III SA/Gd 1009/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. W.-C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę. Decyzją z dnia 30 maja 2017 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 66 ust. 3a, art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 128) – po wznowieniu postępowania – uchylił własną decyzję ostateczną dotyczącą rejestracji samochodu osobowego marki [...] nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia(podwozia) [...], rok produkcji 2009, nr rej. [...] oraz odmówił zarejestrowania w/w pojazdu na S. W.-Cz.. W uzasadnieniu organ wskazał, że pojazd został zarejestrowany decyzją ostateczną z dnia 24.09.2012 r. W dniu 24 czerwca 2016 r. wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia 19.12.2015 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie dokonanego nie później niż do dnia 8 września 2012r. usunięcia znaków identyfikacyjnych nr VIN pojazdu marki [...] o nr rej. [...] - wobec niewykrycia sprawcy oraz nabycia pochodzącego z nieustalonego czynu zabronionego dokonanego nie później niż do dnia 8 września 2012r.w/w pojazdu- wobec braku znamion czynu zabronionego. Uzyskano też kserokopię opinii z zakresu badań mechanoskopijnych. Wynika z niej , że przedmiotowy pojazd posiada niefabryczne oznaczenie VIN – pierwotne to [...]. Na podstawie pierwotnego oznakowania VIN ustalono, że samochód pochodzi z przestępstwa kradzieży dokonanego na terenie Niemiec, a jego właścicielem jest firma ubezpieczeniowa [...]. Z uwagi na wątpliwość, komu należy wydać pojazd, wydano go skarżącemu aż do wyjaśnienia uprawnienia do odbioru. Z uwagi na to, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nie znane organowi, wznowiono postępowanie. Skarżący w piśmie z dnia 18 maja 2017 r. oświadczył, że zgubił dowód rejestracyjny i wniósł o wydanie wtórnika. Organ wskazał, że pojazd powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne – nr VIN albo numer nadwozia/podwozia. Przedmiotowy samochód posiada niefabrycznie nadany nr identyfikacyjny VIN. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że podstawą rejestracji mogą być dokumenty autentyczne oraz zawierające dane identyfikacyjne pojazdu zgodne z tabliczką znamionową zainstalowaną fabrycznie przez producenta. Przedmiotowy pojazd nie spełniał tych warunków. Organ nadmienił , że nie ma możliwości wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji S. W.-Cz. podniósł, że nabył samochód w dobrej wierze. Historia samochodu skłoniła go do dokonania przeglądu przedsprzedażowego u serwisanta, wobec czego wypełnił wszelkie wymogi, by być pewnym jego własności. Spór o prawo własności może toczyć się między poprzednim właścicielem w Polsce a firmą [...]. Wydano mu pojazd jako osobie godnej zaufania, a Urząd Miejski odmawiając wydania wtórnika utraconego dowodu rejestracyjnego zaufanie to podważa. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku – 89 lat, ma chorą żonę , jego nieruchomości wymagają doglądu, wobec czego decyzja jest krzywdząca. Decyzją z dnia 12 października 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1, art. 66 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ przytoczył treść art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazując, na podstawie jakich dokumentów dokonywana jest rejestracja pojazdu. Organ wyjaśnił, że postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nie znane organowi. Okazało się bowiem, że numery identyfikacyjne nadwozia przedmiotowego samochodu zostały usunięte, a w ich miejsce wspawano profil z numerem innego samochodu. Organ uzyskał opinię Laboratorium Kryminalistycznego KWP w G. z dnia 24 sierpnia 2015 r. z której wynika, że numer nadwozia VIN nie jest oznaczeniem pierwotnym (oryginalnym). Zatem dokumenty załączone przez skarżącego przy rejestracji nie odzwierciedlały rzeczywistych cech pojazdu, bowiem przedstawiały obraz niezgodny z fabryczną numeracją istotnych części rejestrowanego pojazdu. Należało więc uchylić decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu oraz orzec o odmowie jego rejestracji ze względu na brak dokumentów, które zawierałyby autentyczne, nadane przez producenta, numery identyfikacyjne. Samochód nie spełnił warunku określonego w art. 66 ust 3a pkt. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym pojazd powinien mieć nadany przez producenta numer VIN. Nie można wydać wtórnika dowodu rejestracyjnego, bo nie ma dokumentu, którego wtórnik mógłby być wydany. Organ wskazał, że rejestracja pojazdów odbywa się na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Ustalenia w sferze istnienia określonych stosunków prawnych należą do właściwości sądów cywilnych. W postępowaniu administracyjnym podmiot występujący o zarejestrowanie pojazdu obowiązany jest przedstawić dowód jego własności, przy czym dowód ten nie może wywoływać wątpliwości ani co do przedmiotu własności, ani też co do podmiotu, któremu to prawo przysługuje. S. W.-Cz. