III SA/Gd 1014/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia 27 maja 2016 r. nr Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r.,poz.155 ze zm.), cofnął T. J. uprawnienie kategorii [...], wynikające z prawa jazdy nr [...], nr druku [...], wydanego dnia 3 lipca 2006 r. przez Prezydenta Miasta. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że T. J. w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. W dniu 24 maja 2016 r. uzyskał negatywny wynik egzaminu, zatem utracił kwalifikacje do kierowania pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji T. J. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie prawa procesowego i prawa materialnego. Decyzją z dnia 28 września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. Organ odnosząc się do dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że w związku z uzyskaniem negatywnego wyniku egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii [...] organ cofnął stronie zaskarżoną decyzją uprawnienia do kierowania pojazdami. Następnie decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. organ I instancji przywrócił stronie uprawnienia kategorii [...] wynikające z w/w prawa jazdy oraz orzekł o zwrocie prawa jazdy z uwagi na uzyskanie przez stronę w dniu 20 czerwca 2016 r. pozytywnego wyniku egzaminu kontrolnego. Kolegium stwierdziło, że prowadzenie postępowania zmierzającego do wydania decyzji o cofnięciu stronie uprawnienia kategorii [...], w sytuacji, gdy w dniu 21 czerwca 2016 r. zostały przywrócone stronie te uprawnienia, jest bezprzedmiotowe. Należało zatem uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie , bowiem stało się ono bezprzedmiotowe. T. J. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc jej o uchylenie. Zarzucił wystąpienie podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na skutek braku doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie materiałów dowodowych, zaniechanie rozpatrzenia przez organ odwoławczy wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego, naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania w sprawie na skutek błędnego ustalenia, że stała się ona bezprzedmiotowa, gdy sprawa wymagała merytorycznego rozstrzygnięcia - skarżący był zainteresowany merytorycznym rozpatrzeniem jej istoty niezależnie od wyniku egzaminu kontrolnego; art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1, § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu na skutek zaniechania zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego , o czynnościach dowodowych podejmowanych przez organ I instancji, zaniechania wyznaczenia stronie przed wydaniem decyzji terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie materiałów dowodowych, co uniemożliwiło ustosunkowanie się strony do dowodów zgromadzonych w toku postępowania i złożenie ostatecznych wniosków dowodowych, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 101 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez przedwczesne i bezzasadne wydanie przedmiotowej decyzji ostatecznej - zaniechanie rozpatrzenia wniosku strony zawartego w odwołaniu o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego tego, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego przez kierującego oraz czy liczba przypisanych za te naruszenia punktów przekroczyła liczbę 24, to jest do czasu prawomocnego zakończenia postępowań w sprawach z odwołań od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 29.01.2016r. nr [...], nr [...], nr [...]; art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 86 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu rozpatrzenia przez organ odwoławczy sprawy co do jej istoty na skutek błędnego ustalenia, że stała się ona bezprzedmiotowa, zaniechaniu zgromadzenia przez organ odwoławczy całości materiałów dowodowych i niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku oceny dowodów przez organ odwoławczy, art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji ostatecznej ; art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami, poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego sprawa w dacie wydania decyzji ostatecznej nie była bezprzedmiotowa, bowiem był zainteresowany jej merytorycznym rozstrzygnięciem niezależnie od wyniku egzaminu kontrolnego. Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji winna być uchylona, gdyż nie wystąpiły przesłanki do cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...]. Skarżący wskazał, że nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, a stronie nie zapewniono możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu stanowi wadę procesową, która może być kwalifikowana zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzucił organom brak rozpatrzenia jego wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz czy liczba przypisanych za te naruszenia punktów przekroczyła liczbę 24. W ocenie skarżącego organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy. Nie przeprowadzono postępowania dowodowego, czym naruszono przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wadliwe jest też uzasadnienie decyzji, gdyż jest ogólnikowe i nie zawiera oceny materiałów dowodowych sprawy. Skarżący twierdził też, że organ niewłaściwie zastosował art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami i przyjął, że organ I instancji prawidłowo cofnął mu uprawnienia kategorii [...], mimo że nie przekroczył 24 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a punkty którymi został ukarany za wykroczenie powinny zostać usunięte z ewidencji po upływie roku, gdyż ich suma w ciągu roku nie przekroczyła 24. