III SA/Gd 101/05
WyrokWSA w Gdańsku2005-11-23
Skład orzekający: Jacek Hyla, Anna Orłowska, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo określił dług celny, opierając się na niedostatecznie wyjaśnionym stanie faktycznym dotyczącym nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ celny nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy, naruszając tym przepisy postępowania, w szczególności przepisy Ordynacji podatkowej stosowane odpowiednio do postępowań celnych. Brak było jednoznacznych dowodów na nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny, co skutkowało również naruszeniem prawa materialnego przy określaniu długu celnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego określającą D.S. kwotę długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny sprzętu elektronicznego. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując, że towar został wprowadzony przez niemiecką firmę, a on sam nabył go po wprowadzeniu. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na dowolną ocenę dowodów i potrzebę ponownego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 22 marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego D. S. kwotę 3.112,50 zł (trzy tysiące sto dwanaście złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 22 marca 2002 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] z dnia 24 kwietnia 2001 r. , określającej kwotę długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny towaru
w postaci komputera osobistego przenośnego, drukarki komputerowej, torby na komputer, telefonu komórkowego, kamery cyfrowej. W uzasadnieniu wskazał, że okoliczności sprawy wskazują, że przedmiotowy towar został wprowadzony na polski obszar celny bez przedstawienia organowi celnemu , co powoduje zasadność określenia D. S. kwoty długu celnego na podstawie art. 210 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 3 ustawy z dnia
9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( t.j. Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.).
Skargę na powyższą decyzję wniósł D. S. , zarzucając błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Przede wszystkim skarżący wskazał,
że zgromadzony materiał nie pozwala na przyjęcie, że powstał dług celny
w przywozie, zlekceważono wyjaśnienia skarżącego złożone w dniu 24.10.2000 r. i treść rachunku, dokumentującego zakup sprzętu. Sprzedawcą była niemiecka firma, która dokonała przywozu towarów na polski obszar celny, a po wprowadzeniu towaru na polski obszar celny przez sprzedawcę doszło do jego nabycia przez skarżącego. Skarżący wyjaśniał, że otrzymał komplet dokumentów celnych , które zostały mu skradzione, a rachunek został mu przesłany drogą pocztową w terminie późniejszym.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wyrokiem z dnia 19 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że wydane decyzje nie naruszają prawa.
W skardze kasacyjnej D. S. zaskarżył w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, wnosząc o jego uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 stycznia 2005 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd jest dowolna – pomija całościowe wyjaśnienia skarżącego z dnia
24 października 2000 r. oraz treść rachunku dokumentującego zakup sprzętu elektronicznego. O ile dowody nie były wystarczające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy – należało rozważyć zastosowanie art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z naruszeniem przepisów związanych z naruszeniem przepisów związanych z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, m.in. art. 122, 124, 180, 197, 199 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, mającej zastosowanie w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownej oceny wymagają wyjaśnienia skarżącego z dnia 24 października 2000 r. oraz treść rachunku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać ponownej oceny
w zakresie wyżej wskazanym z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego – czy istotnie zachodzą podstawy do przypisania skarżącemu odpowiedzialności za wprowadzony towar.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył,
co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,
jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi,
że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie to jedynie wyjaśnienia skarżącego złożone w piśmie z dnia 24 października 2000 r. będące odpowiedzią skarżącego na pismo Urzędu Celnego
[...] z dnia 11 października 2000 r. o udzielenie informacji oraz faktura na zakup sprzętu
z dnia 9 grudnia 1999 r. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że sprzedawcą sprzętu elektronicznego była niemiecka firma w Berlinie, która dokonała przywozu towarów na polski obszar celny. Po wprowadzeniu towarów na polski obszar celny doszło do jego nabycia przez skarżącego. Rachunek dokumentował transakcję. Treść rachunku obejmuje też wynagrodzenie za dostarczenie przez sprzedawcę sprzętu elektronicznego na miejsce sprzedaży, podatek obrotowy.
W tej sytuacji przyjęcie przez organ, iż skarżący nabył towar od nieznanej osoby oraz
że przedmiotowy towar został wprowadzony na polski obszar celny bez jego przedstawienia organowi celnemu nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym.
Organ nie przesłuchał nigdy skarżącego na okoliczności przedstawione w piśmie z dnia
24 października 2000 r., nie zwracał się do wystawcy rachunku o wyjaśnienie,
czy dokonywał on wprowadzenia przedmiotowego towaru na polski obszar celny.
W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, czym naruszył przepisy postępowania - przede wszystkim przepisy art. 122, 124, 180, 197, 199 1997 r. Ordynacji podatkowej, bowiem zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( t. j. Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802, ze zm. ), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)
Organ na podstawie niedokładnie ustalonego stanu faktycznego, wyciągając z tych ustaleń wnioski niekorzystne dla skarżącego, doszedł do przekonania, że wyczerpana została dyspozycja art. 210 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( t. j. Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.).
Przepis ten stanowi, że dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym ( art. 210 § 1 pkt 1) , a dłużnikiem są osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar , o którym mowa w § 1 , i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie ( art. 210 § 3 pkt 3 ).
W sytuacji , w której nie zostało w sposób niewątpliwy ustalone, że doszło do nielegalnego wprowadzenia przedmiotowego towaru na polski obszar celny, przy wydaniu decyzji na podstawie przytoczonego przepisu doszło również do naruszenia prawa materialnego.
W tej sytuacji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 134 § 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana na mocy art. 152 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło