III SA/Gd 1018/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej cło antydumpingowe oraz podatek od towarów i usług postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W dniu 16 grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Z. K. (reprezentowanego przez pełnomocnika) na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji określającej cło antydumpingowe oraz podatek od towarów i usług. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2014 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, synem i córką. Z kolei z oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że wnioskodawca jest właścicielem domu w budowie oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 16 ha. W oświadczeniu podano ponadto, że w skład majątku wnioskodawcy oraz osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzą dwa samochody osobowe, samochód dostawczy oraz maszyny produkcyjne. Jak podano w oświadczeniu, wnioskodawca oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają jakichkolwiek zasobów pieniężnych oraz papierów wartościowych. Ze złożonego formularza PPF wynikało również, że wnioskodawca oraz jego żona są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Z przedłożonego rachunku zysków i strat za rok 2013 (z uwzględnieniem października) wynikało, że wnioskodawca generując do tego czasu 17.190.355,85 zł przychodów osiągnął zysk netto na poziomie 41.936,55 zł. Z kolei żona wnioskodawcy w roku 2013 (w okresie uwzględniającym listopad 2013 r.) wygenerowała przychód w wysokości 530.909,94 zł. Osiągnięty do ww. momentu dochód wyniósł zaś 152.174,08 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że koszty związane z uiszczeniem opłaty sądowej będą dla wnioskodawcy bardzo dużym obciążeniem. Przedsiębiorstwo wnioskodawcy znajduje się bowiem w trudnej sytuacji spowodowanej spadkiem sprzedaży materiałów budowlanych i wstrzymaniem ich produkcji. Celem potwierdzenia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2014 r. (doręczonym w dniu 16 stycznia 2014 r. - dowód: potwierdzenie odbioru, akta sprawy – k. 36) wnioskodawca – za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika - został zobowiązany do przedłożenia: a) odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych składanych przez skarżącego oraz żonę A. K. za rok 2012; b) deklaracji VAT-7 składanych przez skarżącego oraz A. K. za miesiące wrzesień - listopad 2013 r.; c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz A. K. rachunków bankowych (osobistych i tych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wyciągów z rachunków lokat terminowych oraz z kont i lokat dewizowych) obrazujących pełną historię i salda tych rachunków (wpłaty, wypłaty) w okresie ostatnich trzech miesięcy; f) oświadczenia, czy z majątku skarżącego bądź A. K. prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne; g) oświadczenia, czy skarżący bądź A. K. posiadają wymagalne zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, urzędów i izb celnych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów, których nie spłacają - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia; h) oświadczenia, czy skarżący bądź A. K. posiadają przysługujące im wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności; i) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego bądź A. K. wszelkich pojazdów mechanicznych wskazującego rok ich produkcji oraz aktualną wartość; j) oświadczenia w przedmiocie należących do skarżącego bądź A. K. wszelkich maszyn produkcyjnych wskazujących rok ich produkcji oraz aktualną wartość; k) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (utrzymanie domu, opłaty za energię elektryczną, gaz, opłaty za wodę, telefon, inne). Zgodnie bowiem z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W dniu 29 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostały wysłane m.in.: - zeznanie PIT – 36l wraz z informacją PIT/B za rok 2012 złożone przez wnioskodawcę i obrazujące przychody wnioskodawcy w kwocie 16.766.573,93 zł (dochód 449.881,10 zł); - rachunek zysków i strat wraz z bilansem za rok 2012; - zeznanie PIT – 36l za rok 2012 wraz z informacją PIT/B złożone przez żonę wnioskodawcy i obrazujące uzyskanie przez ww. przychodów w kwocie 1.042.474,43 zł (dochód 174.985,76 zł); - deklaracje VAT – 7 za miesiące wrzesień – listopad 2013 r. obrazujące podstawy opodatkowania w wysokości odpowiednio: wnioskodawca; 1.517.143 zł, 1.108.835 zł, i 807.790 zł; żona wnioskodawcy: 55.583 zł, 51.423 zł i 67.744 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w PLN z saldem na dzień 31 grudnia 2013 r. wynoszącym 62.225,58 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w USD z saldem na dzień 31 grudnia 2013 r. wynoszącym 134.452,81; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w EURO z saldem na dzień 23 grudnia 2013 r. wynoszącym 