III SA/Gd 1/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-04-06
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w tym wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed NSA oraz zwrot niezbędnych wydatków, powinny być przyznane według przepisów obowiązujących w dacie wszczęcia postępowania, czy według przepisów wchodzących w życie w trakcie jego trwania?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, adwokat J. M., przysługuje wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem VAT w kwocie 295,20 zł oraz zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków w kwocie 390 zł. Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (tj. przed 1 stycznia 2016 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia według stawek minimalnych określonych w tym rozporządzeniu, podwyższonych o podatek VAT, oraz zwrot udokumentowanych wydatków.Stan faktyczny
Wniosek adwokata J. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dotyczył sporządzenia skargi kasacyjnej oraz udziału w rozprawie przed NSA, a także zwrotu niezbędnych wydatków. Postępowanie pierwotnie dotyczyło skargi W. B. na decyzję SKO w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. WSA w Gdańsku oddalił skargę, a następnie przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik z urzędu brał udział w rozprawie przed NSA.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni od Skarbu Państwa wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 zł oraz kwotę 390 zł tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat J. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonanej na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: I. przyznać wnioskodawczyni od Skarbu Państwa wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; II. przyznać wnioskodawczyni od Skarbu Państwa kwotę 390 zł (trzysta dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Następnie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w G. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w przedmiotowej sprawie wyznaczyła adwokat J. M. (poprzednio G.), o czym powiadomiono Sąd pismem datowanym na dzień 23 września 2013 r.
W dniu 25 listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga kasacyjna od ww. wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Obydwa pisma sporządzone zostały przez ustanowionego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyznaczonej na dzień 10 listopada 2015 r.
Po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny adwokat J. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych oraz o zwrot poniesionych niezbędnych i udokumentowanych wydatków (zgodnie z przedłożonymi kopiami faktur VAT za przejazd na trasie S. – Warszawa – S. - k. 225 – 227 akt sprawy).
Z oświadczenia pełnomocnika wynika, że powyższe opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W tym stanie uznano, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 1 stycznia 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Należy mieć jednakże na uwadze, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Stosując wnioskowanie a fortiori należy uznać, że do niniejszej sprawy, wszczętej i prawomocnie zakończonej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., to jest przed dniem 1 stycznia 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.)
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w drugiej instancji): za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Ponieważ w niniejszej sprawie stawka minimalna określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia wynosi 240 zł, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi wyznaczonemu po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje w wysokości 240 zł (100% stawki minimalnej), co po podwyższeniu o 23 % stawkę podatku od towarów i usług daje finalnie kwotę 295,20 zł brutto.
W myśl § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Należy w tym miejscu wskazać, że przyznane wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem drugiej instancji obejmuje także wynagrodzenie za sporządzenie oraz wniesienie wraz ze skargą kasacyjną wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Należy mieć bowiem na uwadze, iż czynność polegająca na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej należy do zakresu postępowania przed sądem drugiej instancji – a stosownie do art. 87 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna winna być złożona równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Ponadto przywołane wyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zawiera podstaw prawnych do przyznawania odrębnego wynagrodzenia za złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z powyższych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Odnosząc się z kolei do żądania zwrotu udokumentowanych wydatków należy wskazać, że zgodnie z § 19 pkt 2 ww. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa obejmują także niezbędne, udokumentowane wydatki.
W realiach sprawy ustanowionemu w sprawie adwokatowi przysługuje zwrot udokumentowanych, niezbędnych wydatków, na które złożyły się koszty dojazdu pełnomocnika z miejscowości S. do Warszawy na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz koszty drogi powrotnej.
Wydatek ten znajduje potwierdzenie w przedłożonych przez pełnomocnika kopiach faktur VAT, w związku z czym został oceniony jako udokumentowany.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 in fine ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło