III SA/Gd 1014/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 11 lipca 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego A. M. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r. (nr [...]) Wójt Gminy - działając na podstawie art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej zwanej: "k.p.a.") - odmówił A. M. (dalej zwanemu: "stroną", "skarżącym") wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu długotrwałych nieuleczalnych ciężkich chorób z uwagi na fakt, że decyzją z dnia 29 marca 2017 r. (nr [...]) przyznano stronie z urzędu świadczenie pieniężne w formie zasiłku okresowego w kwocie 317 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r., następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. (nr [...]) zmieniono okres wypłaty świadczenia okresowego do czasu uzyskania przez stronę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności będącego podstawą do przyznania świadczenia, nie dłużej jednak niż na okres 3 lat od dnia zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 30 czerwca 2017 r. strona złożyła podanie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu długotrwałych nieuleczalnych ciężkich chorób. Jednakże ww. decyzją z dnia 29 marca 2017 r. przyznano stronie z urzędu świadczenie pieniężne w formie zasiłku okresowego w kwocie 317 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r. w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego, a następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. zmieniono okres wypłaty świadczenia okresowego do czasu uzyskania przez wnioskodawcę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności będącego podstawą do przyznania świadczenia. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie strony zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Strona wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji podnosząc, że decyzja z dnia 5 lipca 2017 r. (nr [...]) nie jest ostateczna, a ponadto organ nie podał, która z przesłanek art. 61a § 1 k.p.a. została zastosowana. Zdaniem strony natomiast nie zachodzi żadna z wymienionych w tym przepisie przyczyn. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 października 2017 r. (nr [...]) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w przepisie art. 61a § 1 k.p.a. są dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadniających przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały skonkretyzowane, ale w ocenie Kolegium, należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawnych brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 stycznia 2017 r. strona złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego, dołączając do wniosku kopię zaświadczenia stwierdzającego, że w dniu 29 czerwca 2016 r. wniosła o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a w związku z tym postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. (nr [...]) Wójt Gminy zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu dostarczenia ww. orzeczenia (strona odwołała się od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do sądu powszechnego). Z kolei decyzją z dnia 29 marca 2017 r. organ I instancji przyznał stronie zasiłek okresowy w wys. 317 zł od stycznia od maja 2017 r., a następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. (nr [...]) wydłużył okres wypłaty zasiłku okresowego do czasu otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności - nie dłużej jednak niż na 3 lata od dnia zawieszenia postępowania, czyli do dnia 28 marca 2020 r. W tej sytuacji - skoro strona otrzymuje obecnie zasiłek okresowy - zaistniała uzasadniona przyczyna do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego z powodu złożenia kolejnego wniosku o to samo świadczenie. A. M. zaskarżył ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie, jak również o uchylenie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Ponadto wskazał, że jego zdaniem przedmiotowe postanowienie rażąco narusza interes obywatelski i powoduje utratę zaufania do organów państwa. W uzasadnieniu skargi wskazał, że brak ostateczności decyzji z dnia 5 lipca 2017 r. (nr [...]) w chwili wydania zaskarżonego postanowienia, co świadczy o jego wadliwości (skarżący bowiem zaskarżył odwołaniem ww. decyzję z dnia 5 lipca 2017 r., jednakże odwołanie to nie zostało rozpoznane do dnia wydania zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia 2 października 2017 r.). Ponadto zaznaczył, że w miesiącu czerwcu nie otrzymał wypłaty świadczenia z żadnej z ww. decyzji oraz, że organ II instancji otrzymał zażalenie wraz z aktami sprawy w dniu 9 sierpnia 2017 r., a sprawę rozpatrzył dopiero w dniu 2 października 2017 r., co świadczy o przekroczeniu terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie, mieszczące się w katalogu postanowień, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowienie organu odwoławczego, będące przedmiotem skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 października 2017 r. Istotne z punktu widzenia rozpoznania niniejszej skargi jest jednak to, że A. M. w dniu 27 października 2017 r. – działając na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. - złożył wniosek o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia z dnia 2 października 2017 r., który został rozpoznany wydanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 22 listopada 2017 r. (nr [...]) o odmowie uzupełnienia ww. postanowienia. Stosownie bowiem do art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełninia decyzji następuje w formie postanowienia (art. 111 § 1b k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 111 § 2 k.p.a. w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Jak stanowi art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. przepisy art. 109-113 k.p.a. Zaznaczenia wymaga, że w treści ww. postanowienia z dnia 22 listopada 2017 r. Kolegium zawarło pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia skargi do tut. Sądu na postanowienia z dnia 2 października 2017 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 22 listopada 2017 r. Z prezentaty natomiast znajdującej się na kopii postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2017 r. - znajdującej się w aktach o sygn. [...] - wynika, że postanowienie to zostało wysłane do skarżącego w dniu 23 listopada 2017 r. Mając powyższe na uwadze podkreślenia wymaga, że w świetle przywołanej regulacji art. 111 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. nie może budzić wątpliwości, że termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może rozpocząć biegu przed datą doręczenia stronie postanowienia wydanego w trybie art. 111 § 1 k.p.a. Wobec powyższego trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi przez skarżącego nie mógł rozpocząć biegu wcześniej niż data wysłania w dniu 23 listopada 2017 r. wskazanego postanowienia z dnia 22 listopada 2017 r. Natomiast niniejsza skarga datowana jest na dzień 21 listopada 2017 r. i została złożona osobiście w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 22 listopada 2017 r., a zatem przed dniem rozpoczęcia biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi na postanowienia z dnia 2 października 2017 r. W tej sytuacji skarga skarżącego jest niewątpliwe przedwczesna. Jak bowiem już wskazano termin do wniesienia skargi można liczyć od dnia doręczenia postanowienia wydanego w trybie art. 111 § 1b k.p.a., czyli w okolicznościach niniejszej sprawy - postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2017 r. Skarga zaś w niniejszej sprawie została złożona osobiście do organu w dniu 22 listopada 2017 r., czyli przed dniem doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 22 listopada 2017 r. (skoro postanowienie to zostało wysłane do skarżącego dopiero dzień później). Tym samym skarga została wniesiona jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu do jej złożenia. Skarga wniesiona przedwcześnie jest skargą nieskuteczną, która nie może wywrzeć skutków w postaci merytorycznej oceny sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a., o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.