III SA/Gd 1004/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 20 listopada 2012 r., skierowanym do Prezydenta Miasta, M. i J. P. zwrócili się o wymeldowanie córki D. W. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Uzasadniając złożony wniosek wnioskodawcy wskazali, że córka nie zamieszkuje w spornym lokalu. Mieszka w W. przy ul. [...]. Decyzją z dnia 26 sierpnia 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie m.in. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu D. W. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul [...] w W. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji, z odwołaniem się do treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz charakteru decyzji o wymeldowaniu wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać, że lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul [...] w W. stanowi centrum życiowe D. W. Zameldowanie zaś jest jedynie fikcją meldunkową. W oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalono, że D. W. opuściła sporny lokal około 17 lat temu. Wyprowadziła się z niego dobrowolnie wraz z dzieckiem, zabierając większość swoich rzeczy. Uczestniczyła w kosztach wykupu mieszkania rodziców i w związku z tym nie zamierza się z niego dobrowolnie wymeldować. Wyjaśniła, że pozostaje w konflikcie z rodzicami i aktualnie nie ma wstępu do spornego lokalu. W odwołaniu od ww. decyzji D. W. wskazała na jej krzywdzący charakter. Podała, że wniosła do Sądu Rejonowego w W. pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. W związku z tym wnioskowała o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia wszczętego postępowania. Twierdziła, że nie opuściła spornego lokalu dobrowolnie, zostawiła tam meble i inne swoje rzeczy osobiste. Została z niego wyrzucona przez rodziców. Decyzją z dnia 3 października 2013 r. znak [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta. Uzasadniając własną decyzję organ odwoławczy uznał za zasadną argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Ponadto Wojewoda wyjaśnił, że posiadanie pobytu stałego związane jest z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, które oznacza, że w tym lokalu osoba posiada tzw. centrum życiowe. Natomiast sporny lokal nie jest takim miejscem dla D. W. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona opuściła lokal dobrowolnie kilka lat temu i zamieszkuje w innym miejscu, w którym teraz powinna się zameldować na stałe. Dalej wskazano, że wszczęcie kolejnego postępowania dotyczącego przywrócenia naruszonego posiadania nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie. D. W. w skardze na ww. decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy po zakończeniu postępowania sądowego co do przywrócenia jej prawa przebywania w mieszkaniu rodziców. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności bądź też celowości. Sąd administracyjny nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W świetle art. 134 § 1 ww. aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej sprawy jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stan normatywny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości wydanych w toku postępowania rozstrzygnięć stanowić winna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U z 2006r. nr 139 poz.993 ze zm.), który w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Należy zwrócić uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny - i jako takie - nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu. Nie przesądzają również o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Prawidłowo zatem, orzekając o wymeldowaniu, organy administracji nie badały uprawnienia skarżącej do przebywania w lokalu, ustalając natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, System Informacji Prawnej Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, System Informacji Prawnej Lex nr 49415), czy opuściła ona ten lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Takie ustalenia muszą być dokonywane z pełnym poszanowaniem reguł wyznaczonych przez ustawę - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza treść art. 7 i 77 k.p.a. Generalnie zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącej prowadzi do wniosku, iż nie budzący wątpliwości jest fakt dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania przez D. W. Powyższe wynika zwłaszcza ze spójnych zeznań świadków (vide: zeznania M. P., J. P., W. P.) jak i z kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 27 listopada 2012 roku przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w W. oraz z wywiadu środowiskowego. W świetle materiału dowodowego sprawy należy przyjąć, że skarżąca sporny lokal opuściła z własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Zauważyć bowiem należy, iż opuszczenie lokalu nie będzie miało charakteru dobrowolnego jeżeli strona została do niego zmuszona i podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu. Nadto opuszczenie lokalu nie będzie miało charakteru dobrowolnego jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie występują. Zauważyć należy, że przed wielu laty skarżąca wyszła za mąż i obecnie zamieszkuje ze swoją rodziną. Tym samym nie sposób uznać za wiarygodne jej twierdzeń, że aktualne miejsce pobytu nie stanowi dla niej centrum życiowego. Centrum życiowe oznacza bowiem miejsce, w którym ześrodkowane są wszystkie podstawowe sprawy życiowe oraz gdzie zgromadzone zostały podstawowe przedmioty potrzebne danej osobie do egzystencji. Ponadto, za centrum życiowe uznawać należy miejsce, w którym dana osoba stale przebywa, śpi oraz spełnia swoje podstawowe potrzeby bytowe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2011r., sygn. akt I OSK 581/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się na tym tle do zarzutu skargi podnieść należy, że w rozpatrywanej sprawie podjęte zostały wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i w sposób obiektywny przeprowadziły postępowanie dowodowe, dążąc do ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo oceniając zebrane dowody. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do uznania jej za wadliwą. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżąca ograniczyła się jedynie do zarzutu niedopuszczalności wymeldowania jej z miejsca stałego pobytu mimo toczącego się postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania. Otóż zdaniem Sądu organ odwoławczy nadał właściwą ocenę prawną zainicjowanemu przez skarżącą postępowaniu o przywrócenie naruszonego posiadania, wskazując że w sprawie o utrudnianie zamieszkiwania, badaniu podlega stan istniejący w chwili opuszczenia lokalu a ten w niniejszej sprawie nie stanowił przedmiotu sporu. Tym samym prawidłowo ocenił, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe. Brak powrotu do lokalu przez wiele lat jak i podejmowane próby ugodowego rozwiązania sporu przed sądem powszechnym dowodzi problemów nie na tle zamieszkiwania w lokalu a rozstrzygnięcia sporów dotyczących uprawnień do lokalu, które w sprawie o wymeldowanie nie podlegają badaniu przez organy administracji. Zauważyć także należy, że złożenie w stanie faktycznym sprawy, pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania nie zwalnia organów z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego a następnie jego oceny na podstawie przesłanek istotnych w postępowaniu o wymeldowanie. Prawidłową ocenę prawną w tym zakresie zawiera zaskarżona decyzja. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji zasadnie ocenił, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za wymeldowaniem skarżącej z pobytu stałego. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy, który to organ ponownie rozstrzygał sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (vide: art. 15 k.p.a.). Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta są zgodne z prawem. Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ww. ustawy, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.