180.016,55; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa żony wnioskodawcy z saldem na dzień 31 grudnia 2013 r. wynoszącym 7.351,57 zł (w tym uznania na rachunku w okresie 2 września – 31 grudnia 2013 r. wynoszące 216.638,43 zł); - oświadczenia wnioskodawcy oraz jego żony w przedmiocie braku prowadzonych postępowań egzekucyjnych (sądowych i administracyjnych); - oświadczenia w przedmiocie braku zobowiązań publicznoprawnych i prywatnoprawnych; - oświadczenie wnioskodawcy w przedmiocie zarejestrowanych pojazdów mechanicznych; - wykaz należących do wnioskodawcy wszelkich maszyn produkcyjnych wskazujących rok ich produkcji oraz aktualną wartość; - decyzje w przedmiocie wymiaru podatku rolnego; - faktury za energię elektryczną oraz doprowadzenia wody i odbiór ścieków. W tym stanie należało wskazać, co następuje: W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje gdy dany podmiot wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższą regulacją rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie spełnienia ustawowo określonej przesłanki przyznania prawa pomocy. Na wnioskodawcy spoczywa tym samym ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zaś wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Gruntowna analiza danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i dokumentacji przedłożonej w następstwie ww. zarządzenia referendarza sądowego prowadzi do uznania, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Należy mieć bowiem na uwadze, że generalnie przyznanie prawa pomocy stosowane jest wyłącznie w przypadkach podmiotów charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Innymi słowy, instytucja prawa pomocy skierowana jest do tych osób, których sytuacja obiektywnie uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego bez pomocy państwa (por. w tej materii m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 682/11; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca do ww. kręgu osób nie może być zaliczony. Za powyższą oceną przemawia szereg okoliczności, w tym prowadzenie przez wnioskodawcę dochodowej działalność gospodarczą na dużą skalę. W roku 2012 łączne przychody z ww. tytułu wygenerowane przez wnioskodawcę wyniosły 16.766.573,93 zł (dochód 449.881,10 zł). W okresie 1 stycznia – 31 października 2013 r. wnioskodawca wygenerował z kolei przychody na poziomie 17.190.355,85 zł. Z przedłożonych deklaracji VAT – 7 za miesiące wrzesień – listopad 2013 r. wynika, że wnioskodawca z tytułów określonych w rubrykach C pkt 6 – 9 i pkt 12 deklaracji dla podatku od towarów i usług otrzymał w stosunku miesięcznym należności w wysokości 1.517.143 zł, 1.108.835 zł, i 807.790 zł. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika ponadto, że wnioskodawca posiada znaczne zasoby pieniężne (rachunki bankowe w PLN, USD oraz w EURO). Z przedłożonej dokumentacji nie wynika zaś aby kwoty zdeponowane na ww. rachunkach bankowych były w jakikolwiek sposób zajęte bądź zabezpieczone. Wnioskodawca jest również właścicielem szeregu maszyn i urządzeń produkcyjnych o znacznej wartości (vide: przedłożona tabela amortyzacyjna zawierająca 57 pozycji – k. 80 - 81 akt sprawy). Ponadto przeciwko wnioskodawcy nie jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne, które z oczywistych względów rzutowałoby negatywnie na stan posiadanych zasobów finansowych. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w równie dobrej kondycji finansowej znajduje się przedsiębiorstwo prowadzone przez żonę wnioskodawcy. Świadczą o tym generowane przychody, zysk z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (vide: przedłożone rozliczenie miesięczne podatku dochodowego – k. 27 akt sprawy) oraz brak jakichkolwiek wymagalnych zobowiązań względem podmiotów publicznych i prywatnych. Powyższe okoliczności wyłączają zatem możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wskazano powyżej, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Z powyższego należy a limine wykluczyć sytuację, w której niemożliwość poniesienia określonych należności budowana jest wyłącznie subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów, nie znajdującym uzasadnienia w świetle oświadczeń i dokumentów przedłożonych w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy. W ocenie referendarza rozpatrującego złożony wniosek poniesienie kosztów przedmiotowego postępowania (które na obecnym etapie ograniczają się wyłącznie do wpisu od skargi w wysokości 200 zł) - przy charakterze i wysokości ww. dochodów jak i w świetle posiadanego przez wnioskodawcę i jego żonę majątku – z oczywistych względów nie może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej członków rodziny wnioskodawcy jak i jego samego. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia odmawiając wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.