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, nie kierowanie się zasadami proporcjonalności i bezstronności. Podał, że w dniu 8 września 2012 r. nabył samochód będący już zarejestrowany w Urzędzie Miasta przez poprzedniego właściciela. Fakt kradzieży i zmianę oznaczeń ujawniono 25 marca 2015 r. Dowód rejestracyjny zgubił 8 maja 2017 r. Wystąpił o wydanie wtórnika, a organy obu instancji odmówiły jego wydania. Samochód jest mu potrzebny. W czasie rejestracji pojazdu nie poinformowano go o potrzebie skontrolowania zgodności oznaczeń producenta wyrobu. Na rozprawie skarżący dodał, że jego zdaniem błąd popełnił Urząd Miejski , rejestrując samochód na terenie kraju bez sprawdzenia numerów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie były decyzje dotyczące rejestracji pojazdu , wydane na skutek wznowienia postępowania. Kwestie wznowienia postępowania normuje art. 145 k.p.a., który ma następującą treść: § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. § 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że podstawą wznowienia postępowania powinien być przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak ustaliły organy, po uzyskaniu przez decyzję rejestracyjną przymiotu ostateczności wyszło na jaw, że profil zawierający fabryczne oznaczenie identyfikacyjne nadwozia [...] został usunięty , a w jego miejsce został zamontowany profil z oznaczeniem VIN [...]. Z dokumentu w postaci opinii biegłego w sposób oczywisty wynikało, że numery identyfikacyjne przedmiotowego pojazdu nie są autentyczne. W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że stwierdzone okoliczności faktyczne są okolicznościami nowymi, istniejącymi w dniu wydania decyzji, a nieznanymi organowi, który ją wydał. Okoliczności te powodują, że oznaczenie identyfikacyjne pojazdu, zawarte w treści złożonych przez skarżącego dokumentów oraz w wydanym w oparciu o nie dowodzie rejestracyjnym są wadliwe, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Zgodnie z art. 66 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz.1260 ze zm.), pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, cechy identyfikacyjne numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. W myśl art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dokumentów, m.in. dowodu własności pojazdu, karty pojazdu, dowodu rejestracyjnego. Podstawą rejestracji pojazdu mogą być wyłącznie dokumenty zawierające dane identyfikacyjne pojazdu zgodne z tabliczką znamionową zainstalowaną fabrycznie przez producenta lub zmienioną zgodnie z prawem. Nieoryginalność oznaczenia identyfikacyjnego pojazdu powoduje, że dokumenty, w oparciu o które pojazd został zarejestrowany , a w których dane te były zawarte, nie mogły stanowić podstawy do rejestracji samochodu na rzecz skarżącego, bowiem zawierają one dane nieautentyczne. Uchylenie decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu było w tej sytuacji zasadne. Ze względu na brak wymaganych art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dokumentów, które zawierałyby w swej treści autentyczne, nadane przez producenta numery identyfikacyjne pojazdu, zasadnie odmówiono też rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że niniejsze postępowanie dotyczyło uchylenia decyzji ostatecznej o rejestracji pojazdu i odmowie jego rejestracji, nie zaś wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego, choć organy stwierdziły, że stan faktyczny sprawy na wydanie takiego dokumentu nie pozwala. Nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skarżący, jak się wydaje, odczytuje powyższy przepis w ten sposób, że organy powinny wydać decyzje odmiennej treści bowiem samochód jest mu niezbędny, a organ dokonujący rejestracji pojazdu nie pouczył go o konieczności skontrolowania oznaczeń producenta ani też sam tej okoliczności nie sprawdził. Ze stanowiskiem takim zgodzić się nie można. Żaden z przepisów prawa nie nakłada na organy – przy dokonywaniu rejestracji pojazdu – obowiązku sprawdzenia oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu czy pouczania składającego wniosek o rejestrację pojazdu o takiej konieczności. Wyjaśnić należy, że organy administracji przy wydawaniu tego rodzaju decyzji nie mogą kierować się zasadami słuszności czy współżycia społecznego. Decyzje takie nie są też wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organy muszą kierować się treścią przepisów prawa , a te nie pozwalały na wydanie decyzji innej treści. Zauważyć też należy, odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania aktów staranności przy nabywaniu pojazdu czy traktowania go jako osobę godną zaufania - choć nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia - że wykonany na zlecenie skarżącego przegląd pojazdu przed jego nabyciem obejmował jedynie stan techniczny samochodu – test hamulców, test skuteczności tłumienia zawieszenia , kontrolę ustawienia kół. W fakturze podano, że nie można sprawdzić historii pojazdu w bazie z uwagi na nieobecność właściciela podczas wizyty w serwisie. Natomiast z postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 14 marca 2017 r. o oddaniu skarżącemu rzeczy jako osobie godnej zaufania wynika , że powstała wątpliwość, komu wydać samochód oraz że to strony są uprawnione do zainicjowania postępowania cywilnego , które ustali prawo własności. Nie można też podzielić zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W postępowaniu organów, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzeć się naruszenia powyższych zasad. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.