treść złożonych wyjaśnień w tamtych sprawach, stąd też uznając je za wiarygodnie nie skorzystano w niniejszej sprawie z możliwości zobowiązania strony wnioskującej do przedłożenia dokumentacji mającej potwierdzać twierdzenia strony wnioskującej o nieposiadaniu środków na prowadzenie spraw sądowoadministracyjnych. Na uwadze należy także mieć, że w chwili obecnej Stowarzyszenie zainicjowało sześć tożsamych postępowań i kwota samych wpisów sądowych stanowi kwotę 3 tys. zł.
Zauważając, że Stowarzyszenie utrzymuje się z dotacji przeznaczanych na ściśle określone cele, jego działalność opiera się w całości na pracy wolontariuszy, a przyświeca temu cel niesienia wsparcia i zapewnienia wypoczynku dzieciom, młodzieży i seniorom referendarz uznał, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W konsekwencji przyjmując, że Towarzystwo Skautowe Szmaragdowa z siedzibą w Warszawie wykazało zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., przyznać należało wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło