III SA/Gd 1/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-08-29

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku wykazania niskich dochodów, braku oszczędności i majątku, spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe z małoletnią córką, a jej dochody pochodzą z wynagrodzenia i alimentów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła dokumenty dotyczące dochodów, wydatków na utrzymanie lokalu, opłat i kosztów utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. sygn. akt [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskiem datowanym na dzień 15 lipca 2013 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - 24 lipca 2013 r.) skarżąca W. B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W świetle oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małoletnią córką. Z kolei w świetle oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach ww. nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Źródłem dochodu dwuosobowego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez wnioskodawczynię (w kwocie 1.700 zł brutto miesięcznie) oraz alimenty przysługujące córce (w kwocie 1.000 zł brutto miesięcznie). W związku z tym, iż ww. oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do dokonania oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2013 r., wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: a) odpisów zeznania podatkowego złożonego do urzędu skarbowego za rok 2012 bądź zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętego dochodu za ww. rok; b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; c) wskazania gdzie wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z córką, do kogo należy zamieszkiwany lokal mieszkalny, kto ponosi koszty jego utrzymania i w jakiej wysokości; d) dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawczyni i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (utrzymanie lokalu, opłaty czynszowe, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, inne). W dniu 27 sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły: - pisemne oświadczenie wnioskodawczyni dotyczące wynajmu lokalu mieszkalnego wraz z kserokopią umowy najmu lokalu mieszkalnego za kwotę 800 zł brutto miesięcznie; - zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie dochodu osiągniętego przez wnioskodawczynię w roku 2012; - nota obciążeniowa za wynajmowany lokal (rozliczenie okresu 1 kwietnia – 30 czerwca 2013 r.) na kwotę 139,01 zł; - faktura VAT dotycząca usług telekomunikacyjnych na kwotę 69,38 zł (rozliczenie okresu 20 czerwca – 19 lipca 2013 r.); - faktury za energię elektryczną (rozliczenie okresu 5 kwietnia – 5 sierpnia 2013 r.) na kwoty 93,37 zł i 103,80 zł; - potwierdzenie opłaty za przedszkole za sierpień 2013 r. w kwocie 325,50 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez A S.A z saldem ujemnym na dzień 1 sierpnia 2013 r. wynoszącym minus 269,62 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez B S.A. z saldem wynoszącym 0 zł na dzień 31 lipca 2013 r.; - wyciąg z rachunku karty kredytowej z zadłużeniem wynoszącym 502,51 zł na dzień 26 lipca 2013 r. W tym stanie uznano, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powołanej regulacji normatywnej to na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka 13 formularza PPF) uznano, iż wnioskodawczyni nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Za powyższą konstatacją przemawia zestawienie kwoty niewysokich, comiesięcznych dochodów netto z udokumentowanymi wydatkami związanymi z utrzymaniem dwuosobowego gospodarstwa domowego. Ponadto wnioskodawczyni wykazała dostatecznie, że w obecnych realiach nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie ww. kosztów. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia, przyznając prawo pomocy w żądanym przez wnioskodawczynię zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło