III SA/Gd 1001/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 2 sierpnia 2013 r. nr[...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. R. 53,20 zł (pięćdziesiąt trzy złote dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 2 sierpnia 2013r. Wójt Gminy, działając m.in. na podstawie art. 2 pkt 9, art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), odmówił S. R. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej W. K. na dziecko A. K. w okresie świadczeniowym 2011/2012 w wysokości 2 400,00 zł z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 5 marca 2013r. wydana została decyzja zobowiązująca S. R. do zwrotu 2 400,00 zł z odsetkami z tytułu wypłaconych od 1.10.2011r. do 30.09.2012r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu 21 czerwca 2013r. S. R. wystąpił o umorzenie tych należności z uwagi na brak wystarczających środków na spłatę zadłużenia. Organ ustalił, że dłużnik utrzymuje się z emerytury w kwocie 717,35 zł, z której dokonywane jest potrącenie komornicze na rzecz alimentów w wysokości 301,70 zł. Żona dłużnika otrzymuje emeryturę w wysokości 979,72 zł. Na utrzymanie małżonkowie mają miesięcznie 1 395,30 zł. Małżonka dłużnika jest osobą chorą, ale dłużnik nie przedłożył żadnych rachunków za leki. Organ , powołując się na pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 21 stycznia 2013r. stwierdził, że S. R. jest właścicielem mieszkania o pow. 51,42 m2 oraz samochodu osobowego marki Ford Mondeo, rocznik 1997r. Dłużnik nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dwukrotnie umorzono mu należności wobec GOPS. W związku z powyższym organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności. Po rozpatrzeniu wniesionego przez S. R. odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 października 2013r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika , że kwestia zastosowania tej normy zależy wyłącznie od oceny organu rozstrzygającego daną sprawę. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Wnioskodawca posiada majątek o znacznej wartości, tj. mieszkanie oraz samochód, a ponadto dwukrotnie umarzano mu zaległości alimentacyjne. Organ zwrócił też uwagę, że obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców. Tym samym nie było podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji. S. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wskazał, że organ nie wziął pod uwagę, że skarżący, mając emeryturę płaci alimenty, nie zadłuża się na przyszłość , spłaca zadłużenie w GOPS w kwocie 1 059 zł. Podkreślił, że ma rozdzielność majątkową z żoną, mieszkającą w B.. Żona jest chora, po sześciu operacjach, leczy się częściowo prywatnie i nie jest w stanie mu pomóc. Z kolei on ze względu na swoje schorzenia nie jest w stanie dorobić do emerytury. Dysponuje na miesiąc kwotą 415 zł , z czego musi uiścić opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tj. Dz.U. z 2012 r., poz.1228 ze zm.), organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Orzekanie przez organy administracji na podstawie przywołanego przepisu odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że właściwy organ może ograniczyć nałożony na dłużnika obowiązek zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie ma on natomiast takiego obowiązku. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcia podjęte w omawianym trybie mogą być dowolne. Powinnością organów jest zachowanie wymogu dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych i uzasadnienie decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Kontrola decyzji uznaniowej polega na ocenie przez sąd administracyjny prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych oraz tego, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uznał, że brak podstaw do umorzenia skarżącemu należności , bowiem dochód w rodzinie skarżącego wynosi 697,65 zł miesięcznie, skarżący jest właścicielem mieszkania i samochodu, a ponadto korzystał on już dwukrotnie z umorzenia należności. Z kolei organ odwoławczy wyeksponował posiadanie przez skarżącego mieszkania i samochodu oraz fakt korzystania przez skarżącego dwukrotnie z umorzenia należności. Z powyższego wynika , że organy obu instancji przy dokonaniu oceny zasadności wniosku skarżącego za istotne, a nawet rozstrzygające uznały posiadanie przez niego "znacznego majątku", a fakt istnienia tego majątku ustaliły na podstawie pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 21 stycznia 2013 r. Jednak takiego pisma brak w aktach administracyjnych, brak w nich także jakiegokolwiek innego dowodu czy potwierdzenia , że skarżący jest właścicielem mieszkania i samochodu. Organy obu instancji także, wbrew obowiązkowi wszechstronnego rozważenia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego, takiej oceny nie dokonały. Organy w swoich rozważaniach pominęły wskazywane przez skarżącego kwestie dotyczące rozdzielności majątkowej, wskazywaną przez niego wysokość kwoty, którą miesięcznie dysponuje oraz znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącego i jego żony, w tym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącego. W tej sytuacji nie można uznać, by w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz by dokonały pełnej oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego. Organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Rozpoznając sprawę ponownie, organ mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności uwzględni wymogi określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co w rezultacie pozwoli na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji powinno odpowiadać dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.