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia kategorii [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Niniejsze postępowanie dotyczyło cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z utratą kwalifikacji na podstawie wyniku egzaminu państwowego, przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 ( art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, Dz.U. z 2016 r. , poz.627 ze zm.). Przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega: 2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji; 3) osoba ubiegająca się o: a) przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji, b) zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Decyzja taka - o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z utratą kwalifikacji na podstawie wyniku egzaminu państwowego - została wydana przez organ I instancji. Skoro następnie skarżący T. J. poddał się, w dniu 20 czerwca 2016 r., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z wynikiem pozytywnym, na skutek czego decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. organ I instancji przywrócił mu uprawnienia kategorii [...] oraz orzekł o zwrocie prawa jazdy, brak było podstaw do prowadzenia niniejszego postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu przedmiotowych uprawnień. Uprawnienia te – decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. - zostały skarżącemu przywrócone na skutek uzyskania przez skarżącego pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Innymi słowy- pozytywny wynik egzaminu potwierdził posiadanie przez skarżącego kwalifikacji do kierowania pojazdami. Prawidłowe wobec powyższego jest stanowisko organu odwoławczego, że spełnione zostały przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a., bowiem postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości. Wskazać należy, że decyzję o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość organ wydaje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, m.in. gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie po wydaniu decyzji przez organ I instancji nastąpiła zmiana stanu faktycznego , powodująca bezprzedmiotowość postępowania. Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że decyzja organu odwoławczego była wadliwa, bowiem organ ten powinien wydać decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzić należy, że gdyby nawet – hipotetycznie - decyzja taka została wydana, brak byłoby przedmiotu rozpoznania – organ I instancji nie mógłby dokonywać oceny zasadności cofnięcia skarżącemu uprawnień, bowiem zostały mu już one przywrócone. Ponadto decyzja, jakiej wydania domaga się skarżący, mogłaby być wydana jedynie w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. , który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie w żadnym wypadku nie można mówić o tym, by "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", a już sam fakt niezaistnienia jednej z przesłanek omawianego przepisu nie pozwala na jego zastosowanie przez organ odwoławczy. Tak więc, w okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy mógł wydać decyzję jedynie w oparciu o zastosowany przez siebie przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zauważyć należy, że w postępowaniu dotyczącym oceny spełnienia przesłanek z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami istotne jest, czy doszło do utraty kwalifikacji na podstawie wyniku egzaminu państwowego. Organ nie bada przyczyn, które spowodowały, że strona poddaje się takiemu egzaminowi. Brak jest w tej sytuacji podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zasadności nałożenia na stronę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Tak więc zarzuty skargi dotyczące wadliwości postępowania dowodowego oraz wyrażone w niej stanowisko , że należało zawiesić postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego przez skarżącego, czy liczba przypisanych mu punktów przekroczyła liczbę 24 – do czasu prawomocnego zakończenia postępowań w sprawach z odwołań od innych decyzji – są chybione. Tego rodzaju okoliczności nie są badane i nie są zagadnieniem wstępnym w sprawie prowadzonej w oparciu o omawiany przepis. Chybione są wobec tego także zarzuty o naruszeniu - poprzez nierozpoznanie przez organ odwoławczy wniosku o zawieszenie postępowania - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który dotyczy zawieszenia postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skoro nie było podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego, to formalny brak nierozpoznania wniosku skarżącego w tym przedmiocie nie może powodować skutku uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi, że organ niewłaściwie zastosował art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami i przyjął, że organ I instancji prawidłowo cofnął skarżącemu uprawnienia kategorii [...], mimo że nie przekroczył on 24 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a punkty którymi został ukarany za wykroczenie powinny zostać usunięte z ewidencji po upływie roku, gdyż ich suma w ciągu roku nie przekroczyła 24, są chybione. Organ ustaleń takich , na jakie wskazuje skarżący , nie dokonywał i – jak powyżej wskazano - nie mógł dokonywać. Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Zarzut w tym zakresie, dotyczący niezawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, niezawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków dowodowych może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej nie tylko działanie w sprawie, ale i dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący – poza ogólnie podnoszonymi zarzutami dotyczącymi tych kwestii nie wskazuje na żadne konkretne czynności czy wnioski dowodowe, których nie mógł podjąć czy złożyć na skutek zarzucanego wadliwego działania organów, a które wpłynęłyby na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wystąpienia podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ( strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) zauważyć należy, że w tym zakresie skarżący powiela w istocie argumentację dotyczącą naruszenia zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Z postawionym zarzutem nie można się zgodzić. Wskazać należy, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział w ciągu czynności postępowania administracyjnego , przy czym chodzi o udział w czynnościach, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie skarżący brał udział w postępowaniu, wnosząc choćby odwołanie od decyzji organu I instancji, a charakter niniejszego postępowania nie wymagał prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu nietrafione są też zarzuty skargi dotyczące nie przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego oraz zaniechanie oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Skarżący nie wskazał bowiem , jakich dowodów i na jakie okoliczności nie dopuścił organ odwoławczy oraz jakich dowodów nie ocenił. Chybione są też zarzuty o wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bowiem zawiera ona wszelkie elementy określone art. 107 § 1 k.p.a. Niezasadne są też pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zauważyć należy, że z powodu naruszenia przepisów postępowania sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził. Sąd nie stwierdził również naruszeń prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.